चाडमा महँगी अचाक्ली- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

चाडमा महँगी अचाक्ली

खाने तेलको मूल्य छोइनसक्नु,  तरकारी र फलफूलमा शतप्रतिशतसम्म वृद्धि
गेडागुडी, चामल, चिउरालगायतको भाउ पनि अत्यधिक
राजु चौधरी

काठमाडौँ — दसैं–तिहार नजिकिँदै गर्दा अत्यावश्यक खाद्यवस्तुको मूल्य दिनहुँजसो उकालो लागिरहेको छ । चाडबाडमा माग बढ्ने भएपछि मौका छोपेर व्यवसायीले मूल्य वृद्धि गरेका छन् ।

खाने तेलको मूल्य एक वर्षमै प्रतिलिटर एक सय रुपैयाँसम्म बढेको खुद्रा व्यापार संघले बताएको छ । गेडागुडी, चामल, चिउरा लगायतको मूल्य पनि अचाक्ली छ । २०७७ असोजमा २७५ रुपैयाँ मूल्य रहेको भुटेको तोरीको तेलको अहिले लिटरमै ३४० देखि ३६० रुपैयाँ पुगेको छ । काँचो तोरीको तेल पनि प्रतिलिटर १८०–२८० बाट बढेर ३६० रुपैयाँसम्म पुगेको छ । भटमास तेलको मूल्य प्रतिलिटर १५५ बाट बढेर २४० पुगेको छ । सनफ्लावर तेल प्रतिलिटर १६५–१८० बाट बढेर २५० र डाल्डा घिउ १४५ बाट २३० रुपैयाँ पुगेको छ ।

‘पछिल्लो समय समग्र मूल्यवृद्धि ५ देखि १० प्रतिशत छ,’ संघका महासचिव अमुलकाजी तुलाधरले भने, ‘खाने तेलको मूल्य भने एक सय रुपैयाँ बढेको छ ।’ गेडागुडीमा पनि आयातकै भर पर्नुपरेको छ । ‘कृषिप्रधान मुलुक भनिए पनि सबै आयात हुन्छ, यहाँ ५/७ जनाको कार्टेलिङ चल्छ,’ उनले भने, ‘तर मूल्य बढ्नुको कारण सरकारले अझै पत्ता लगाउन सकेको छैन ।’

चामलमा पनि नयाँ धान नआउन्जेल मूल्य बढ्ने उनको भनाइ छ । संघको तथ्यांकलाई राष्ट्र बैंकको विवरणले पनि पुष्टि गर्छ । चालु आर्थिक वर्षको साउनमा तेल र घिउको मूल्य २९.०७ प्रतिशत बढेको राष्ट्र बैंकको तथ्यांक छ । अघिल्लो वर्ष तेल र घिउको मूल्यवृद्धि ६.४८ प्रतिशत मात्रै थियो । साउनमा मात्रै समग्र मूल्यवृद्धि ४.३५ प्रतिशत पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको साउनमा यस्तो मूल्यवृद्धि ३.४९ प्रतिशत थियो ।

नेपाल वनस्पति घिउ–तेल उत्पादक संघका अध्यक्ष सन्दीपकुमार अग्रवालले भने पूर्णतः परनिर्भर हुनुपरेको र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्यवृद्धि हुँदा यहाँ पनि त्यसको प्रभाव पर्ने गरेको प्रतिक्रिया दिए । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको कच्चा पदार्थको मूल्य दोब्बर पुगेकाले सोहीअनुसार यहाँ मूल्य बढेको उनको भनाइ छ । भाडा वृद्धि, तेलको सहायक कच्चा पदार्थ र प्याकिङ सामग्रीमा समेत मूल्यवृद्धि भएको उनले बताए ।

हाल घिउ–तेल उत्पादक संघमा २० उद्योग आबद्ध छन् । ती उद्योगलाई चाहिने कच्चा पदार्थ क्रुड सोयाबिन तेल, क्रुड सनफ्लावर तेल र तोरीका दाना ब्राजिल, अर्जेन्टिना, क्यानडा, अस्ट्रेलिया, युक्रेनलगायत मुलुकबाट आयात हुन्छ ।

