‘मैले त ७ वर्षको उमेरदेखि नै बुबासँगसँगै हिँडेर यो उपचार पद्धति सिकेँ,’ ६७ वर्षका निताईले भने, ‘बुबाले छाडेर गएको ज्ञान मैले सबैलाई बाँडिरहेको छु ।’ उनले यस्तो सेवा सुरु गरेकै ५० वर्ष पुगिसकेको छ । 

विश्वासिलो उपचारका कारण टाढाटाढाबाट बिरामी उनलाई खोज्दै आइपुग्छन् । उनको प्रविधि जडीबुटी, मालिस र परम्परागत हाड मिलाउने विधिमा केन्द्रित देखिन्छ । उपचारमा स्वदेशी जडीबुटीको प्रयोग हुन्छ । फिजियोथेरापी शैलीका अभ्यास पनि उनी गर्ने गरेका छन् । आधुनिक अस्पतालमा महँगो उपचार गर्न नसक्ने धेरै बिरामीको पहिलो विकल्प निताई बनेका हुन् । ‘निताईको उपचार विधि विज्ञानमा आधारित नभए पनि ग्रामीण भेगका लागि उनी चिकित्सक समान हुन्,’ स्थानीय पंकज शर्माले भने । निताईले एसएलसीसम्म मात्रै पढ । तर सानैदेखि हाडजोर्नी तथा शरीरका विभिन्न चोटपटकको उपचार सिके । गाउँकै सर्वसाधारणलाई सामान्य उपचार गर्न सहयोग गर्थे । समयसँगै उनको सीपले ख्याति कमायो । ‘आफूले जाने जति ज्ञान प्रयोग गरेर उपचार गर्छु, विश्वास गर्नेहरू आउँछन्, निको भएर पनि जान्छन्,’ निताईले भने, ‘५० वर्षमा १ लाख हाराहारीको उपचार गरे हुँला ।’ 

निताई आफूले नसक्ने उपचार भने गर्दैनन्, तत्काल अस्पताल रेफर गरिदिन्छन् । ‘हड्डी जोडिने सम्भावना नभएका विरामीको उपचार म गर्दिनँ, अस्पताल जान सल्लाह दिन्छु’, उनी भन्छन् । औपचारिक चिकित्सा शिक्षा नपाएको पारम्परिक ज्ञानलाई आधुनिक चिकित्सका विज्ञानले भने अप्रमाणित ठान्दै आएको छ । ‘चिकित्सा विज्ञानले यस्तो उपचारलाई खासै विश्वास गर्दैन,’ मेची प्रादेशिक अस्पताल भद्रपुरका पूर्वसुपरिन्टेन्डेन्ड डा. पीताम्बर ठाकुर भन्छन्, ‘तर सर्वसाधारणले विश्वास गरिरहेका छन्, निको पनि भइरहेको सुनिन्छ ।’