जहाँ तिहार मनाउन भ्याउँदैनन्- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

जहाँ तिहार मनाउन भ्याउँदैनन्

मगर समुदायको बाहुल्यता रहेको यहाँ कामकाज सकेपछि भने झन्डै ५ दिन मंसिरे मेला लाग्छ
हरि गौतम

रुकुम पूर्व — तिहारको यमपञ्चक सुरु भइसके पनि यहाँका घरमा न सेल रोटी पाकेका छन्, न त देउसीभैलोको रमझम नै देखिन्छ । बुधबार कुकुर पूजा पनि गरिएन । यहाँ दिदीबहिनी दाजुभाइकोमा जाँदैनन्, न दाजुभाइ नै आउँछन् । पुथाउत्तरगंगा गाउँपालिकाको मैकोट तिहारका बेला कामकाजमै व्यस्त छ ।

खासमा यहाँ तिहार मनाउने चलन नै छैन । धर्म फरक भएर वा आस्था नभएर नमनाइएको भने होइन । परम्परादेखि नै यहाँका बासिन्दा पर्व मनाइँदैन । अन्य दिनमा जस्तै तिहारमा पनि उनीहरू नियमित कामकाजमा व्यस्त रहन्छन् ।

यस क्षेत्रका सर्वसाधारणको यो समय भनेको कामकाजको हो । बाली भित्र्याउने तथा लगाउने समय हो । बारीको घाँस काट्ने, सुकाउने र सुकेपछि बाँधेर राख्ने काममा सबै व्यस्त हुन्छन् । गहुँ, जौं लगाउने तथा लेक वा जंगलतिर लगिएका बस्तुभाउ बेंसी झार्ने काममा मैकोटी जुटेका छन् । यसो नगरेपछि आफैंले दु:ख पाइने गाउँले बताउँछन् । यसैले हरेक वर्षको यस समय मैकोटीका लागि काम गर्ने विशेष समय हो । कामकाजमा व्यस्त भइने हुनाले यहाँ तिहार मान्ने चलन छैन । पहिल्यैदेखि तिहार मनाउने चलन नभएपछि मैकोटीलाई यस पर्वको रौनक पनि नभएको हो ।

‘हामीले थाहा पाउने बेलादेखि यहाँ तिहार मान्ने चलन छैन,’ स्थानीय भरत बुढा मगरले भने, ‘प्राय: तिहार यही समयमा परेको हुन्छ, हामी पनि यही बेलामा कामकाजमा व्यस्त हुन्छौं ।’ कामकाजका बेला तिहार मनाउनु हुन्न भनेर छाडिएको भन्ने सुनेको उनले बताए । हिमाली गाउँ मैकोटीलाई यतिबेला हिमपातभन्दा पहिल्यैको सबै कामकाज सक्ने चटारो हुने गर्छ । त्यसैले पनि उनीहरू यतिबेला वर्षायाममा जंगल लगिएका बस्तुभाउ घर ल्याउने, हिमपातभर बस्तुभाउलाई खुवाउने घाँस भण्डारण गर्ने र खेतीपातीको काम सक्नमा व्यस्त छन् । ‘हिमपात भएपछि केही गर्न पाइन्न, बसेरै खाने मात्र हुन्छ, त्यसैले यो बेला सबै काममा व्यस्त छौं,’ अर्की स्थानीय रामलीला पुन मगरले भनिन् । सबै एउटै किसिमको काममा जुट्नुपर्ने भएपछि फुर्सद नभएको उनको भनाइ छ । हिउँ परेपछि बस्तुभाउ र आफूलाई खानको जोहो पहिल्यै नगरे दु:ख पाइने भएकाले पनि यो समयमा काम नगरी नहुने उनले बताइन् ।

पूर्वजिल्ला विकास समितिका सदस्य लक्ष्मीप्रसाद पुन मगरले कामकाजमा व्यस्त हुने बेला तिहार मान्ने ध्याउन्नमा कोही नहुने बताए । ‘हामीले त्यही सुन्दै आएका हौं, गाउँमा ठूलो काम उठेका बेला पर्व मान्नुहुन्न भनेर तिहार मनाउन छोडिएको हो रे, हामीलाई पाका–पुरानाले यही सुनाए । हामी पनि हाम्रा पछिकालाई यही सुनाइरहेका छौं’ उनले भने ।