संघको दाबीमा उपभोक्ता अधिकारकर्मी भने सहमत छैनन् । ‘कच्चा पदार्थको मूल्य बढेर तेलको मूल्य वृद्धि गर्‍यौं भन्नु बहाना मात्र हो, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा बढेको अनुपात र यहाँ भएको मूल्यवृद्धिको विश्लेषण भएको छैन,’ उपभोक्ता अधिकार अनुसन्धान मञ्चका अध्यक्ष माधव तिमिल्सिनाले भने, ‘चाडबाडमा उपभोक्तालाई सहुलियत उपलब्ध गराउनुपर्नेमा मूल्य बढाएर ठगी गरिएको छ । यसलाई तत्काल नियन्त्रण गर्नुपर्छ ।’ मूल्य अकासिएकाले सरकारले तत्काल प्रभावकारी अनुगमन गर्नुपर्ने उनको सुझाव छ ।

चिनीको मूल्य पनि बढेर प्रतिकिलो ९५ रुपैयाँ पुगेको खुद्रा व्यापार संघको तथ्यांक छ । एक वर्षमा हरियो केराउमा प्रतिकिलो २० रुपैयाँ बढेर किलोको १४० पुगेको छ । सानो केराउ १६०, राजमा, रहर दाल, मुसुरो दाललगायतको मूल्य पनि किलोमै २० रुपैयाँसम्म वृद्धि भएको छ । पछिल्लो लकडाउन र अहिलेकै बजार तुलना गर्दा ५ देखि १० प्रतिशत मूल्यवृद्धि भएको उद्योग वाणिज्य महासंघ वाग्मती प्रदेश उपाध्यक्ष दुर्गाराज श्रेष्ठ बताउँछन् । चामलको मूल्य बोरामा ५०/६० रुपैयाँ बढेको छ । ‘चाडपर्व नजिकिएपछि माग बढ्दो छ तर सहज तरिकाले आपूर्ति गर्न सकिएको छैन, ढुवानीको समय नमिल्दा पनि महँगो भएको छ,’ नेपाल वितरक संघका निवर्तमान अध्यक्षसमेत रहेका श्रेष्ठले भने, ‘खाद्यान्न बोकेका सवारी बिहान ११ देखि दिउँसो ३ बजेसम्म मात्रै चल्न पाउँछन् । यसले गर्दा पनि ढुवानी भाडा पनि बढेको हो ।’

बजार सुधार्ने काममा आधा दर्जन नियामक छन् तर उपभोक्ताले सुधारको अनुभूति गर्न सकेका छैनन् । खाद्यवस्तुको गुणस्तरसम्बन्धी नियमन गर्ने दायित्व खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागको हो । मूल्यसूची अनुगमन र म्याद नाघेको विषय हेर्ने काम वाणिज्य विभागले गर्छ । नापतौल तथा ढक तराजुको विषय गुणस्तर तथा नापतौल विभागले हेर्नुपर्छ । संघीय सरचनासँगै पालिकालाई बजार अनुगमनको अधिकार छ तर पालिकाहरूले प्रभावकारी अनुगमन गर्ने गरेका छैनन् । यी विविध कारणले पनि बजारमा सुधार नदेखिएको सरोकारवालाको भनाइ छ ।

व्यवसायीका अनुसार पछिल्लो समय ड्राइफुड, काजु, पेस्तालगायतको मूल्य दोब्बर पुगेको छ । सीमित आयातकर्ताले मौज्दात राख्दा एक वर्षअघिको तुलनामा मूल्य दोब्बर भएको हो । ‘ड्राइफुडको मूल्य दोब्बर पुगेको छ, करिब ५ सय आयातकर्ताले अफगानिस्तानबाट ड्राइफुड ल्याउँछन्,’ वितरक संघका निवर्तमान अध्यक्ष श्रेष्ठले भने, ‘मूल्य बढाउनकै लागि मौज्दात गर्ने गरिएको छ ।’ खुद्रा व्यापार संघका महासचिव तुलाधरले पनि आयातकर्ताको बदमासी/ सिन्डिकेटले काजु, किसमिसलगायतको मूल्य बढेको दाबी गरे ।

