काठमाडौँ — कूटनीतिज्ञ बिन्दाश्वरी शाहको निधन भएको छ । पारिवारिक स्रोतका अनुसार बिहीबार बिहान घरमै शाहको निधन भएको हो । उनी ९२ वर्षकी थिइन् । शाहको आजै अन्त्येष्टि गरिने परिवारले जनाएको छ । 

शाह पहिलो नेपाली महिला राजदूत हुन् । २०४४ सालमा परराष्ट्र सेवाबाट शाह नेपालकै पहिलो महिला राजदूत (भारतका लागि) भएकी थिइन् । बिन्दाश्वरी बैंकर अनिलकेशरी शाहकी आमासमेत हुन् ।

सन् १९८८ राजा वीरेन्द्रले उनलाई भारतका लागि नेपाली राजदूतमा नियुक्त गरे । उनी राजदूत बन्ने पहिलो नेपाली महिलाको कीर्तिमानसमेत राख्न सफल भइन् । भारतमा राजदूतपछि सेवानिवृत्त हुनुअघि केही समय परराष्ट्र मन्त्रालयमा अतिरिक्त सचिवको जिम्मेवारी सम्हालिन् ।

बिन्दाश्वरी शाहको जन्म सन् १९३३ मा भारतको खर्साङमा भएको थियो । बिन्दाश्वरीका बुवा पद्मसुन्दर मल्ल तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री चन्द्रशमशेरका कारण देश छाड्न बाध्य भएका थिए । 

पद्मसुन्दरले जापानमा विद्युतीय इन्जिनियरिङमा स्नातक सकेपछि अमेरिकाको मिसिसिपी विश्वविद्यालयमा त्यही विषयमा सन् १९२२ मा स्नातकोत्तर सकेर फर्किएका थिए । केही समयअघि कान्तिपुरसँगको कुराकानीमा अनिलकेशरी शाहले यो घटना सुनाएका थिए । ‘मेरा हजुरबुबा अमेरिका गएर स्नातकोत्तर गर्ने पहिलो नेपाली हुनुहुँदो रहेछ । धेरै पढेर जान्ने पल्टेको भनेर राणा सरकारले उहाँको जात निकालिदिएछ ,’ अनिलकेशरीले भनेका थिए ।

चन्द्रशमशेरले गरेको अपमान सहन नसकी पद्मसुन्दर दार्जिलिङको खर्साङ बसाइँ सरेका थिए । बिन्दाश्वरीले त्यहाँको सेन्ट हेलेन विद्यालयमा पढेकी थिइन् । उनले सन् १९५१ मा स्नातक गरेपछि ‘द वर्ल्ड अफ टुमारो’ शीर्षकमा निबन्ध लेख्ने संसारका उत्कृष्ट १ सयलाई अमेरिका भ्रमणको अवसर हुने खबर पाएपछि बिन्दाश्वरीले पनि भाग लिइन् । तीन महिनापछि पत्र आयो– ‘तिमी छानियौ, बधाई छ ।’