यहाँ मंसिरे मेला भने भव्यसँग मनाइन्छ । कामकाज सकेपछि गाउँमा झन्डै ५ दिन मंसिरे मेला लाग्छ । मेलामा आफन्त भेटघाट, खानपिन, नाचगान र विविध खेलकुद प्रतियोगिता हुने गर्छन् । मेला भर्न टाढा–टाढाबाट पनि आउने गर्छन् । कामकाज सकिएपछि तिहारको सट्टा मेला मान्ने गरिएको कार्यवाहक वडाध्यक्ष मग कामीले बताए । ‘मंसिरे मेला पहिल्यैदेखि लाग्छ । पछिल्ला वर्षमा खेलकुद कार्यक्रम पनि थपिएकाले मेलाको महत्त्व बढेको छ,’ उनले भने । मैकोट आसपासका गाउँकाले पनि तिहार मनाउँदैनन् । यस क्षेत्रमा मगर समुदायको बाहुल्यता छ । मगरले भूम्या पर्व भने जेठदेखि असारसम्म एक महिना मनाउने गर्छन् ।


प्रकाशित : कार्तिक १८, २०७८ २१:४५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मनपरी भाडा असुल्दै मुगुमा निजी एयरलाइन्स

राजबहादुर शाही

मुगु — जिल्लाको रारा विमानस्थलमा निजी एयरलाइन्सले कार्गोको नाममा प्रतियात्रु १२ हजार रुपैयाँ भाडा लिएको पाइएको छ । नेपालगन्जदेखि मुगु आउन यात्रु नभएको र खाली जहाज बोलाउनु परेको भन्दै दुबै तर्फको भाडा जोडेर १२ हजार उठाउन थालेपछि यात्रु मारमा परेका छन् । पहिले उक्त निजी एयरलाइन्सले मुगुदेखि नेपालगन्ज जान प्रतिव्यक्ति ६ हजार ५ सय भाडा लिने गरेका थिए । 

रारा विमानस्थलमा निजी एयरलाइन्सले प्रतिव्यक्ति १२ हजार भाडा असुलेर उडाउने गरेको रोयल कन्ट्रसनका मेनेजर रवीन्द्र स्वाँरले बताए । विमानस्थलमा एयरलाइन्सले मनपरी भाडा असुल्दा प्रहरी प्रशासन मौन बसेको उनको आरोप छ । अर्कोतिर टिकट वितरणमा पनि निजी एयरलाइन्सले मनपरी गर्न थालेपछि सर्वसाधारण र बिरामीलाई हवाई टिकट पाउन सास्ती भएको छ । हवाई टिकट नपाएर चार/पाँच दिनसम्म यात्रु विमानस्थलमै भोकभोकै बस्न बाध्य भएका छन् । चार/पाँच दिनसम्म पनि कोही यात्रुले हवाई टिकट नपाएर रुँदै घर फर्किन बाध्य भएका छन् ।

नियम, पद्धतिलाई बेवास्ता गरी विमानस्थलमा भनसुनको भरमा आफ्ना व्यक्तिलाई हवाई टिकट दिने गरेको स्थानीयको आरोप छ । नेपालगन्जदेखि मुगु आउने यात्रु नभएको र खाली जहाज बोलाएर यहाँबाट यात्रु पठाउनु पर्ने बाध्यताले प्रतिव्यक्ति १२ हजार हवाई भाडा लिने गरिएको तारा एयरलाइन्सका स्टेशन इन्चार्ज लक्ष्मी शाहीले बताए । रारा आउने पर्यटकले दोहोरो हवाई टिकट लिएर आउँदा स्थानीयलाई टिकट पाउन मुस्किल भएको शाहीको भनाइ छ ।

महँगो हवाई भाडा नउठाउन र पर्यटक र स्थानीयलाई बराबर टिकट उपलब्ध गराउन जिल्ला प्रशासन कार्यालयले निजी एयरलाइन्सलाई पत्रचार गरे पनि बेवास्ता गरेको पाइएको छ । पठाएको पत्रलाई कार्यान्वयन नगरे निजी एयरलान्सलाई कारबाही गरिने प्रमुख जिल्ला अधिकारी रोमबहादुर महतले बताए ।

मुगुमा निगमको जहाजले एक दिनमात्रको उडान पनि नियमित नगर्दा यात्रु मारमा छन् ।

प्रकाशित : कार्तिक १८, २०७८ २१:१६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×