पछिल्लो १० दिनमा हरियो तरकारी र फलफूलको मूल्य छोइनसक्नुभएको छ । होलसेल बजारमा केही तरकारीको मूल्य शतप्रतिशत बढेको कालीमाटी फलफूल तथा तरकारी बजार विकास समितिको तथ्यांक छ । असोज १ मा होलसेल मूल्य प्रतिकिलो ५५ रुपैयाँ रहेको ठूलो गोलभेडा १० मा ६५, प्रतिकिलो २७ रहेको रातो आलु ३१ रुपैयाँ र ४० रहेको सुकेको प्याज ५४ रुपैयाँ पुगेको समितिले बताएको छ । तनेबोडी ७० रुपैयाँबाट १३०, घिरौंला ४५ बाट ७५ र भिन्डी प्रतिकिलो ५६ बाट ७५ रुपैयाँ पुगेको समितिको तथ्यांक छ । फलफूलको मूल्य २२ प्रतिशतसम्म बढेको छ । असोज १ मा प्रतिकिलो १९६ रहेको फुजी स्याउ २३५, ३२५ रहेको अनार ३७५, ४५ रहेको तरबुजा ५५, १२५ रहेको मौसम १३५ र ८६ रहेको मेवाको मूल्य ९५ रुपैयाँ पुगेको छ ।

सरकारले भने बजारमा भइरहेको मूल्यवृद्धिका विषयमा कार्ययोजना बनाएर अनुगमन गरिरहेको दाबी गरेको छ । कृत्रिम मूल्यवृद्धि नियन्त्रण गर्न वाणिज्य आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागलाई थप जनशक्ति पठाइएको र टोली बनाएर अनुगमन भइरहेको वाणिज्य तथा आपूर्ति सचिव दिनेश भट्टराईले बताए । बिक्रीका सन्दर्भमा बजारमा हुने विभिन्न तह घटाउन सके मूल्य नियन्त्रण सहज हुने विभागका महानिर्देशक प्रकाश पौडेलले जनाए । ‘बजारमा विभिन्न तह हँॅदा उपभोक्तासम्म आइपुग्दा मूल्य अत्यधिक बढेको हो, खाद्य संस्थानले कम्पनीबाट सिधै तेल किनेर सर्वसाधारणलाई बिक्री गर्दा बजारभाउभन्दा सस्तो देखिएको छ,’ उनले भने, ‘बजार नियन्त्रण गर्न तह घटाउनैपर्छ ।’

प्रकाशित : आश्विन १२, २०७८ ०७:०३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

'ए' डिभिजन राष्ट्रिय फुटसल लिग : क्यासलको प्रभाव

फुटसल फाइभका कप्तान सन्दीप कार्कीको चार गोल
कुशल तिमल्सिना, दीपक परियार

पोखरा — मछिन्द्र स्काइ गोल्समाथि प्रभावशाली जित दर्ता गराउँदै घरेलु टोली स्पोर्ट्स क्यासल पोखरामा जारी प्रथम ‘ए’ डिभिजन राष्ट्रिय फुटसल लिगको शीर्षस्थानमा फर्किएको छ । लिगमा आधाभन्दा बढी खेल सकिँदा स्काइले शीर्ष चारमा रहने सम्भावना बलियो पारेको छ ।

