स्वदेशी शिक्षालाई प्रोत्साहन गर्न एडुफेयर - समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

स्वदेशी शिक्षालाई प्रोत्साहन गर्न एडुफेयर 

विद्यालयदेखि विश्वविद्यालयसम्म शैक्षिक क्यालेन्डर लागू गर्न सके विद्यार्थी विदेश जानु नपर्ने विज्ञको भनाइ
पहिलो दिन करिब २५ हजार विद्यार्थी, अभिभावक र सरोकारवालाले गरे अवलोकन
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — विद्यार्थी र अभिभावकलाई स्वदेशकै शिक्षण संस्थामा पढ्न–पढाउन प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले शुक्रबारदेखि राजधानीमा शैक्षिक मेला सुरु भएको छ । काठमाडौंको भृकुटीमण्डपस्थित प्रदर्शनी हलमा प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयका राज्यमन्त्री उमेश श्रेष्ठले शुक्रबार ‘कान्तिपुर हिसान एडुफेयर (मेला)’ को उद्घाटन गरे ।

मेला उद्घाटन गर्दै उनले सरकार र निजी क्षेत्रले लगानी बढाउँदै लगे नेपाललाई शिक्षाको अन्तर्राष्ट्रिय हब बनाउन सकिने प्रस्ट्याए । त्यसका लागि नेपाली विद्यार्थीलाई पढ्न विदेश पठाउने प्रवृत्ति रोक्नुपर्ने उनको धारणा थियो ।

विद्यालयदेखि विश्वविद्यालयसम्म शैक्षिक क्यालेन्डर लागू गर्न सके विद्यार्थी विदेश जानु नपर्ने उनको भनाइ थियो । ‘विश्वविद्यालयले समयमा नै भर्ना नखोल्दा पनि विद्यार्थी विदेश जान बाध्य छन्, नतिजा पनि समयमा आउँदैन,’ उनले भने, ‘विद्यार्थी मात्रै विदेश गएका छैनन्, वार्षिक अर्बौं नेपाली रुपैयाँ विदेश पुगेर आर्थिक संकटको स्थिति आएको छ ।’ राज्यले शिक्षाको सम्पूर्ण जिम्मा लिन सक्ने अवस्था नभएकाले निजी क्षेत्रको भूमिका अपरिहार्य रहेको उनको भनाइ थियो । त्यसका लागि निजी क्षेत्रबाट विश्वविद्यालयसमेत सञ्चालन गरिनुपर्ने उनले जनाए ।

‘लगानीकर्ताले पनि शिक्षालाई पूरै व्यापार ठान्नु हुँदैन, सेवामूलक क्षेत्र हो भन्ने ठानेर लगानी वृद्धि गर्दै जानुपर्छ,’ उनले भने । काठमाडौं उपत्यकाबाहिर पनि लगानी गर्न र सुविधा सम्पन्न शिक्षण संस्था विस्तार गर्न उनले सुझाव दिए ।

राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डका अध्यक्ष महाश्रम शर्माले शैक्षिक मेलाले नेपालमै सञ्चालनमा रहेका शिक्षण संस्था प्रवद्र्धनमा टेवा पुर्‍याउने बताए । ‘विदेशका विश्वविद्यालयले दिने स्तरको शिक्षा दिन कहाँ चुक्यौं ?’ प्रश्न गर्दै उनले भने, ‘समीक्षा गर्ने बेला भएको छ, सरकारी र निजी शिक्षालयले सहकार्य गरेर अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डको शिक्षा स्वदेशमै दिन सकिन्छ ।’ शर्माले परीक्षा सकेको साढे दुई महिनामा नतिजा सार्वजनिक गर्ने व्यवस्था मिलाउने प्रतिबद्धता जनाए ।

‘कोरोनाले शैक्षिक क्यालेन्डर केही प्रभावित भएको छ, त्यसलाई बोर्डले मिलाउँछ, समयमा नै परीक्षा लिने र नतिजा सार्वजनिक गर्ने व्यवस्था मिलाइन्छ,’ उनले भने, ‘यसबाट पनि विदेश जाने विद्यार्थीलाई यहीँ पढ्न प्रोत्साहन मिल्छ ।’ परीक्षा प्रणाली सुधार गर्ने योजना बोर्डको प्राथमिकतामा रहेको र त्यसका लागि शिक्षकको क्षमता वृद्धि गरिने उनको भनाइ थियो ।

नेपाली विद्यार्थीलाई नेपालमै बसेर शिक्षा लिन प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले मेला आयोजना गरिएको हिसानका अध्यक्ष रमेश सिलवालले बताए । ‘विद्यालयदेखि विश्वविद्यालयसम्म शैक्षिक क्यालेन्डर बनाएर लागू गर्न सके विदेश जाने विद्यार्थीको संख्यामा केही हदसम्म कमी आउँछ,’ उनले भने, ‘राज्यले समेत सरकारी र निजी शिक्षण संस्थालाई उचित मार्गनिर्देशन गर्न सकेको छैन ।’

