काठमाडौँ — भक्तपुरका लक्ष्मीप्रसाद दुलाल ३१ वर्ष लागे । पढाइमा राम्रै विद्यार्थी हुन् । उनी अहिले शिक्षा विषय लिएर स्नातक गर्दैछन् । तर पढेर मात्र काम पाइन्छ भन्ने विश्वास उनलाई लाग्दैन । किनभने लक्ष्मी कान सुन्न सक्दैनन् । त्यसैले उनी तालिम लिएर सीप लिन चाहन्थे र अहिले उनले काठमाडौं महानगरपालिकाले सुरु गरेको ‘सीप मेला २०८२’ मा हाउस किपिङसम्बन्धी तालिम लिइरहेका छन् । 

‘यहाँ मैले धेरै सिकिरहेको छु,’ उनले भने, ‘यहाँबाट सीप सिकिसकेपछि काम पाउने आशा जागेको छ ।’ साथै तालिममा कसरी सफा गर्ने, ओछ्यान कसरी मिलाउने, तन्ना र कुसनलाई कसरी आकर्षक बनाउने भन्नु कुरा सिकिरहेको उनले बताए ।

‘कति कुरा यहाँ छैनन् । उपलब्ध सामानमै हामीलाई सिकाइरहनु भएको छ,’  उनले भने,  ‘तर पनि मलाई यी सब सिक्न रमाइलो लागिरहेको छ ।’

महानगरले  यस वर्षको सीप मेलामा बहिरा अपांगता भएका व्यक्तिका लागि हाउस किपिङसम्बन्धी तालिम थप गरेको हो । जेठ ७ देखि सुरु गरेको सीप मेलामा लक्ष्मी जस्ता ७५ जनाले तालिम लिइरहेका छन् ।

काठमाडौंकी देवी बस्नेत उमेरले २० वर्ष लागिन् । उनले भर्खरै कक्षा १२ को परीक्षा दिएर बसेकी हुन् । भन्छिन्, ‘मलाई सीप सिकेर नै काम गर्न मन छ । किनकि हामीले बाहिर सजिलै काम पाउन सक्दैनौं ।’ महानगरले सिकाएको सीपले देवीलाई पनि काम पाउने आशा जागेको छ । साथै अहिले सिकिरहेको सीपले आफ्नो आत्मविश्वास पनि बढेको उनी सुनाउँछिन् । 

जनकपुरको एक रेस्टुरेन्टमा वेटरको काम गरेका प्रमोद मण्डल केवटको अनुहारमा छुट्टै जोश थियो । किनभने प्रमोदले दुई महिनामात्र सुरु गरेको काम छाडेर उनी काठमाडौंमा हाउस किपिङसम्बन्धी तालिम लिन आएका थिए । 

‘मैले गर्दै गरेको काम छाडेर यो तालिम लिन आएको हुँ,’ २४ वर्षीय प्रमोदले भने, ‘मलाई सेफ सन्तोष शाहले यहाँ तालिम दिँदैछ जाऊ भनेर सुनाउनुभएपछि म खुसी हुँदै आएको हुँ । यो तालिम साँच्चिकै राम्रो लागिरहेको छ ।’ 

अरु केही काम नपाएपछि उनले वेटरको काम गरेको सुनाए । ‘हामीलाई बाहिर आफूले भने जस्तो काम पाउन गाह्रो छ,’ उनी सुनाउँछन्, ‘बोल्न सक्दैनौं तर अरु काम गर्न सक्छौं । त्यसैले अरु केही नभए पनि कम्तीमा सीप सिक्यौं भने यसले हामीलाई पैसा आउने बाटो दिन्छ ।’ काठमाडौंमा उनी उनी महानगरले नै सञ्चालन गरेको होस्टेलमा बसिरहेका छन् । त्यसैले सीपसँगै आफ्नो आत्मविश्वास बढेको उनले अनुभव सुनाए ।

‘यस किसिमको तालिम हाम्रै जनकपुरले पनि दिए म त्यहीँ सिक्थेँ,’ उनले थपे, ‘काठमाडौं महानगरको यो तालिम हाम्रा लागि साँच्चिनै राम्रो साबित भएको छ ।’

यसैगरी काठमाडौंकी २८ वर्षीय लक्ष्मी अर्यालले अपांगता भएकाहरूले काम सजिलै पाउन नसकेकामा दुःख मान्छिन् । सीपयुक्त तालिम पाए बाहिर काम पाइने भन्ने उनलाई पनि लाग्छ । ‘हामीले पढेर पनि सजिलै काम पाउँदैनौं,’ उनी भन्छिन्, ‘कम्तीमा हाउस किपिङ तालिम पाएर अब होटलतिर यस्तै काम गर्न सकिन्छ भन्ने लागेको छ ।’ कामले पैसा पनि कमाउन सकिने र यसले आफ्नो आवश्यकता पूरा गर्न सकिने उनलाई लाग्छ ।

यही तालिममा सहभागी बैतडीका सुरेन्द्रप्रसाद भट्टले कम्प्युटर साइन्समा स्नातक गरेका छन् । तर यसमा आफूले काम नपाएको उनले दुःख पोखे । ‘पढाइ राम्रो नभएर हो कि किन मैले बाहिर काम पाउन सकिनँ,’ उनले भने, ‘त्यसैले म यहाँ सीप सिक्न आएको हुँ । एक त हामीलाई पढ्न पनि समस्या हुन्छ । कम्तीमा सीपले काम त दिन्छ ।’ 

तीस दिनसम्म चल्ने उक्त सीप मेलामा २५ सयभन्दा बढीले तालिम लिईरहेको सीप मेला कार्यान्वयन समितिका संयोजक इञ्जिनियर शैलेन्द्र झाले बताए ।

‘यो वर्ष हाम्रो २०८२ जनालाई तालिम दिने लक्ष्य हो,’ उनले भने, ‘तर ३५ सय भन्दा बढीको आवेदन पर्‍यो । त्यसैले अहिले २५४७ जनाले तालिम लिइरहेका छन् तर यसमा केहीले बीचैमा पनि छाड्ने भइरहेको छ ।’ 

महानगरले यस वर्ष कन्स्ट्रक्सन, हस्पिटालिटी एन्ड सर्भिस, आईसी एन्ड इलेक्ट्रोनिक्स, आर्ट एन्ड कल्चर, एग्रिकल्चर, गार्मेन्ट, अटोमोबाइल, मेकानिकल, इलेक्ट्रोनिक्स र स्पेसल अबिलिटि स्किल्स गरी १० क्षेत्रका विभिन्न ३७ वटा पेसासँग सम्बन्धित तालिम दिइरहेको उनले जानकारी दिए ।

महानगरले गौरबको योजनाअन्तर्गत रोजगारी र आय वृद्धि महानगरको समृद्धिअन्तर्गत गत वर्षदेखि सुरु गरेको सीप मेलालाई यस वर्ष पनि निरन्तरता दिएको हो ।