काठमाडौँ — दुई दशकदेखि प्रतिबन्ध लगाइएको इराकको राजधानी बग्दाददेखि स्वशासित राज्य कुर्दिस्तानमा काम गर्ने नेपालीको संख्या ३० हजार पुगिसकेको छ । गैरआवासीय नेपाली संघ इराकका अनुसार ८५ प्रतिशत महिला श्रमिक छन् ।

उनीहरूको पहिलो ध्यानमा कमाइमा केन्द्रीत छ। बिदा लिएर घर आउन त मिल्छ, तर श्रम स्वीकृति नभएका कारण फेरि फर्किएर इराक जान मिल्दैन। त्यहीकारण उनीहरू घर परिवार र देशबाट अलग्गै भएर काम गर्न बाध्य छन्। 

इराकको स्वशासित राज्य कुर्दिस्तानको सुलेमानीमा एक इराकीको घरमा काम गरिरहेकी ताप्लेजुङकी ३५ वर्षीया मिना मगर भन्छिन्- ‘बिदा लिएर नेपाल फर्कियो भने फेरि इराक आउन मिल्दैन, सेटिङ मिलाउनुपर्छ। सेटिङ मिल्छ भन्ने ग्यारेन्टी छैन । फर्किन पाउने भए एक महिनाको छुट्टी लिएर जानु हुन्थ्यो ।’ 

श्रम प्रतिबन्धित इराकमा ३० हजार नेपाली

उनले त्यहाँ काम गर्न थालेको १२ वर्ष भइसक्यो । एकचोटि नेपाल गएर आउँदा सेटिङ मिलाउन निकै कठिन पर्छ । 'मलाई सेटिङ मिलाएर यता आउन एक महिना नै लाग्यो । नेपाल जाँदै–फर्कन मन लाग्छ । बाउआमा भेट्न रहर लाग्छ । बाउआमा बुढाबुढी भइसकेका छन् । तर केही कमाएरै जानुपर्‍यो,' उनको भनाइ छ।

उनका अनुसार इराकमा सुरक्षा छैन भन्ने गलत हो । उनी भन्छिन्, 'मैले आफ्नै दिदीको छोरी ल्याएकी छु । नराम्रो भए आफ्नै दिदीको छोरी किन ल्याउँथे ? हामीले यहाँ कमाइराखेका छौँ । खाइराखेका छौँ । रमाइराखेका छौँ । हामीलाई पुगिराखेको छ । बाउआमालाई पालिराखेकी छु । मैले पासपोर्ट सकिएपछि फेरि इराकबाट नवीकरण गरेको हो ।'

उनी दिनहुँ बिहान ७ बजेदेखि बेलुका ६ बजेसम्म काम गर्छिन्। 'बेलुका उनीहरू खाना खाँदैनन् । म काम गर्ने परिवारमा सबैको बिहे भइसकेको छ । छोराको बिहे भयो, छोरीको बिहे भयो । बिहे गरेपछि परिवारसँगै बस्दैनन्,' उनी सुनाउँछिन्।