मानवीय संकटमा सहयोगको ‘साख’- विचार - कान्तिपुर समाचार

मानवीय संकटमा सहयोगको ‘साख’

सम्पादकीय

अधिकांश नेपाली श्रमिकहरू कार्यरत खाडी र मलेसियालगायतका मुलुकमा कोभिड–१९ प्रभावित तथा उद्धार–सहयोग चाहनेका लागि गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) ले गरेको समन्वयकारी काम यतिखेर सर्वत्र चासोमा छ ।

विश्वका ८२ देशमा शाखा विस्तार भएको र अन्तर्राष्ट्रिय तहमा समन्वय, सम्पर्क तथा संयन्त्र–निर्माणमा आफ्नै पहुँच बनाइसकेको एनआरएनएले यसपटक बाहिरी विश्वका कोभिड–१९ प्रभावित नेपाली श्रमिकका लागि गरेको सहयोग र भरथेग जति प्रशंसनीय छ, त्यति नै अनुकरणीय पनि छ ।

तर, यही बेला तिनै श्रमिकका लागि सहयोग–समन्वय जुटाउने शीर्षकमा अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठन (आईएलओ) बाट एनआरएनएले पाएको १० करोड रुपैयाँको आर्थिक सहयोग दुरुपयोग भएको देखिनु चिन्ताको विषय हो । यो कुनै आरोप मात्र होइन, आन्तरिक रूपमा गरिएको प्रारम्भिक अनुसन्धानले नै एनआरएनएका केही मुलुकका समितिबाट अनावश्यक बजेट खर्च भएको देखाएको छ, जुन आफैंमा दुःखद कुरा हो ।

खासगरी, कोरोनापीडित श्रमिकको सहयोग–उद्धारमा संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) स्थित एनआरएनए राष्ट्रिय समितिले गरेको खर्च र देखाएको हिसाबमा सरोकार राख्दै आईएलओको जेनेभा मुख्यालयले समेत छानबिन थालिसकेको छ । मानवीय संकट र महामारीको यो संवेदनशील घडीमा के–कसरी सहयोग समन्वय परिचालन भयो भन्ने कुरा एकदमै महत्त्वपूर्ण हुन्छ । यसबारे सबैको चासो र चिन्ता जोडिएको हुन्छ । अझ, सहयोग राशि परिचालन जोडिएको विषयमा पारदर्शिता र स्वच्छता त यसै पनि आवश्यक भइहाल्छ । शंका लागेको अवस्थामा यसबारे खोजबिन हुनु स्वाभाविक पनि हो । त्यही उपक्रममा यतिबेला पीडितको सहयोग–उद्धारका नाममा यूएईमा देखिएको आर्थिक अपचलनबारे एनआरएनएभित्रकै अर्को समितिले गरेको छानबिनकै आधारमा पनि धेरै आशंका गर्न सकिने स्थिति देखिएको छ ।

विशेषगरी प्रवासी कामदारको उद्धार, सहयोग र हकहितमा काम गर्ने भन्दै खटाइएका स्वयम्सेवी समेतले मासिक बेतनका हिसाबमा डलर मूल्यमा तलब लिएको औचित्यपूर्ण देखिन्न, न शोभनीय नै लाग्छ । यो रकम मानवीय संकट र महामारीको शीर्षकमा आएको दातृ सहयोग भएको तथ्यलाई यहाँ सरासर बेवास्ता गरिएको छ । यो मामिलामा आईएलओको जेनेभा मुख्यालयले गर्ने अध्ययन–अनुसन्धानको पाटो एउटा होला, तर यस्तो मानवीय तथा सहृदयी सहयोग चाहिने विषयमा एनआरएनएको नाममा जेजस्तो लाजमर्दो परिदृश्य देखिएको छ, त्यो आफैंमा आत्मबोधको विषय बनेको छ, र बन्नुपर्छ पनि । यो मामिलालाई लिएर सम्बन्धित संस्था र नेतृत्वहरूले स्वमूल्यांकन र आत्मसमीक्षा गर्न अत्यावश्यक छ ।

केही समितिका हर्ताकर्ताको व्यवहारका कारण पूरै एनआरएनए बदनाम हुने स्थिति आउनु हुँदैन । किनभने, यतिबेला एनआरएनए आफ्नै सांगठनिक पहिचान र गरिमाका हिसाबमा संसारभर छरिएका नेपालीका लागि एउटा छाता संस्था बनिसकेको छ । र, मुलुकबाहिरका हकमा अनौपचारिक रूपमै सही, एनआरएनएले धेरै हदसम्म नेपालकै प्रतिनिधित्व गर्ने भएकाले यसका क्रियाकलापहरू देशकै प्रतिष्ठासित पनि जोडिएका हुन्छन् । त्यसैले, जुनसुकै संस्थागत कार्य गर्दा पनि एनआरएनए नेतृत्वले विशेष सावधानी अपनाउन जरुरी छ ।

