प्रवेशपत्र हात पर्ने बेलासम्म नेसन प्रजालाई घर फर्किन हतार भइसकेको थियो । ‘गाउँ जाने एउटै गाडी छ, छुट्यो भने आपत् पर्छ,’ उनले भने, ‘हिजै आएर बास बसेर अहिले फर्म भरेको हुँ ।’
चितवन — सरकारले निर्वाचन प्रहरी माग गरेपछि भर्ती हुन गाउँ–गाउँबाट जिल्ला प्रहरी पुग्नेको होड छ । कोही नुन–तेल जोहो गर्न आवेदन दिइरहेका छन् । कोही उपचार खर्च जुटाउन । कोही पढाइ खर्च पुर्याउन भर्ती हुने प्रयासमा छन् । यस्तैमध्येका हुन्– चितवनको कान्दाका २२ वर्षीय नेसन प्रजा (चेपाङ) ।
भर्खरै स्नातक तहमा भर्ना भएका छन् । तर, नियमित पढ्न उनीसँग खर्च छैन ।
भर्ना खुलेको जानकारी पाएपछि मंगलबार बिहान जिल्ला प्रहरी पुगे । उनी त्यहाँ पुग्दा जिल्ला प्रहरी परिसरमा युवादेखि प्रौढसम्म भेला भइसकेका थिए । अरुसँगै नेसनले पनि आवेदन पत्र भरे । प्रवेशपत्र हात पर्ने बेलासम्म घर फर्किन हतार भइसकेको थियो । ‘गाउँ जाने एउटै गाडी छ, छुट्यो भने आपत् पर्छ,’ उनले भने, ‘हिजै आएर बास बसेर अहिले फर्म भरेको हुँ । बेलैमा भण्डरा पुगिएन भने गाडी छुटछ ।’ राप्ती नगरपालिका–१३, को कान्दा जिल्लाकै विकट बस्ती हो ।
भण्डाराबाट जिपमा तीन घण्टा यात्रा गरेपछि पनि गाउँ पुग्न थप तीन घण्टा पैदल उकालो/ओरालो हिँड्नुपर्छ । स्नातक तह पढ्ने खर्च जोहो गर्न सकिन्छ कि भनेर भर्ना हुन आएको नेसनले बताए । लालिराम र केटीमायाका तीन छोरामध्ये नेसन कान्छा हुन् । नेसनका दुई दिदी र दुई बहिनी छन् । सात सन्तानमध्ये उनले मात्र १२ कक्षा उत्तीर्ण गरे । कान्छी बहिनी गाउँकै स्कुलमा चार कक्षामा पढिरहेकी छिन् । कान्दाका प्रायः बालबालिकाको कथा नेसनसित मेल खान्छ ।
२०७२ सालमा काभ्रेको लक्ष्मी प्रतिष्ठान नामक संस्थाले कान्दामा कुमार बलराम स्मृति छात्राबास सञ्चालनमा ल्याएपछि उनले पढ्न पाएका हुन् । छात्राबासमा निःशुल्क खान र बस्न पाए । छात्राबासमा बसेर उनीहरूले कान्देश्वरी विद्यालयमा पढे । उक्त स्कुलमा ६ कक्षासम्म पढाइ हुन्थ्यो । लक्ष्मी प्रतिष्ठानले उनीहरूलाई सात कक्षाभन्दा माथि पढाउन काभ्रे लगेर छात्राबासमा राख्यो । नेसनले एसईई र १२ कक्षा काभ्रे बसेर पूरा गरे ।
‘अब स्नातक तह आफ्नै बलबुतामा पढ्नु पर्ने भयो,’ उनले भने, ‘बा–आमा खेती किसानी गर्नु हुन्छ । मकै, कोदो, फापर फल्छ तर खान पुग्दैन ।’ खान–लाउनै समस्या भएकाले पढाइ खर्च नपुग्ने उनले सुनाए ।