कान्तिपुर पब्लिकेसन्सका सीईओ महेश स्वाँरले उत्कृष्ट शिक्षा नेपालमै सम्भव छ भन्ने सन्देश दिन मेला आयोजना गरिएको जनाए । ‘त्यसका लागि कान्तिपुरले हिसानसँग सहकार्य गरेको हो,’ उनले भने, ‘मेला अवलोकन गरेर विद्यार्थी अभिभावकले आफूलाई सुहाउँदो शिक्षण संस्था रोज्न सक्नेछन् ।’

स्वदेशकै शिक्षण संस्था, विषय, पठनपाठन पद्धति छनोट, भर्ना, छात्रवृत्ति मापदण्डलगायतका विषयमा जानकारी दिने उद्देश्यले आयोजित मेलामा ७४ शिक्षण संस्थाका स्टल छन् । एसईई उत्तीर्णपछि कक्षा ११ मा भर्ना हुने विद्यार्थीलाई लक्षित गरी मेला सञ्चालन गरिएको संयोजक युवराज शर्माले जानकारी दिए । शिक्षाका लागि सरकारले कानुनसमेत बनाउन नसकेको गुनासो गर्दै उनले कानुन अभावमा शिक्षण संस्थाले दीर्घकालीन योजना बनाउन नसकेको बताए । सरकारले शिक्षण संस्था सञ्चालनको मापदण्ड तोक्नुपर्ने उनको सुझाव थियो ।

‘उत्कृष्ट शिक्षा नेपालमै’ नारा दिइएको मेला सोमबारसम्म सञ्चालन हुनेछ । आयोजकका अनुसार पहिलो दिन करिब २५ हजार विद्यार्थी, अभिभावक र सरोकारवालाले अवलोकन गरेका छन् । शनिबार विद्यार्थीबीच कविता प्रतियोगितासमेत हुँदै छ । एसईई दिएर बसेका करिब ५ लाख विद्यार्थीलाई लक्षित गरी मेला आयोजना गरिएको हो । मेलामा उपस्थित हुन नसक्ने विद्यार्थीले अनलाइनबाट पनि अवलोकन गर्न सकिने व्यवस्था मिलाइएको आयोजकले जनाएको छ ।

मेलामा १ हजारभन्दा बढी विद्यार्थीका लागि पूर्ण तथा आंशिक छात्रवृत्तिको समेत व्यवस्था गरिएको छ । कान्तिपुर हिसान एडुफेयरको यो सातौं संस्करण हो । कक्षा १२ का विद्यार्थीलाई लक्षित गरी छिट्टै उच्च शिक्षासम्बन्धी मेला आयोजना गरिने आयोजकको भनाइ छ ।

के भन्छन् विद्यार्थी ?

इन्जिता श्रेष्ठ

डल्लु, काठमाडौं

मैले एसईई सकें, अब विज्ञान पढ्ने तयारीमा छु । मेलामा नामै नसुनेको कलेजबारे पनि बुझ्ने मौका पाएँ । स्वयंसेवकहरूले शिक्षण संस्थाका बारेमा विविध जानकारी दिनुभयो । के पढ्ने, कहाँ पढ्ने भनेर धेरै नै कन्फ्युजमा थिएँ, मेलामा आएपछि प्रस्ट भएँ । विज्ञानमा पनि के पढ्ने भन्ने दोधार थियो । विद्यार्थी, अभिभावकले आएर मेला घुम्दा धेरै नै सहयोग पुग्ने रहेछ । अब कुन विषय पढ्ने भन्ने अन्योल हटाउन मेला उपयोगी लाग्यो ।

०००

अजय साह

गोलबजार, सिरहा

मैले म्यानेजमेन्ट पढ्ने विचार गरेको छु । मेलाका स्टलहरूमा सबै कलेजले एउटै कुरा भने । सुविधाहरू उस्तैउस्तै रहेछन् । एउटै विषय पढ्न पनि विषयचाहिँ कलेजपिच्छे फरक रहेछन् । अब आफूलाई मन परेका कलेज घुम्ने विचारमा छु । शुल्क, ल्याब, पुस्तकालयबारे जानकारी पाएँ । शिक्षकले कसरी पढाउँछन्, कोर्स कहिले सकिन्छ लगायतका समयतालिका पनि पाएँ । शिक्षण संस्थाका बारेमा बुझ्नचाहिँ मेलामा सजिलो भयो । धेरै ठाउँ डुल्न नपर्ने ।

