छेन्दु, चीन — चीनको छेन्दुमा 'फेवा डायलग' को दोस्रो संस्करण शुक्रबार सम्पन्न भएको छ । उक्त सम्मेलनलाई चीन र दक्षिण एसियाबीच शैक्षिक आदानप्रदान तथा क्षेत्रीय सहयोगलाई प्रवर्द्धन गर्ने अर्को एक महत्त्वपूर्ण कोशेढुंगाका रूपमा सहभागीहरूले अर्थ्याएका छन् । 

चीनको सिचुआन विश्वविद्यालयको चाइना सेन्टर फर साउथ एसिया स्टडिज (सीसीएसएएस) र नेपालको त्रिभुवन विश्वविद्यालयद्वारा संयुक्त रूपमा आयोजना गरिएको दुई दिने संवाद (मार्च २६-२७) ले चीन, दक्षिण एसिया र छिमेकी क्षेत्रका अग्रणी प्राज्ञ, थिंक ट्यांकका प्रतिनिधिहरू र नीति अभ्यासकर्ताहरूलाई एक ठाउँमा जुटाएको थियो ।

'फेवा डायलग' क्षेत्रीय विकाससँग सम्बन्धित प्रमुख रणनीतिक मुद्दाहरूमा गहन आदानप्रदानलाई प्रभावकारी बनाउन समर्पित एक प्रमुख प्राज्ञिक मञ्च हो । यसको उद्देश्य पारस्परिक समझदारीलाई प्रवर्द्धन गर्नु, सहमति निर्माण गर्नु र सहभागी देश तथा संस्थाहरूबीच सहकार्यलाई बलियो बनाउनु रहेको छ ।

आफ्नो स्थापनाको मर्मलाई पछ्याउँदै छेन्दुमा सम्पन्न सम्मेलन 'दक्षिण एसियामा जलवायु परिवर्तन, शासन र विकास' विषयमा केन्द्रित थियो । विश्वव्यापी रूपमा बढ्दो जलवायु चुनौतीहरूको गम्भीर पृष्ठभूमिमा सहभागीहरू दक्षिण एसियाको दिगो विकासका लागि यी विषयको महत्त्वलाई स्वीकार गर्दै अनुकूलन र न्यूनीकरण दुवैका लागि शासन रणनीतिहरूमा मिश्रित विधा र क्षेत्रका छलफलमा संलग्न भए ।

उच्च-स्तरीय सत्र, बहस र विशेषज्ञका मत आदानप्रदानका श्रृंखलामार्फत यस संवादले नयाँ विकास अवसरहरू खोतल्दै जलवायु-सम्बन्धित जोखिमहरूलाई प्रभावकारी रूपमा सम्बोधन गर्न बलियो सहकार्य र थप नवीन दृष्टिकोणहरूको आवश्यकतालाई उजागर गरेको छ । ती छलफलहरूले दक्षिण एसियामा क्षेत्रीय आर्थिक सहकार्यलाई अगाडि बढाउन, स्वच्छ ऊर्जा र उदीयमान औद्योगिक शृङ्खलाहरूमार्फत हरित विकासलाई प्रवर्द्धन गर्न र थप दिगो जीवनशैलीतर्फको संक्रमणलाई सघाउने तौरतरिकाहरूको खोजी गर्‍यो ।

नेपालका लागि चीनका राजदूत झाङ माओमिङले भने, 'जलवायु परिवर्तनका चुनौतीहरूविरुद्ध सामूहिक प्रतिक्रियाको आवश्यकता पर्छ । चीन र नेपालले जलवायु परिवर्तनलाई संयुक्त रूपमा सम्बोधन गर्न लामो बाटो तय गरेकामा मलाई खुसी लाग्छ । चीनको हरित संक्रमणले गति लिइरहँदा त्यसले नेपाल लगायत दक्षिण एसियाली देशहरूमा हरित विकासका अवसरहरू ल्याइरहेको छ ।'

सिचुआन विश्वविद्यालयका उपकुलपति लिउ चाओले भने, 'सिचुआन विश्वविद्यालयले नेपालको त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग दीर्घकालीन र स्थिर सहयोग स्थापित गरेको छ र बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभ (बीआरआई) अन्तर्गत ११ वटा छोटो अवधिका अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी आदानप्रदान कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरेको छ । १०० भन्दा बढी नेपाली विद्यार्थीहरूसहित ४०० भन्दा बढी दक्षिण एसियाली विद्यार्थीहरूले सिचुआन विश्वविद्यालयमा अध्ययन गरेका छन् । सिचुआन विश्वविद्यालयले जलवायु परिवर्तन, विपद् व्यवस्थापन र पुनर्निर्माण, कार्बन तटस्थता र हरित ऊर्जाजस्ता क्षेत्रहरूमा विशिष्ट अनुशासनात्मक अवसर प्रदान गर्छ ।'