इरानमा रहेका दुई नेपाली अजरबैजान हुँदै दुबई आइपुगे, खाडी मुलुकका सबै क्षेत्रमा नेपाली श्रमिक सुरक्षित अवस्थामा रहेको परराष्ट्र मन्त्रालयको भनाइ।
What you should know
काठमाडौँ — खाडी मुलुकस्थित अमेरिकी सैन्य क्याम्प र जोखिमयुक्त क्षेत्रमा रहेका नेपाली श्रमिकलाई रोजगारदाताले सुरक्षित स्थानमा सारेका छन् । इरानले निसाना बनाउन सक्ने स्थानमा रहेका श्रमिकलाई सुरक्षित ठाउँमा सारिएको हो ।
अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि हमला गरेपछि इरानले पश्चिम एसियामा रहेका अमेरिकी सैन्य क्याम्पलाई निसाना बनाइरहेको छ । सबैभन्दा पहिला बहराइनस्थित अमेरिकी सैन्य क्याम्पमा आक्रमण गरिएको थियो । ‘हामीलाई आक्रमण गर्नु दुई दिनअघि नै अरू स्थानमा लगेर राखिएको थियो । अहिले हामी सुरक्षित छौं,’ बहराइनको अमेरिकी सैन्य क्याम्पमा कार्यरत एक नेपालीले भने, ‘हामी परिवारसँग नियमित सम्पर्कमा छौं ।’ बहराइनले अमेरिकी क्याम्प आसपासबाट सबैलाई स्थानान्तरण गरिसकेको छ । बहराइनमा भएको आक्रमणमा एक एसियाली श्रमिकको मृत्यु भएको थियो । कतार, कुवेत, साउदी अरब, ओमान, जोर्डन र इराकस्थित अमेरिकी सैन्य क्याम्पमा कार्यरत नेपाली श्रमिक पनि स्थानान्तरण भएका छन् ।
इराकको कुर्दिस्तानस्थित अर्बिल विमानस्थलमा रहेका एक सय ५० नेपालीलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ । खाडी क्षेत्र हेर्ने परराष्ट्र मन्त्रालयको पश्चिम एसिया महाशाखाका प्रमुख रामकाजी खड्काका अनुसार उनीहरूलाई होटलमा राखिएको छ । इरानले अर्बिल विमानस्थलस्थित अमेरिकी बेस क्याम्पमा पनि आक्रमण गरेको थियो ।
कतारको अमेरिकी सैन्य क्याम्पबाट पनि नेपालीलाई हटाइएको छ । खाडी क्षेत्रको सबैभन्दा ठूलो उक्त क्याम्पमा झन्डै पाँच सय नेपाली काम गर्थे । ‘विभिन्न कम्पनीले त्यहाँको क्याम्पमा काम गर्न श्रमिक पठाउँछन् । ती श्रमिकले मर्मतसम्भार र सरसफाइको काम गर्छन्,’ एक नेपालीले भने, ‘हाम्रो कम्पनीबाट जति जना लगिएको थियो, सबै अहिले कम्पनीकै क्याम्पमा छौं । अहिले क्याम्पभित्र गैरसैनिक जान बन्द गरिएको छ ।’
संवेदनशील क्षेत्र मानिएको कतारको हमाद विमानस्थल बन्द गरिएको छ । त्यहाँ कार्यरत १५ सय नेपालीलाई सुरक्षित ठाउँमा सारिएको छ । हमाद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई ‘ट्रान्जिट’ बनाएका ८ हजार यात्रुलाई पनि सुरक्षित ठाउँमा लगिएको कतारले जनाएको छ ।
कतारको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता मजिद मोहम्मद अल अन्सारीले हमाद विमानस्थलाई लक्ष्य गरी भएको आक्रमणलाई विफल बनाइएको बताए । कतारको रक्षा मन्त्रालयले कतारको आकाशमा पहिचान भएका क्रुज मिसाइल, ब्यालिस्टिक मिसाइल, ड्रोन र फाइटरलाई निस्तेज बनाएको जनाएको छ । तीन वटा ब्यालिस्टिक मिसाइल र १५ वटा ड्रोन भने कतारमा झरेका थिए । कतारका बाहिरी क्षेत्रका अधिकांश परियोजनामा काम रोकिएको छ । भवनभित्र भने काम भइरहेको छ । ‘हामी भित्र काम गरिरहेका छौं । बाहिर भने रोकिएको छ,’ कतारमा कार्यरत भीम तरामु मगरले भने ।