यही प्रसंगमा ख्याल गर्नुपर्ने अर्को विषय के छ भने, यो संस्थाका केही उच्च पदाधिकारीले राजनीतिक नेतागणले झैं जहाँ–जुन देशमा पुग्यो, त्यहींका श्रमिकका हकहितको नाममा उद्धार कोष खोल्दै आएका छन्, र त्यो उद्धार–समन्वयका दृष्टिमा अर्थहीन बनिसकेको प्रस्टै देखिन्छ । केन्यादेखि यूएई र कतारदेखि मलेसियासम्म यस्ता उद्धार कोषहरू एनआरएनएको अग्रसरतामा बनेका छन्, तर तिनको उपादेयता अहिलेसम्म देखिएको छैन । यही बेला संयुक्त राष्ट्रसंघीय संस्था आईएलओबाट पाएको सहयोगसमेत उचित पारदर्शिताबिनै र तर्कसम्मत आधार नभई अन्धाधुन्ध खर्च भएको देखिनु आफैंमा लज्जाको विषय हो ।

मानवीय संकट र संवेदनशील घडीमा नियतवशै आर्थिक अपचलन गरिएको रहेछ भने त यो विषय झनै क्षम्य हुन सक्दैन । किनभने, श्रमिक उद्धार, घरफिर्ती वा अन्य सहयोगमा अन्तर्राष्ट्रिय आप्रवासन संगठन (आईओएम) ले निर्वाह गरिरहेको भूमिकामा पहिलोपटक आईएलओ देखापरेको यो सहयोगी र समन्वयी सद्भावमा कहींकतै अपचलन र हिनामिनाको दाग लागेमा यसले निम्त्याउने दीर्घकालीन नकारात्मक प्रभावको जिम्मेवारी एनआरएनएले बेहोर्नुपर्ने हुन्छ । यसबाट एनआरएनए मात्रै होइन, देशकै साखमा समेत प्रश्न उठ्ने निश्चित छ ।

यहाँ के ख्याल गर्नुपर्छ भने, मानवीय संकट आइपरेका बेला आएको १० करोड रुपैयाँको दातृ सहयोगमा १० रुपैयाँ मात्रै हिनामिना भएकै भए पनि यो आर्थिक कसुर हो । त्यसैले, एनआरएनए नेतृत्वले यो विषयलाई गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्छ । त्यसका निम्ति अवश्य पनि आईएलओ मुख्यालयको छानबिनले दिने निष्कर्षले एनआरएनएलाई यसबारे थप कदम चाल्न निर्णायक आधार दिनेछ ।

प्रकाशित : चैत्र २७, २०७७ ०८:१०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

संक्रमण दर ८.२८ प्रतिशत

संकलित नमुनामा देखिएको भाइरस सुरूमा बेलायतमा देखिएको प्रजाति ‘बी.१.१.७’ सँग मिल्दोजुल्दो 
स्कुले बालबालिकामा पनि देखियो नयाँ प्रजातिको भाइरस
अतुल मिश्र

काठमाडौँ — कोरोनाको बेलायती भेरिएन्ट (प्रजाति) सँग मिल्दोजुल्दो भाइरसबाट संक्रमित हुनेको संख्या मुलुकभर बढिरहेको छ । संकलित नमुनाको विश्लेषण गर्दा सुरुमा बेलायतमा देखिएको प्रजाति (बी.१.१.७) सँग मिल्दोजुल्दो भाइरस बढी मात्रामा फैलिरहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा (ईडीसीडी) ले जनाएको छ ।

‘ब्राजिल र अफ्रिकामा देखिएका कोरोना भाइरसको नयाँ भेरिएन्टबारे पनि थाहा पाउन १५ वटा नमुना हङकङ पठाएका छौं । रिपोर्टको प्रतीक्षामा छौं,’ ईडीसीडीका निर्देशक डा. कृष्णप्रसाद पौडेलले भने ।

ईडीसीडीका अनुसार कुनै समुदायबाट संकलित नमुनामा संक्रमण पुष्टि भएकामध्ये ७० प्रतिशतसम्म नयाँ प्रजातिको भाइरस पाइएको छ । संक्रमितमा स्कुले बालबालिकाको संख्या उल्लेख्य छ । मन्टेसोरीमा पढ्ने ३ वर्षे बालकमा समेत बेलायती भेरिएन्टसँग मिल्दोजुल्दो भाइरस पाइएको छ । स्कुले बालबालिकामा नयाँ प्रजातिको भाइरस उल्लेख्य देखिएकामा महामारी विशेषज्ञले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । स्वास्थ्य मन्त्रालयले राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाबाट भइरहेको निगरानीमा काठमाडौं, पोखरालगायत ठूला सहरमा स्कुल जाने उमेर समूहमा संक्रमण बढिरहेको जनाउँदै शैक्षिक संस्थामा उच्च सतर्कता अपनाउन भनेको छ ।

