कान्तिपुर दैनिकको आइतबारको अंकमा भूमि अधिकार अभियन्ता जगत देउजाको अन्तर्वार्ता पढ्न पाउँदा ज्यादै खुसी लाग्यो ।
उहाँले वास्तवमै नेपालको भूमि अधिकार अभियानका लागि ठूलो त्याग, सङ्घर्ष र योगदान गर्नुभएको छ । एक हिसाबले भन्ने हो उहाँको पूरा जीवन नै यसमै बितेको छ । अन्तर्वार्तामा बिर्ता समस्या र यसको समाधानका उपाय मसिनोसँग उहाँले बताउनुभएको छ । तर, हामीकहाँ बिर्ताले किसानलाई पोलेको पीडा ठूलो छ । बिर्ता समाधानका लागि हामीले धेरैपटक स्थानीयदेखि सङ्घीय सरकारका सांसद् एवं मन्त्री र प्रधानमन्त्रीलाई समेत भनिसक्यौं तर, खै त समाधान ? हाम्रो घर बिर्तामा छ । हाम्रो जग्गा बिर्तामा छ । हाम्रो जीविका बिर्तामा छ । हाम्रो प्राण यही बिर्तामा नै जानेछ, किनकि हाम्रो कैयौं पुस्ता यसरी नै बितेर गइसके । यस्तो अन्याय र अत्याचार हामी किसानले भोग्नुपरिरहेको छ । यो अन्तर्वार्ताले पक्कै पनि नीतिगत तहमा बस्ने सरकारी मान्छेलाई बिर्ता समस्या समाधानका लागि ध्यानाकर्षण गराउनेछ भन्ने विश्वास लिएका छौं ।
प्रेमनाथ अगस्ती, रसुवा
बिर्ता समस्याले थिलथिलो बनाएको हामी किसानमा फेरि ऊर्जा पलाउँदै गएको छ । कान्तिपुरमा भूमिविज्ञ जगत देउजाले भन्नुभयो, ‘जग्गा किसानकै हो, किसानलाई दिनुपर्छ ।’ हो, सरकारले गर्नुपर्ने पनि यही हो । हामी किसानको पुर्खाले भीर, पाखा, पखेरा, झाडी फोरेर अन्न उत्पादन गर्ने बनाएका हुन् । यसरी बनाएको जग्गा पनि उतिबेलाका राजाका आफन्त र राणाहरूले आफ्नो नाममा नापे, पुर्जा लगे । कतिपय हामी अहिले पनि बिर्ताकै जग्गामा घरबास गर्छौं । पुर्जा माग्दा सरकारले दिँदैन । हाम्रा जनप्रतिनिधिहरू ‘कानुनी अधिकार हामीलाई छैन’ भन्दै पन्छिन्छन् । अब, सधैंभरि संघीय सरकारकहाँ जाने हामीसँग न पैसा छ, न समय छ ।
– खिलप्रसाद आचार्य, रसुवा
हाम्रो वडामा रहेको ७०० घरधुरीमध्ये ६०० भन्दा बढी त बिर्तापीडित नै छन् । यस्तो भिरालो पाखो, न सिँचाइ छ त अन्य खालको सुविधा नै । हामीले खनीखोस्री जीविकोपार्जन गर्दै आएको जग्गा मालिकका नाममा हुनु र हामी भूमिहीनसरह हुनु ज्यादै दुःखलाग्दो विषय हो । यस सन्दर्भमा कान्तिपुरमा जगत देउजाको लामो अन्तर्वार्ता छापिएको रहेछ, उहाँले जग्गाको पुर्जा किसानलाई दिनुपर्ने कुरा जोड गरेर उठाउनुभएको रहेछ । हामी बिर्ता जग्गाबाट मुक्ति चाहन्छौं । बिर्ता समस्याको समाधान चाहन्छौं । हामीलाई हाम्रो जग्गाको लालपुर्जा चाहिएको छ । अन्यायको जीवन कति समय बाँच्ने ? यस विषयमा अध्ययन गर्नका लागि पटकपटक मन्त्रालयको टिम पनि आएको छ । केही महिनापहिले माननीय मन्त्रीज्यू आफैं नुवाकोट र रसुवा पनि आइपुग्नुभएको थियो । उहाँले आशा र विश्वास दिएर जानुभएको थियो । तैपनि बिर्ता समस्या समाधान गर्ने कुरा अघि बढेन । अस्ति भर्खरै आएको भूमिसम्बन्धी अध्यादेशमा पनि बिर्ताको विषय परेनछ । यसर्थ हजारौं किसानले भोग्दै आएको दुःख मेटाउन सबैको सहयोग र समर्थनका लागि हामी आह्वान गर्छौं ।
– चूडामणिप्रसाद गजुरेल, तारकेश्वर, नुवाकोट