०००

सृष्टि निरौला

बुढानीलकण्ठ, काठमाडौं

प्लस टुमा म्यानेजमेन्ट पढ्ने सोच्दै छु । म अभिभावकको सल्लाहमा मेला आएको हुँ । यहाँ सस्तोदेखि महँगो कलेजका बारे जानकारी पाएँ । छात्रवृत्तिबारेमा पनि थाहा भयो । कलेजपिच्छे गुणस्तर पनि फरक रहेछ कि जस्तो लाग्यो । अतिरिक्त क्रियाकलापबारे पनि जानकारी दिइने रहेछ । शिक्षकहरूसँग पनि मेलामै भेट हुने अवसर रहेछ । इन्ट्रास र कलेज भिजिट गर्न समय पनि दिनुभएको छ । हामीजस्ता विद्यार्थी एक पटक मेला आए धेरै कुरा थाहा हुन्छ ।

०००

सुदीप खड्का

चन्द्रागिरि, काठमाडौं

मेलामा कलेजका धेरै राम्राराम्रा मात्र कुरा सुनियो । अब आफू पढ्ने कलेजको भिजिट गर्ने विचारमा छु । आफ्नो आर्थिक अवस्थाअनुसार कुन विषय पढ्ने, सोच्नुपर्ने रहेछ । म कक्षा ११ मा भर्ना हुने तयारीमा छु । कलेजको पढाइ हुने समयतालिका, सातापिच्छे हुने परीक्षा, शुल्क, खेलकुद, भ्रमणलगायत कार्यक्रमबारे पनि जान्न पाइयो । एकै ठाउँमा धेरै कलेजबारे जानकारी पाउने मेला एकदमै उपयोगी लाग्यो ।

प्रकाशित : असार ११, २०७९ ०६:५२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

फास्ट ट्रयाकमा ३ सातापछि सुरुङ निर्माण पुन: सुरु

०७८ वैशाख ३१ मा सुरूङ निर्माणको ठेक्का सम्झौता भएको थियो तर सम्झौता भएको एक वर्ष बिते पनि निर्माणमा प्रगति छैन
विमल खतिवडा

काठमाडौँ — काठमाडौं–तराई–मधेस द्रुतमार्ग (फास्ट ट्रयाक) को सुरुङ निर्माणमा निलम्बन गरिएका दुई कम्पनीलाई कारबाही फुकुवा गरेर २२ दिनपछि काम पुन: सुरु गरिएको छ । निर्माणको ठेक्का लिएका दुई चिनियाँ कम्पनी चाइना स्टेट कन्स्ट्रक्सन इन्जिनियरिङ कर्पोरेसन र पोली चङ्दा इन्जिनियरिङ कर्पोरेसनलाई छिटो र गुणस्तरीय काम नगरेको भन्दै गत जेठ ९ मा निलम्बन गरिएको थियो ।

यी कम्पनीले निर्माण गरिरहेको सुरुङको गुणस्तर, कामको गति सबै हेरेर गत जेठ ३१ मा पुन: काम सुरु गर्न भनिएको सैनिक प्रवक्ता सहायक रथी नारायण सिलवालले जानकारी दिए । ‘केही समय रोकिएको दुवै प्याकेजमा काम सुरु भएको छ,’ उनले भने, ‘निर्माणको स्थलगत निरीक्षण गर्दै कामको कार्य प्रगति समीक्षा गरेपछि काम सुरु गर्ने आदेश भएको हो ।’

परामर्शदाता, निर्माण कम्पनी र आयोजना प्रमुखबीच कामको प्रगति, गुणस्तर र गतिबारे छलफल पनि गरिएको थियो । ‘जहाँ नराम्रो काम भएको छ, त्यहाँ सुधार गर्न भनियो,’ उनले भने । परामर्शदाता र निर्माण कम्पनीको बुझाइमा कहिलेकाहीं फरक हुन सक्ने भन्दै बेलाबेलामा काम रोकेर निर्माणबारे छलफल गर्ने गरिएको प्रवक्ता सिलवालको दाबी छ । ‘कामको गुणस्तर जाँच्न केही समय होल्ड गरिएको थियो,’ उनले भने ।

फास्ट ट्रयाकको परामर्शदाता योसिन इन्जिनियरिङ करर्पोरेसन–कोरिया एक्सप्रेस वे कर्पोरेसन एन्ड पियोङ्वा इन्जिनियरिङ कन्सल्टेन्ट जेभीले दुवै कम्पनीलाई पत्र पठाउँदै निलम्बनबारे सूचित गरेको थियो । पत्र पठाउँदा कहिलेसम्मका लागि निलम्बन गरिएको भन्नेबारे खुलाइएको थिएन । आयोजनाको पहिलो प्याकेजमा चाइना स्टेट र दोस्रो प्याकेजमा पोली चङ्दाले काम गरिरहेका थिए ।