गण्डकी प्रदेशको छनोट प्रतियोगिता जितेर फाइनल प्रतियोगिताका लागि छनोट भएको क्यासलले पोखरा रंगशालास्थित कभर्डहलमा घरेलु समर्थकमाझ अभूतपूर्व प्रदर्शन गरिरहेको छ । उपाधि दाबेदार मानिएका शंखमूल, ढुकुलगायतका टोलीलाई सशक्त चुनौती दिएको क्यासलले ४ खेल खेल्न बाँकी छ । टिमले जित हासिल गरे पनि स्पोर्ट्स क्यासलका सहायक प्रशिक्षक अर्बिन गुरुङ भने प्रदर्शनबाट सन्तुष्ट देखिएनन् । ‘प्राविधिक रूपमा कमजोर प्रदर्शन भएको थियो । र, पनि खेलाडीको जोसले खेल जितियो,’ गुरुङ स्विकार्छन्, ‘ठूलो दबाब अब कम भएको छ ।’

क्यासलले झरना स्पोर्ट्स, पोखरा डर्बीमा सविन मेमोरियल, धरानका फुटसल फाइभ र राइजिङ क्लबसँग प्रतिस्पर्धा गर्न बाँकी छ । प्रशिक्षक गुरुङले पनि टिमको एकता नै महत्त्वपूर्ण पक्ष भएकाले लगातार जित्दा त्यो झन् बलियो भएको बताए । क्यासलका सुमित श्रेष्ठ र खिमराज गुरुङले २–२ गोल गरे । किशोर गुरुङ, दिपेश घले, विजय गुरुङ र भीषण गुरुङले १–१ गोल गरे । स्काइ गोल्सबाट मनोज राई र रोशन अधिकारीले गोल गरेका थिए । क्यासलका योगेश गुरुङले आत्मघाती गोल उपहार दिए ।


स्काइका प्रशिक्षक रमेश सिन्केमानले रेफ्रीको गलत निर्णयका कारण खेलमा पराजित हुनुपरेको दाबी गरे । ‘हामीले अग्रता लिएका थियौं, त्यो गोल दिइएन । त्यस्तै गोल विपक्षी टोलीले गर्दा त्यसलाई मान्यता दिइयो,’ उनले शीर्ष चारको दाबेदारिता कठिन भएको स्वीकार्दै भने, ‘क्वालिफायरमा प्रवेश गर्न हामीले बाँकी चारै खेलमा शतप्रतिशत नतिजा ल्याउनुपर्नेछ ।’ गोल्सले लिगको पाँचौं स्थानमा उक्लने अवसर गुमाएको छ । ५ खेलमा २ जित र ३ हारसहित ६ अंकसाथ स्काइ तालिकाको छैटौं स्थानमा छ ।

प्रभातफेरीको पहिलो जित

रूपन्देहीको लुम्बिनी फुटसललाई ६–१ गोलले पराजित गरी काठमाडौंको प्रभातफेरीले राष्ट्रिय फुटसल लिगको पाँचौं खेलमा पहिलो जित निकालेको छ । यसअघि तीन खेल हारेको प्रभातफेरीले ढुकु फुटसलसँग बराबरी खेलेको थियो ।

लगातारको खराब प्रदर्शनबाट रेलिगेसन खतरामा परेको प्रभातफेरीका लागि जितले राहत मिलेको छ । ५ खेलबाट ४ अंकसहित प्रभातफेरी आठौं स्थानमा छ । हारपछि लुम्बिनी भने समान अंक भए पनि हेड टु हेडका आधारमा पछि पर्दै नवौं स्थानमा झरेको छ । प्रतियोगितामा १० टोली सहभागी छन् । त्यसमध्ये दुई टोली ‘बी’ डिभिजनमा घटुवा हुनेछन् ।

‘हाम्रो लागि यो निकै प्रतीक्षित ३ अंक हो । खेलाडीको मनोबलका लागि भए पनि कम्तीमा एक खेल जित्नैपर्ने थियो,’ प्रभातफेरीका प्रशिक्षक सरोज थापाले भने, ‘रेलिगेसन जोन त छाडियो तर खतरा टरेको छैन । एक खेल जित्दैमा हामी ढुक्क भएर बस्दैनौं । ४ खेलमा अधिकतम अंक ल्याउने प्रयास गर्नेछौं र रेलिगेसनबाट टिम जोगाउने छौं ।’ उनले लुम्बिनीविरुद्ध आफ्ना खेलाडीले रणनीतिअनुसार खेलेर ३ अंक हासिल गर्न सफल भएको सुनाए ।