यूएई स्थितिलाई सामान्यीकरण बनाउने प्रयासमा छ । मंगलबार आयोजित यूएई सरकारको ‘मिडिया ब्रिफिङ’ मा राष्ट्रिय संकट तथा आपत्कालीन व्यवस्थापन प्राधिकरणले विद्युत्, पानी, दूरसञ्चार, यातायात, स्वास्थ्य सेवा तथा वस्तु आपूर्तिलगायतका अत्यावश्यक सेवा अवरोधबिना सञ्चालन भइरहेको जनाएको छ । यूएईमा कार्यरत जुना ओझाका अनुसार प्रमुख मलहरू सुनसान छन् । यूएईको रक्षा मन्त्रालयका अनुसार वायु प्रतिरक्षा प्रणालीले मंगलबार इरानबाट आएका ११ वटा ब्यालिस्टिक मिसाइल र १ सय २३ वटा ड्रोन निस्तेज पारेको थियो । एउटा मिसाइल यूएईको जमिनमा खसेको भए पनि कुनै मानवीय क्षति नभएको रक्षा मन्त्रालयले जनाएको छ ।
इरानले शनिबारयता यूएईमा १ सय ८६ वटा ब्यालिस्टिक मिसाइल प्रहार गरिसकेको छ । तीमध्ये १ सय ७२ वटा नष्ट गरिएको, १३ वटा समुद्रमा र एउटा जमिनमा खसेको त्यहाँको रक्षा मन्त्रालयले जनाएको छ । आबुधाबी विमानस्थलमा ड्रोन खस्दा नेपाली श्रमिक दिवस श्रेष्ठको मृत्यु भएको थियो ।
खाडी मुलुकका सबै क्षेत्रमा नेपाली श्रमिक सामान्य र सुरक्षित रहेको परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ । ‘खाडी क्षेत्र हेर्ने १० वटा नियोगबाट हामीले नेपाली सुरक्षित रहेको विवरण प्राप्त गरेका छौं,’ परराष्ट्र प्रवक्ता लोकबहादुर पौडेल क्षेत्रीले भने, ‘नेपाली दूतावासबाट सरकारी निकाय, नेपाली समुदायसँग नजिकको सम्पर्क र समन्वय भइरहेको छ ।’ परराष्ट्र सचिवको नेतृत्वमा ‘इमर्जेन्सी रेस्पोन्स टिम’ गठन भइसकेको पनि पौडेलले जानकारी दिए । ‘यसबाट नेपालीको सुरक्षा र उद्धारका लागि प्रभावकारी रूपमा काम गर्न सकिने विश्वास छ,’ उनले भने ।
परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार आपत्कालीन सहयोगका लागि कुनै दूतावासमा पनि फोन आएको छैन । खाडी मुलुकका सरकारले स्वदेशी र विदेशी नागरिकको सुरक्षालाई उच्च महत्त्व दिइरहेको परराष्ट्र मन्त्रालयका पश्चिम एसिया क्षेत्र हेर्ने महाशाखा प्रमुख खड्काले बताए । ‘ट्रान्जिटमा परेका नेपालीका लागि सम्बन्धित एयरलाइन्सबाट होटल र खानाको व्यवस्था भइरहेको छ,’ उनले भने ।
खड्काका अनुसार एयर अरेबियाका २८ र फ्लाई दुबईका ८० नेपाली यात्रु यूएईको ‘ट्रान्जिट’ मा थिए । कुवेतमा रहेका ९० नेपाली यात्रुलाई पनि सम्बन्धित एयरलाइन्सले राखेको छ । साउदी अरबमा हज र उमराहका लागि गएका ३५ जनाका लागि आवास र खानाको प्रबन्ध मिलाउने पहल भइरहेको छ ।
इरानमा कार्यरत दुई नेपाली अजरबैजान हुँदै मंगलबार दुबई आइपुगेका छन् । अर्घाखाँचीका विष्णुप्रसाद भुसाल र राजु खनाल दुबई आइपुगेका हुन् । ‘हामी इरानबाट शनिबार बिहान गाडी चढेका थियौं । आइतबार साँझ अजरबैजान पुग्यौं,’ भुसालले कान्तिपुरसँग भने, ‘त्यहाँ दुई दिन बसेपछि मंगलबार दुबई आइपुगेका छौं ।’ उनीहरूलाई अजरबैजानको दूतावासले जहाज टिकट ‘बुक’ गरेर दुबई ल्याएको हो । ‘दुबईबाट उडान चलेपछि नेपाल आउँछौं,’ उनले भने, ‘अहिले हामी सुरक्षित छौं ।’ ६ नेपाली भने इरानमै छन् । परराष्ट्र मन्त्रालयले खाडी क्षेत्रमा युद्धको जोखिममा परेका नेपाली श्रमिकको विवरण लिन थालेको छ । पराराष्ट्रले कन्सुलर विभागमार्फत यूएई, साउदी अरब, कतार, कुवेत, ओमान, इजरायल, लेबनान, जोर्डन र इराकमा कार्यरत नेपालीको विवरण संकलन सुरु गरेको हो । विवरण संकलनका लागि तयार गरिएको वेबसाइट नेपाली दूतावासले सार्वजनिक गरेको छ । विवरण संकलनपछि दूतावासले उद्धार आवश्यक पर्ने र नपर्नेको पहिचान गर्नेछ ।