३ वर्षभित्र निर्माण सक्ने गरी ०७८ वैशाख ३१ मा दुवै कम्पनीसँग ठेक्का सम्झौता भएको थियो । तर सम्झौता भएको एक वर्ष बिते पनि निर्माणमा प्रगति छैन । निर्माण कम्पनीलाई पटक–पटक मौखिक, लिखित तथा प्राविधिकहरूको बैठकमा जानकारी गराउँदासमेत कार्यसम्पादनमा सुधार गर्न चासो नदेखाएको परामर्शदाताले पठाएको पत्रमा उल्लेख थियो । निर्माण कम्पनीलाई परामर्शदाताले पठाएको पत्रमा रोजगारदाता र निर्माणकर्ताको संयुक्त सर्वेक्षणबाट सम्झौताअनुसार काम सन्तोषजनक नभएको उल्लेख गरिएको थियो । अहिले फेरि तिनै कम्पनीलाई काम अघि बढाउन भनिएको हो ।

‘जसले धेरै ठेक्का लिन्छ, काम गर्दैन, नियम मिच्छ, उसैलाई ठेक्का दिइन्छ,’ एक नेपाली निर्माण व्यवसायीले भने, ‘काम नगर्नेलाई निलम्बन गरे जस्तो पनि गरिन्छ । गुणस्तरीय काम गरेन पनि भन्ने फेरि त्यसैलाई निलम्बन फुकुवा गरेर कामको जिम्मा दिने गर्नु राम्रो होइन ।’ नेपाली निर्माण व्यवसायीलाई आयोजनाले निरुत्साहित गर्ने गरी ठेक्काको मापदण्ड बनाउने गरेको पनि उनको आरोप छ । निर्माण कम्पनीसँग दक्ष सुरुङ इन्जिनियर नभएको, कमसल काम गरिएको, डिजाइन र कार्यविधिलाई बेवास्ता गरिएको, उपकरण र उचित निर्माण सामग्रीको व्यवस्था र परिचालन नगरिएको परामर्शदाताले निलम्बन गर्नुको कारण भनी यसअघि जनाएको थियो ।

फास्ट ट्रयाकको पहिलो प्याकेजमा चाइना स्टेटले छोक्रेडाँडादेखि धेद्रेसम्म ३.३५५ किमि सुरुङ निर्माण गर्न २१ अर्ब ६१ करोड रुपैयाँमा ठेक्का पाएको हो । दोस्रो प्याकेजमा पोली चङ्दाले धेद्रेदेखि लेनडाँडासम्म सुरुङ निर्माण गर्न २८ अर्ब ५३ करोड रुपैयाँमा ठेक्का लिएको हो । यसको दूरी ३.०३ किमि छ । राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाका रूपमा रहेको फास्ट ट्रयाक निर्माण ०८०/८१ भित्र सम्पन्न गरिसक्नुपर्छ । तर अहिलेसम्म ३२ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी खर्च हुँदा आयोजनाको भौतिक प्रगति १९.८३ प्रतिशत मात्र छ ।

आयोजना निर्माण सुरु भएको ५ वर्ष भइसकेको छ । तर समयमै निर्माण सकिने छाँट छैन । काममा प्रगति कम भए पनि आगामी आर्थिक वर्ष ०७९/८० का लागि फास्ट ट्रयाकमा मात्र ३० अर्ब रुपैयाँ बजेट छुट्याइसकिएको छ । यसै पनि चाइना स्टेट कन्स्ट्रक्सन इन्जिनियरिङ कर्पोरेसन काम ढिलो गर्ने कम्पनीमा पर्छ । यही कम्पनीले विस्तारको ठेक्का लिएको नारायणगढ–बुटवल सडकको प्रगति पनि सुस्त छ । ३ वर्षमा जम्मा प्रगति करिब १८ प्रतिशत छ । ०७५ पुस ७ मा भएको निर्माण सम्झौताअनुसार उक्त कम्पनीले ०७९ साउन २२ भित्र काम सक्नुपर्ने उल्लेख छ । तर निर्माणको म्याद सकिन एक महिना मात्र बाँकी छँदा भौतिक प्रगति न्यून छ ।

सबैभन्दा कम आर्थिक प्रस्ताव गरेर ठेक्का हडप्ने र निर्माणमा ढिलाइ गर्दै आएको कर्पोरेसनले गत फागुनमा सिद्धबाबा सुरुङमार्गको पनि ठेक्का पाएको छ । जसको ठेक्का रकम ७ अर्ब ३४ करोड २१ लाख रुपैयाँ छ ।

प्रकाशित : असार ११, २०७९ ०६:५२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×