यो नतिजाले लुम्बिनीका लागि भने खतराको घण्टी बजेको छ । पाँचौं खेलमा तेस्रो हार बेहोरेको लुम्बिनी रेलिगेसन जोनमा पुगेको छ । रूपन्देहीकै झरना स्पोर्ट्स सुरुदेखि नै रेलिगेसनको खतरामा छ । कार्डको नियम र खेलाडीको इन्ज्युरीले समस्यामा परेको लुम्बिनी बाँकी चार खेलका लागि अझै आशावादी भने छ ।

‘आजको खेल सोचेजस्तो भएन । खेलाडीको फिटनेसमा समस्या भइरहेको छ र खेल पनि एक दिन बिराएर नियमित खेल्नुपरेको छ । रिकोभरी टाइम पुगेको छैन,’ लुम्बिनीका प्रशिक्षक प्रज्वल श्रेष्ठले भने, ‘हामीलाई दबाब बढेको छ । ४ खेल बाँकी छ । सबै खेल बलियो टोलीसँग छ । खेलाडीहरू फिट भए भने आस गर्न सकिन्छ ।’

लुम्बिनीविरुद्ध प्रभातफेरीका ६ खेलाडीले १–१ गोल गरे । धिरज जोशी (७), विशाल सारुमगर (९), सन्तलाल गुरुङ (९), सृजेश पुरी (१८), सुविल श्रेष्ठ (२७) र कप्तान आशिष दंगाल (२३) ले गोल गरेका हुन् । लुम्बिनीका रुपेन बराइलीले खेलको अन्तिम मिनेटमा एक गोल फर्काए ।

झरनाको लगातार हार

भाग्यवश छनोट भएको झरना स्पोर्ट्सले यो संस्करणको सहभागिता अनुभवकै रूपमा टुंग्याउने लगभग निश्चित भएको छ । सोमबार धरानको फुटसल फाइभसँगको हारसँगै प्रतियोगितामा एकमात्र जितविहीन टोलीको रेलिगेसन पर्ने सम्भावना बढिरहेको छ ।

सुरुआती पाँच खेलमा झरनाले अंक जोड्न सकेको छैन । बुटवल डर्बीमा लुम्बिनी फुटसलसँगको हारबाट प्रतियोगिताको सुरु गरेको झरनाले ५ खेलमा ३५ गोल खाएको छ भने ११ गोल गरेको छ । रूपन्देहीको सबैभन्दा पुरानो र प्रतिष्ठित फुटबल क्लबको रूपमा रहेको झरनाले शीर्ष चारभित्र पर्ने लक्ष्य राखेको थियो । प्रदेश २ मा छनोट प्रतियोगिता हुन नसकेपछि लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम छनोटको फाइनल पुगेको झरनालाई यस प्रतियोगिता खेल्ने अवसर दिइएको थियो ।

‘प्रतियोगितामा छनोट हुन पाउनु नै हाम्रा लागि ठूलो अवसर थियो,’ झरनाका टिम म्यानेजर सिजन थापाले भने, ‘लगातारको हारले टिममा धेरै नै निराशा छाएको छ । तर चार खेल बाँकी छ । हामी रेलिगेसनबाट जोगिन प्रयास गर्नेछौं ।’ चोटको समस्याबाट झरना पनि अछुतो छैन । त्यसैले तीन वैकल्पिक खेलाडीलाई बोलाएको टोलीले सुरुमै अग्रता बनाएको थियो । तर, त्यसलाई धेरैबेर जोगाउन सकेन । झरनाका गंगा गुरुङले तेस्रो मिनेटमा गोल गरेका थिए । उनले छैटौं मिनेटमा पनि गोल थपे । नारायण थापामगरले २० र ३१ र ३७ औं मिनेटमा गोल गरी ह्याट्रिक पूरा गरे ।