बालबालिकामा संक्रमणको बढ्दो दरले जोखिम समूहका भनिएका बूढापाका, रोगी/बिरामीलाई थप संक्रमण हुने सम्भावना उच्च भएको छ । बालबालिकामा कोभिड–१९ को लक्षण एकदम कम देखिने गर्छ । लक्षण नदेखिए पनि उनीहरू संक्रमण सार्न सक्ने वाहक (एसिम्प्टोम्याटिक क्यारियर) हुन सक्छन् ।

‘बेलायतको भेरिएन्ट कम उमेरमा पनि बढी संक्रामक देखिएको छ । यसबाट हुने संक्रमण बढे हस्पिटल र आईसीयू/भेन्टिलेटरमा बस्ने दर बढ्छ,’ ईडीसीडीका निर्देशक डा. पौडेलले भने । केही दिनयता मुलुकमा कोभिड–१९ भएर सघन उपचारअन्तर्गत आईसीयूमा बस्ने ५० वर्षमाथि र ५० वर्षमुनिका उमेर समूहको संख्या उस्ताउस्तै देखिएको छ । कोरोना संक्रमणले अस्पतालका आईसीयूमा युवासमेत भर्ना हुन थालेका छन् । यसले युवाले बढी लापरबाही गरेको देखिएको चिकित्सकहरू बताउँछन् । केही महिनाअघि मुलुकमा कोभिड संक्रमण उत्कर्षमा रहेका बेला आईसीयूमा ५० वर्ष माथिका संक्रमित बढी हुन्थे । अहिले युवासमेत बढी मात्रामा संक्रमित हुन थाल्दा दैनिक संक्रमण दर ८ प्रतिशत नाघेको छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार बिहीबार (चैत २६) मुलुकको दैनिक कोभिड संक्रमण दर ८.२८ प्रतिशत देखिएको छ । यो दर चैत २५ गते ७.२६, चैत २४ गते ६.१२, चैत २३ गते ५.८६, चैत २२ गते ५.०९, चेत २१ गते ४.६९ र चैत २० गते ५.०२ प्रतिशत थियो ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समीरकुमार अधिकारीका अनुसार हाल देशभरिमा कोभिड संक्रमितको संख्या २ हजार ४ सय २४ छ । वाग्मती प्रदेशमा सबैभन्दा बढी १ हजार ३ सय ३५ जना, गण्डकीमा ३ सय ८० जना, प्रदेश ५ मा २ सय ५८ जना, सुदूरपश्चिममा १ सय ११ जना, प्रदेश २ मा ८६ जना, कर्णालीमा ५० जना र प्रदेश १ मा २९ संक्रमित उपचारमा छन् । देशभरिमा ५८ जना संक्रमित सघन उपचारमा छन् । काठमाडौं उपत्यकामा ३७ जना आईसीयू र १३ जना भेन्टिलेटरमा छन् । उपत्यकाबाहिर ७ जना आईसीयू र १ जना भेन्टिलेटरमा छन् ।

बिहीबार पीसीआर परीक्षणबाट संक्रमण पुष्टि भएका ३ सय ३२ जनामध्ये प्रदेश १ का ६.६२, प्रदेश २ का ६.६२, वाग्मती प्रदेशका ५५.७२, गण्डकी प्रदेशका १८.६७, लुम्बिनी प्रदेशका ८.७३, कर्णालीका ०.९० र सुदूरपश्चिमका २.७१ प्रतिशत छन् । ‘अहिले दैनिक संक्रमण दर बढिरहेको छ,’ ईडीसीडीका निर्देशक डा.पौडेलले भने, ‘बेलैमा हामीले स्वास्थ्य सावधानी, मापदण्ड पालना गर्‍यौं भने मुलुक लकडाउनमा जानु पर्दैन ।’ उनले सामाजिक दूरी कायम गरेर भीडभाडबाट जोगिनुका साथै मास्क उपयोगमा अत्यन्त कडाइ गर्नुपर्ने बताए ।

बढी भीडभाड हुने सपिङ मल, सिनेमा हल, पार्टी प्यालेस, हेल्थ क्लब, स्विमिङ पुल, मन्दिरलगायत धार्मिक क्षेत्र जनस्वास्थ्यको मापदण्ड कडाइसाथ पालना गरेर मात्र सञ्चालन गर्नुपर्ने सुझाव विज्ञहरूले दिँदै आएका छन् । पछिल्लो समय काठमाडौंलगायतका ठूला सहरमा कोभिड संक्रमितहरूको संख्या बढ्दो छ ।

प्रकाशित : चैत्र २७, २०७७ ०८:०८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×