काठमाडौँ — पर्यटक र व्यावसायिक भिसामा भित्रिएर गैरकानुनी गतिविधि गरेको आरोपमा पछिल्लो ६ महिनामा ३ सय ३३ जना विदेशी नागरिक पक्राउ परेका छन् ।

एउटा प्रयोजनमा भिसा लिएर नेपालको कानुनले वर्जित गरेका अन्य गतिविधि गरेको आरोपमा अध्यागमन विभागले उनीहरुलाई नियन्त्रणमा लिएकामा जरिवाना असुल गरी तोकिएको अवधिसम्म पुनः नेपाल आउन नपाउने गरी निस्कासन गरेको हो ।

साउन २०८२ देखि पुस मसान्तसम्म ६ महिनामा पक्राउ परेका विदेशी नागरिकहरूमा ‘म्यारिज ब्युरो’ खोलेर रकम असुल गरी नेपालबाट महिलालाई चीन पठाउनेदेखि क्रिस्चिन धर्म प्रचारप्रसारमा संलग्नसम्मका व्यक्ति रहेको विभागले जनाएको छ । सन् २०२५ को एक वर्षमा निस्कासन गरिएका विदेशी नागरिकको संख्या ५ सय १ थियो ।

अध्यागमन विभागका निर्देशक टीकाराम ढकालले पक्राउ परेकाहरुमा अध्यागमन कानुन उल्लंघन गर्नेदेखि अन्य फौजदारी कसुरमा संलग्नसम्मका रहेको बताए । ‘तोकिएको भिसा अवधि गुजारेर गैरकानुनी रुपमा बसोबास गर्दै आएकादेखि अरु फौजदारी कसुरसमेतमा संलग्न ३ सय ३३ जनालाई विभागले नियन्त्रणमा लिएकामा केहीलाई थप अनुसन्धानका लागि प्रहरी कार्यालयमा बुझाइएको छ,’ निर्देशक ढकालले भने । बाँकी सबैलाई निश्चित अवधिसम्म नेपाल प्रवेश गर्न नपाउने गरी उनीहरुकै देशमा निस्कासन गरिएको छ ।

नेपालका विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरुको नाम वेबसाइटमा देखाएर रकम असुल्दै आएका कोरियन मूलका अमेरिकी नागरिक योङघो लीलाई विभागले १९ माघमा पक्राउ गरेको थियो । उनीमाथि अनुसन्धान जारी रहेको विभागले जनाएको छ । काठमाडौंको महाराजगन्जमा घर भाडामा लिएर गैरकानुनी रुपमा म्यारिज ब्युरो सञ्चालन गर्दै आएका चिनियाँ नागरिक चिहाओ लिउलाई अध्यागमन विभागले ११ पुसमा पक्राउ गरेको थियो ।

त्यसअघि विभागले २८ कात्तिकमा ४ चिनियाँ नागरिकलाई सोह्रखुट्टेबाट पक्राउ गरेको थियो । गैरकानुनी रुपमा म्यारिज ब्युरोमार्फत नेपाली महिलालाई चीन पठाउँदै आएको आरोपमा सोह्रखुट्टेको एक घरमा छापा मारेर उनीहरुलाई नियन्त्रणमा लिइएको थियो । पक्राउ गरिएका रुइजेङ अलान वाङ, लिउ युफान, रुई सियाओ र चाय यान बोलाईलाई ३ वर्ष नेपाल प्रवेश गर्न नपाउने गरी जनही ५० हजार रुपैयाँ जरिवाना असुल गरी उनीहरुकै देश निस्कासन गरिएको थियो ।

पर्यटक र व्यावसायिक भिसाको आवरणमा आएर क्रिस्चियन धर्म प्रचारप्रसारमा संलग्न एक अमेरिकी नागरिक र व्यावसायिक भिसामा आएर संदिग्ध गतिविधि गर्दै आएका अर्का एक चिनियाँ नागरिक पनि ११ माघमा काठमाडौंबाट पक्राउ परेका थिए ।

सन् २०१२ मा पहिलोपटक पर्यटक भिसामा नेपाल प्रवेश गरेका चिनियाँ नागरिक त्यसपछि पटकपटक गरी १३ पटक व्यावसायिक भिसा लिएर बसेका थिए । उनीमाथि अनुसन्धान गर्दा विभिन्न ६ वटा होटल/व्यावसायिक कम्पनी स्थापना गरेको तर विदेशबाट कुनै लगानी नल्याएको र भिसा पाउन मात्रै कम्पनी देखाएर अरु नै गतिविधि गर्ने गरेको अध्यागमनको अनुसन्धानबाट खुलेको थियो ।