फुटसल फाइभका कप्तान सन्दीप कार्कीले ह्याट्रिकसहित ४ गोल गरे । उनले खेलको ५, २८, ३३ र ३६ औं मिनेटमा गोल गरेका हुन् । रञ्जित गुरुङले चौथो र नवौं मिनेटमा गोल थपे । नीरव खड्का, सुजन खड्का र विश्वजित राईले १–१ गोल गरे ।

पाँचौं खेलमा दोस्रो जित हासिल गरेको फुटसल फाइभ ८ अंकसहित पाँचौं स्थानमा उक्लिएको छ । शीर्ष चारको लक्ष्यमा यो जित निकै नै महत्त्वपूर्ण रहेको प्रशिक्षक विश्वास लामाले बताए । आफ्ना खेलाडी धेरै आत्मविश्वासी हुँदा सुरुमै गोल खाएर पछि परेको उनको बुझाइ छ ।

‘तीन अंक हामीलाई महत्त्वपूर्ण थियो । गाह्रो गरेर भए पनि हामीले जित निकाल्न सक्यौं । मेरा खेलाडीले सुरुमा विपक्षीलाई सहज रूपमा लिएजस्तो लागेको थियो,’ उनले भने, ‘हामी शीर्ष चारकै लक्ष्यसहित आएका हौं । बाँकी खेलहरू जितेर हामी लक्ष्य पूरा गर्ने प्रयास गर्नेछौं ।’

नियमअनुसार खेलाइने प्रतिबद्धता

‘ए’ डिभिजन राष्ट्रिय फुटसल लिगमा सहभागी सबै टोलीले रेफ्रीको निर्णयप्रति आपत्ति जनाउँदै प्रतियोगिता नै छाड्नेसम्मको चेतावनीसहित ज्ञापनपत्र पेस गरेकामा अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) को फुटसल कमिटीले क्लबका प्रतिनिधि र रेफ्रीसँग सामूहिक छलफल गरेको छ । सबै क्लबले रेफ्रीमाथि आरोप लगाउनुलाई गम्भीर रूपमा लिँदै एन्फाले आफ्ना रेफ्री र क्लबका प्रशिक्षक तथा प्रतिनिधिलाई खेलको नियमबारे जानकारीसहित अन्तरक्रिया गरेको हो ।

छलफलबाट रेफ्रीले फुटसलको अन्तर्राष्ट्रिय नियमको अधिनमा रहेर प्रतियोगिता सञ्चालन गर्ने सहमति भएको एन्फा फुटसल प्रमुख विनोद गुरुङले जानकारी दिए ।

यसअघि शुक्रबार ढुकु फुटसलका सञ्चालक तथा प्रशिक्षक राज महर्जनको नेतृत्वमा सबै क्लबका प्रतिनिधि तथा प्रशिक्षकले रेफ्रीको निर्णयप्रति आपत्ति जनाउँदै ज्ञापनपत्र पेस गरेका थिए । एन्फाले पहिलोपल्ट आयोजना गरेको ‘ए’ डिभिजन फुटसल वास्तविक फुटसलको नियमअनुसार सञ्चालन भइरहेको छ । ‘मैले धेरैअघिदेखि भन्दै आएको छु कि यो प्रतियोगिता खेलाडी, प्रशिक्षक, सहभागी टोली र रेफ्रीका लागि पनि नयाँ हो । त्यसैले सबैले आ–आफ्नो मर्यादामा रहेर जिम्मेवारी पूरा गर्नेबारे छलफल भएको हो । हामीले सिनियर रेफ्री माग गरेका थियौं । तर उहाँहरू उपलब्ध नहुने कुरा थाहा पाएँ,’ राष्ट्रिय फुटसल व्यवसायी संघका अध्यक्षसमेत रहेका महर्जनले भने, ‘रेफ्रीले नियमअनुसार खेल खेलाउने भन्ने सहमति भएको छ ।’

प्रकाशित : आश्विन १२, २०७८ ०६:५६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
थप केही समाचारबाट
×