झापा — नक्सापास नगरी निर्माण गरिएको दमक भ्यु टावरको प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आइतबार उद्घाटन गरेका छन्, जसको वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकनसमेत गरिएको छैन । झापाको दमक–३ दापगाछीमा बनाइएको टावरको सञ्चालनसम्बन्धी खाका नबन्दा प्रयोग कसले र कसरी गर्ने भन्ने अन्योल देखिएको छ ।

ओली दोस्रो पटक प्रधानमन्त्री हुँदा २०७६ असार २७ मा भ्यु टावरको जग हालेका थिए । १ सय मिटर अग्लो भ्यु टावर १८ तले छ । दमक बजारबाट करिब तीन किलोमिटर उत्तरपश्चिममा रहेको टावर करिब डेढ अर्ब रुपैयाँको लागतमा ५ वर्षमा निर्माण सकिएको हो । तर, टावर सञ्चालनका लागि आवश्यक व्यवस्थापनको मोडालिटी र ठोस कार्ययोजना बन्न सकेको छैन । 

‘नक्सापास गर्दा लाग्ने २८ लाख रुपैयाँ राजस्व नगरपालिकामा दाखिला नगरिएकाले प्रक्रिया रोकिएको हो,’ दमक नगर उपप्रमुख रेगिना भट्टराईले भनिन् । सघन सहरी तथा भवन निर्माण कार्यालयका प्रमुख रमेश थिङले भने नगरपालिकामा विज्ञ कर्मचारीको अभावका कारण घर नक्सापास गर्न ढिलाइ भएको दाबी गरे । उनका अनुसार टावर अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार निर्माण गरिएको र पासको प्रक्रिया पछि गर्न सकिने जनाए । 

करिब पाँच बिघा जमिनमा फैलिएको यो संरचना दमक नगरपालिकाको स्वामित्वमा भए पनि सञ्चालनका लागि कुनै समन्वय नहुँदा स्थानीय सरकार बेखुसी देखिएको छ । दमक नगर प्रमुख रामकुमार थापाले संघीय सरकारले पालिकालाई बेवास्ता गर्दै टावर उद्घाटन गरेको बताए ।

दमक नगरको प्रमुखमा राप्रपा र उपप्रमुखमा कांग्रेस छ । एमाले नेतृत्व नभएकै कारण नगरपालिकालाई स्वामित्व नदिइएको स्थानीय जनप्रतिनिधिको आरोप छ । केही समयअघि दमककै बासिन्दा भौतिक पूर्वाधार तथा यातायातमन्त्री देवेन्द्र दाहालसँग नगरका जनप्रतिनिधिहरूले टावर सञ्चालन गर्न नगरपालिका सक्षम रहेको बताएका थिए । तर, सरकारले पालिकासँग सहकार्य गर्नै नचाहेको नगरप्रमुख थापाले गुनासो गरे । 

करोडौं लगानीमा टावर निर्माण भइकन पनि त्यहाँसम्म पुग्ने सडक र अन्य पूर्वाधारको स्थिति कमजोर छ । नगरप्रमुख थापाका अनुसार भ्यु टावरसम्म पुग्ने पूर्वाधार निर्माणका लागि थप ५० करोड रुपैयाँ खर्च लाग्ने अनुमान गर्छन् । टावर निर्माणले दापगाछी क्षेत्रको जमिनको मूल्य भने ह्वात्तै बढेको छ । पाँच वर्षअघि ५ लाख रुपैयाँ कट्ठाको जमिन अहिले प्रतिधुर ५ लाखसम्म पुगेको छ । 

उद्घाटन कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री ओलीले स्थानीय र राष्ट्रियस्तरका विकास र आर्थिक क्रियाकलापलाई अघि बढाउने उद्देश्यले यो परियोजना सुरु गरिएको बताएका छन् । उनले भ्यु टावरलाई दमक सपिङ कम्प्लेक्सका रूपमा व्याख्या गरे । ओलीले रोजगारीसँगै पर्यटन विकासको सम्भावनाको ढोका पनि खुल्ने दाबी गरेका छन् । तर, स्थानीय बासिन्दा यसको आर्थिक प्रतिफलप्रति आशावादी देखिँदैनन् । ‘टावर निर्माणले विकास र रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्ने भनिएको छ तर हामीलाई त्यसप्रति आशा र भरोसा लागेको छैन,’ स्थानीय कृष्ण तामाङले भने, ‘१८ तलाबाट देखिने दृश्य भनेको वरपरको सुकुम्बासी बस्ती मात्रै हो ।’ 

सरकारले भ्यु टावरजस्ता विशिष्ट संरचनाको सञ्चालन र व्यवस्थापन निजी क्षेत्रलाई दिने गरी विकास समिति गठनसम्बन्धी आदेश जारी गरेको छ । समितिले टेन्डरमार्फत भ्यु टावर सञ्चालन गर्न निजी क्षेत्रलाई जिम्मा दिने जनाएको छ । सहरी विकास मन्त्रालयका सचिव गोपालप्रसाद सिग्देलले मन्त्रालयको नेतृत्वमा निर्माण गरिएको टावरलाई सञ्चालनका लागि निजी कम्पनीसँग सहकार्य गरिने बताए । 

‘टावर व्यवस्थापनका लागि केही प्रवेश शुल्क राखिनेछ भने सञ्चालनका लागि कम्पनीलाई लिजमा ठेक्का दिन सकिने योजना बन्दै छ,’ शनिबार दमकमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले भने ।

२०७६ असार २७ मा चिनियाँ कम्पनी जेडसीजीआईईसी, आशिष र ओम साइराम जेभीले १ अर्ब ५६ करोड १४ लाख रुपैयाँमा निर्माणको ठेक्का पाएका थिए । २०७८ पुस २७ सम्म निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य थियो । तर, कोभिडलगायत समस्या देखाउँदै निर्माण कम्पनीले म्याद थपेर ५ वर्षमा काम पूरा गरेको हो ।