यान सपिङ होटेल तथा रेस्टुराँ, होटेल विथ रेस्टुराँ यान, झोँङविन इन्टरनेसनल कार्गो कम्पनी, मोआ यिङ होटेल तथा रेस्टुराँ, स्प्रिट मङकी इन्फरमेसन टेक्नोलोजी र शाव जिअसुन होटल विथ रेस्टुरेन्ट कम्पनी खोलेको देखिएको तर यी कम्पनीबाट उनले कुनै पनि आर्थिक कारोबार नगरेको भेटिएको थियो ।

पर्यटक भिसा र व्यावसायिक भिसामा नेपालमा बसी ४ वर्षदेखि विभिन्न शैक्षिक कामको आवरणमा धर्म क्रिस्चियन प्रचारमा संलग्न अमेरिकी नागरिक पनि त्यही दिन काठमाडौंबाट पक्राउ परेका थिए । सिन्धुपाल्चोकको साँगाचोकगढीमा क्याल्भेरी सर्भिस सेन्टर खोलेका उनले कम्पनीको ठेगाना ललितपुर–१८ सैंबु उल्लेख गरेकामा गोदावरी नगरपालिकामा घर भाडामा लिई गैरकानुनी रुपमा बालगृह सञ्चालन गरेर धर्मप्रचारमा संलग्न भएको पाइएको थियो । दुवैलाई नेपाल प्रवेश गर्न नपाउने गरी निस्कासन गरिएको छ ।

पर्यटक भिसामा आएर गैरकानुनी गतिविधि गरेको आरोपमा सन् २०२५ मा ५ सय १ विदेशी नागरिक पक्राउ परी जरिवाना असुल गरी उनीहरुकै देश निस्कासन गरिएको थियो । त्यसअघि सन् २०२४ मा ४ सय ७, २०२३ मा ४ सय ५९, २०२२ मा ५ सय ७०, २०२१ मा ३ सय ८, २०२० मा ३ सय ३२, २०१९ मा ६ सय ७१, २०१८ मा ६ सय ७८ र त्यसअघि २०१७ मा ५ सय ५९ जना विदेशी नागरिकलाई नियन्त्रणमा लिएर अध्यागमनले निस्कासन गरेको थियो ।

एउटा प्रयोजनमा भित्रिएर अरु नै गतिविधिमा संलग्न हुने क्रम बढेपछि उनीहरुको निगरानी एवं यात्रा व्यवस्थापन र सहजीकरणका लागि भन्दै विभागले पछिल्लो पटक १ जनवरी २०२६ देखि विदेशी नागरिक आवागमन व्यवस्थापनसम्बन्धी प्रणाली नै स्थापना गरी नियमन र निगरानीलाई थप कडाइ गरेको छ ।

‘विदेशी नागरिक व्यवस्थापन सूचना प्रणाली (एफएनएमआईएस) १ जनवरीदेखि काठमाडौं उपत्यकामा सुरु भइसकेकामा १ मार्चदेखि उपत्यकाबाहिर पनि अनिवार्य रुपमा लागू गर्ने अध्यागमनको तयारी छ ।

नेपाल भित्रिएर त्यसपछि कुन ठाउँमा गएका छन् ? के गतिविधि गर्छन् ? यसको यकिन अभिलेख नहुँदा अध्यागमन र अरु कानुनविपरीतका गतिविधिमा संलग्न हुने क्रम बढेपछि यसलाई समेत नियमन गर्न तथा यात्रा सहजीकरण गर्न यो प्रणाली ल्याइएको विभागले जनाएको छ । विदेशी नागरिकले जुनजुन क्षेत्रको सेवा लिन्छन्, त्यसमार्फत उनीहरुको राष्ट्रियता, नाम, राहदानी र भिसासहितको विवरण अध्यागमनले विकास गरेको प्रणालीमा जोडिँदा कानुनअनुसार काम भए/नभएको एकीकृत विवरण हुने र यसले राष्ट्रिय सुरक्षा र पर्यटक सुरक्षा दुबैलाई हित गर्ने भएर यसलाई कडाइका साथ लागू गरिएको विभागका अधिकारीहरु बताउँछन् ।