गिद्ध, लाटोकोसेरो, हाँसलगायत दुर्लभ चराका साथै जङ्गली बिरालो र चरिबाघमा बर्डफ्लु पुष्टि भएपछि ५ असारदेखि बन्द गरिएको चिडियाखाना वातावरणीय नमुनामा संक्रमण नदेखिएपछि शुक्रबारदेखि सर्वसाधारणका लागि पुनः खुलाउन लागिएको हो
What you should know
काठमाडौं — जावलाखेलस्थित सदर चिडियाखाना भोलिदेखि सर्वसाधारणका लागि पुनः खुल्ने भएको छ । वातावरणीय नमुनामा परीक्षणमा एभियन इन्फ्लुएन्जा (बर्डफ्लु) भाइरस नदेखिएपछि शुक्रबारदेखि चिडियाखाना खोल्न लागिएको हो ।
पशु सेवा विभाग, केन्द्रीय पशु रोग अनुसन्धान प्रयोगशाला, इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखालगायत निकायका वरिष्ठ अधिकारीहरूको बिहीबार बसेको उच्चस्तरीय बैठकले चिडियाखाना पुनः सञ्चालनमा ल्याउने निर्णय गरेको हो ।
'हामीले शुक्रबारदेखि चिडियाखाना खुला गर्ने निर्णय गरेका छौँ,' केन्द्रीय चिडियाखानाका प्रवक्ता गणेश कोइरालाले भने, 'चिडियाखाना परिसरबाट संकलन गरिएका वातावरणीय नमुनाको प्रयोगशाला परीक्षणमा बर्डफ्लु भाइरस नदेखिएको पुष्टि भएको छ ।'
गिद्ध, लाटोकोसेरो, हाँसलगायत दुर्लभ चराका साथै चिडियाखानामा राखिएका जङ्गली बिरालो र चरिबाघमा बर्डफ्लु पुष्टि भएपछि ५ असारदेखि चिडियाखाना बन्द गरिएको थियो । मरेका चराबाट सङ्कलन गरिएका नमुनामा एभियन इन्फ्लुएन्जा ए (एच फाइभ एन वान) भाइरस पुष्टि भएको थियो ।
संक्रमणका कारण दर्जनौँ चराहरू मरेका थिए । घटनालाई लुकाउने प्रयास गरेको आरोप पनि चिडियाखाना प्रशासनमाथि लागेको थियो भने घटनाको छानबिन गर्न गठन गरिएको समितिले आफ्नो प्रतिवेदन तयार गरिरहेको छ ।
कोइरालाका अनुसार चिडियाखाना हेर्न आउनेहरूको सुरक्षाका लागि आवश्यक सबै तयारी पूरा गरिएको छ । विशेषज्ञ टोलीको सिफारिसपछि चिडियाखाना पुनः सञ्चालन गर्ने निर्णय गरिएको हो । यसअघि चिडियाखाना परिसरबाट सङ्कलन गरिएका विभिन्न वातावरणीय नमुनाका साथै मरेका कागका नमुनासमेत पटक पटक परीक्षण गरिएको थियो ।
अधिकारीहरूका अनुसार चिडियाखाना बन्द हुँदा करिब ३ करोड रुपैयाँ बराबरको राजस्व घाटा भएको छ । सामान्यतया चिडियाखानामा कार्यदिवसमा दैनिक करिब २ हजार र सार्वजनिक बिदाका दिन ५ हजारसम्म आगन्तुक आउने गर्छन् ।
केन्द्रीय चिडियाखानामा हिउँचितुवा, चिम्पाञ्जीलगायत लोपोन्मुख प्रजातिसहित १०० भन्दा बढी प्रजातिका करिब १३०० जनावर छन् । चिडियाखाना वन्यजन्तुको उद्धार तथा पुनःस्थापना केन्द्रका रूपमा पनि सञ्चालन हुँदै आएको छ ।
यसैबीच, पशु सेवा विभागले काठमाडौं, ललितपुर, भक्तपुर र काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा बर्डफ्लुको संक्रमण फैलिने क्रम क्रमश: कम हुँदै गएको जनाएको छ ।
'बुधबारयता नयाँ संक्रमण पुष्टि भएको छैन,' पशु सेवा विभागका वरिष्ठ पशु चिकित्सक डा. मुकुल उपाध्यायले भने, 'यसले भाइरसको संक्रमण कम हुँदै गएको देखाउँछ ।'
हालै काठमाडौं उपत्यकाका ३ जिल्ला र काभ्रेपलाञ्चोकका गरी ११९ वटा कुखुरापालन फार्ममा बर्डफ्लु संक्रमण पुष्टि भएको छ ।
अधिकारीहरूका अनुसार गत चैतको मध्ययतादेखि संक्रमण पुष्टि भएपछि ८ लाखभन्दा बढी कुखुरा र हाँस नष्ट गरिएको छ । हालसम्म देशका ११ जिल्लाका पोल्ट्री फार्ममा बर्डफ्लु पुष्टि भइसकेको छ । संक्रमित फार्मबाट करिब १३ लाख अण्डा र करिब ३ लाख किलोग्राम दाना पनि नष्ट गरिएको छ ।
नेपालमा पहिलो पटक सन् २००९ को जनवरीमा बर्डफ्लु संक्रमण पुष्टि भएको थियो । त्यसयता प्रायः प्रत्येक वर्ष संक्रमण देखिँदै आएको छ, जसका कारण लाखौँ चराचुरुङ्गी र ठूलो परिमाणमा पोल्ट्रीजन्य उत्पादन नष्ट गर्नुपरेको छ । पर्याप्त क्षतिपूर्ति नपाएपछि धेरै किसानले कुखुरापालन व्यवसाय नै छाडेका छन् ।
नेपालमा बर्ड फ्लुबाट पहिलो मानव मृत्यु सन् २०१९ मा पुष्टि भएको थियो ।
