सल्यानकी ७२ वर्षीया लोकीकुमारी बुढाबारेको मार्मिक समाचारले मन छोयो । १६ वर्ष पुग्दा नागरिकता पाउनु नैसर्गिक अधिकार भए पनि उहाँले अझैसम्म नागरिकता पाउन सक्नुभएको छैन ।

सानैमा बाबुआमा गुमाउनु, श्रीमान्सँगको सम्बन्ध टुक्रिनु र शारीरिक अशक्तताले गर्दा नागरिकताका लागि स्वयंले पहल गर्न नसक्नु दुःखद पक्ष हो । नागरिकताको अभावमा उहाँ सामाजिक सुरक्षालगायत राज्यबाट पाउने सबै सुविधाबाट वञ्चित हुनुपरेको सुन्दा झनै पीडाबोध भयो । 

लोकीकुमारी बुढाजस्ता धेरै नागरिक छन्, जो आफ्नो पहिचान खुल्दा पनि आवश्यक कागजात वा आफन्त जुटाउन नसक्दा नागरिकताविहीन जीवन बाँच्न बाध्य छन् । उनीहरू राज्यका लागि अदृश्य छन् र नागरिक हुनुको सबै अधिकारबाट वञ्चित छन् । 

यसरी वर्षौंदेखि आफ्नो अस्तित्वका लागि संघर्ष गरिरहेका यी नागरिकलाई नागरिकता दिन राज्य उदासीन देखिएको छ । तर अर्कोतर्फ, पैसा र शक्तिको आडमा कतिपय अनागरिकले सजिलै नेपाली नागरिकता हात पारेका छन् । यो घटनाले राज्यको दोहोरो मापदण्ड प्रस्ट देखाउँछ । वास्तविक नेपाली नागरिक पहिचानविहीन भएर दुःख पाइरहेका छन्, जबकि नक्कली व्यक्ति सजिलै नागरिक बनेर देशको स्रोत र साधनमाथि रजाइँ गरिरहेका छन् ।