रुकुम पश्चिम — रुकुम पूर्वको पुथाउत्तरगंगा–११ तकसेराबाट ६ सय भेडाको बथान लिएर उनीहरू रुकुम पश्चिमको मुसीकोट–७ ठूलीदह झरेको तीन महिना भयो । हिउँदमा लेकाली भेगमा हुने चिसो छल्न पुस पहिलो साता यहाँ आएका उनीहरू कोही भेडा रेखदेखमा खटिएका छन् भने कोही ऊनबाट कपडा बुन्न व्यस्त छन् ।

पुरुष भेडा चराउन गोठाला जान्छन् भने महिला ऊन कात्दै विभिन्न पहिरन बनाइरहेछन् । ‘भेडाको ऊनबाट कोट, राडी, कम्बल, डसनालगायत कपडा बुनेका छौं,’ तकसेराकी मनकुमारी बुढा भन्छिन्, ‘पुस र असोजमा गरी वर्षमा दुई पटक भेडाको ऊन निकाल्छौं, एउटा भेडाबाट एक पटकमा ३ किलोसम्म ऊन निक्लने गर्छ, यसैलाई परम्परागत तरिकाबाटै प्रशोधन गरेर कपडा बुन्छौं ।’

गत कात्तिक अन्तिम साता रुकुम पूर्वको पुथाउत्तरगंगा तकसेराबाट हिँडेका उनीहरू रोल्पाको थवाङ हुँदै नौ–बहिनी लेकको बाटो भएर पुस पहिलो साता ठूलीदह आइपुगेका हुन् । फागुन अन्तिमतिर यहाँबाट फर्कने उनीहरूको तयारी छ । यहाँबाट ढोरपाटन आसपासका बुकीमा जाने उनीहरू भदौसम्म त्यहीं रहनेछन् भने असोज–कात्तिकमा मूल घरमा फर्केर चाडबाड मनाउँछन् ।

‘लेकबेंसी गरिरहने हाम्रो यो पेसालाई व्यावसायिक बनाउँदै आम्दानी वृद्धिका लागि सरकारले खासै वास्ता गरेको छैन,’ करबहादुर बुढा भन्छन् । छिमेकी जिल्ला रुकुम पश्चिमका भेडापालकलाई कर्णाली प्रदेश सरकारले वार्षिक १८ हजार रुपैयाँ गोठालो भत्ता दिँदै आएको छ । लुम्बिनी प्रदेशमा भेडापालक लक्षित कुनै कार्यक्रम नभएको उनको गुनासो छ ।