क्यारेबियन सागरमा हराए ७ नेपाली- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

क्यारेबियन सागरमा हराए ७ नेपाली

अवैध बाटो अमेरिका छिर्न लाग्दा कोलम्बियाको समुद्रमा डुंगा दुर्घटना
जनकराज सापकोटा

काठमाडौँ — कोलम्बियाको राजधानी बोगोटादेखि झन्डै ८ सय किलोमिटर टाढा रहेको सानो सहर निकोक्लीको एक होटलमा रहेका २१ वर्षीय एन्जल बुढामगरले असार पहिलो साता दाङमा रहेका काकालाई भिडियो कल गरे । घोराही–१२ स्थित घरमा रहेका काइँला काका जनक बुढासँगको कुराकानीमा उनले आफूसहित तीन नेपाली र १० बंगलादेशी सामुद्रिक मार्ग हुँदै क्यारेबियन कोस्टस्थित कपुरगाना जान लागेको बताए । एकदमै हतारमा देखिएका उनले काकालाई भने, ‘अब एक साता मेरो फोन लाग्दैन । चिन्ता नगर्नू ।’

दुई मिनेट १७ सेकेन्ड लामो भिडियो कुराकानीको अन्त्यमा एन्जलले चिन्ता नगर्नु भनेको तीन दिनपछि एक जनाले जनकलाई कोलम्बियामा पानीजहाज दुर्घटना भएको खबर सुनाए । उनले यो खबरको पुष्टि गर्न एन्जललाई अमेरिका पठाउने जिम्मा लिएका अनेकन एजेन्ट, एन्जलसँगै होटलमा बसेका तर त्यो यात्रामा नमिसिएका नारायण भन्ने अर्का नेपाली र डुंगा दुर्घटनामा परेर बाँचेका एक बंगलादेशीसँग कुराकानी गरे ।

सबैसँगको कुराकानीपछि उनले थाहा पाए– होटलबाट निस्केका तीन नेपालीसहित १३ जनाको टोलीमा अर्को होटलमा बसेका पाँच जना नेपाली पनि मिसिएका रहेछन् । जनकले घटनाबारे कान्तिपुरलाई सुनाए, ‘सबैसँगको कुराकानीबाट दुर्घटनामा परेर एन्जलको मृत्यु भएको निष्कर्ष निकाल्यौं ।’ घटनाक्रमको विश्लेषणपछि घोराही–१२ का वडाध्यक्ष राजेन्द्र बुढाले छोरा एन्जलको विधिपूर्वक किरिया गरिसकेका छन् ।

गहिरो शोकमा डुबेका राजेन्द्रले दुनियाँले तेरो छोरा कहाँ पुग्यो भनेर सोध्ने गरेको पृष्ठभूमि बाँध्दै भने, ‘साँच्चै भगवान् छ भने मेरो छोरासँग स्वर्गमा भेट होला ।’ अवैध बाटोबाट अमेरिका जान हिँडेकाहरू कोलम्बियाको दुर्गम गाउँ कपुरगानाबाट छिमेकी देश पानामाको सीमामा पर्ने डेरियन ग्याप भनिने घनाजंगलको बाटो हुँदै पानामा छिर्ने गर्छन् । संयुक्त राष्ट्रसंघअन्तर्गतको आईओएमले सन् २०१६ मा प्रकाशित गरेको ‘माइग्रेसन एन्ड माइग्रेन्ट्स : अ ग्लोबल ओभरभ्यु’ शीर्षकको प्रतिवेदनमा डेरियन ग्यापको यात्रालाई ‘घोस्ट ट्रेल’ को नाम दिइएको छ । कपुरगानापछि सुरु हुने यही जंगल यात्रालाई इंगित गर्दै एन्जलले अंकललाई फोन नलाग्ने कुरा बताएको बुझ्न सकिन्छ ।

दुर्घटनापछि उद्धारमा खटिएको कोलम्बियाको कोभेनास कोस्ट गार्ड स्टेसनका अनुसार डुंगामा १८ जना सवार थिए । तीमध्ये एक नेपाली र पाँच बंगलादेशीको उद्धार भएको छ । अन्य सात नेपालीसहित १२ जना हराइरहेका छन् । स्टेसनले जनाएअनुसार घटना १९ जुन (असार ५) मा भएको हो ।

होटेलबाट डुंगा चढ्न जानुअघि ३ नेपाली(रातो घेराभित्र) र १० जना बंगलादेशी ।

असार १० र ११ गते बंगलादेशबाट प्रकाशित पत्रिका ‘डेली स्टार’ ले पनि कोलम्बियाको पोएर्तो स्कोन्दिदोस्थित क्यारेबियन सागरमा ८ नेपाली र १० बंगलादेशी आप्रवासीहरू चढेको डुंगा दुर्घटनामा परेको समाचार छापेको छ । उक्त समाचारमा पाँच जनाको उद्धार भएको र तीमध्ये ३ जना बंगलादेशीको पहिचान भए पनि दुई जनाको परिचय नखुलेको उल्लेख छ ।

उक्त डुंगामा सवार ८ नेपालीमा एन्जलसहित दाङ तुल्सीपुरकै हेमराज अधिकारी, दाङ पश्चिम हापुरेका रेशम डिंगामगर, पर्वत कुश्माका दिनेश गौतम, पर्वतकै ग्यादीका राजु गुरुङ, स्याङ्जाका नाम नखुलेका देवकोटा, म्याग्दीका प्रकाश विक तथा जिल्ला र नाम नखुलेका अर्का एक जना छन् । तीमध्ये उद्धार गरिएका म्याग्दीका प्रकाश विक एक अस्पतालमा उपचार गराएर फर्किइसकेका छन् ।

डुंगा दुर्घटनामा हराएका तुलसीपुरका हेमराज अधिकारीको राहदानी ।

एन्जलको परिवारले दुर्घटनामा परेर आफ्नो मान्छेको मृत्यु भएको टुंगो लगाए पनि डुंगामा सवार अरू परिवारका सदस्य घटना के भएको हो भन्ने निष्कर्षमा पुगिसकेका छैनन् । त्यसो त डुंगा चढ्न होटलबाट हिँडेको बताएका कोही पनि त्यसयता परिवार वा आफन्तीको सम्पर्कमा आएका छैनन् । डुंगामा सवार कुश्माका दिनेश गौतमका दाजु दीपकले घटनाको दिनयता भाइसँग कुनै सम्पर्क नभएको बताए । उनले भने, ‘कसैले के भन्छन्, कसैले के भन्छन् । दुर्घटनामा कतिको मृत्यु भएको हो, को–को बाँचेका हुन्, केही यकिन गर्न सकिरहेका छैनौं । चिन्ता मात्रै बढेको छ ।’

दीपकले म्याग्दीका प्रकाशसँगको कुराकानी उद्धृत गर्दै भने, ‘प्रकाशले आफूलाई छालले हुत्याएको, केही डुब्न लागेको डुंगामा झुन्डिएको देखेको र पछि क–कसको के भयो थाहा नभएको बताए ।’ कान्तिपुरले डुंगा दुर्घटनामा बाँचेका प्रकाशसँग पनि सम्पर्क गरेको थियो । ह्वाट्स एपमार्फत सम्पर्कमा आएका प्रकाशले आफूलाई अहिले ठीक भएको बताए पनि अरूको अवस्थाबारे केही उत्तर दिएनन् ।

उद्धार गरिएका म्याग्दीका प्रकाश विक । तस्बिर : कोभेनास कोस्ट गार्ड स्टेसन

दुर्घटनामा ८ जना नेपाली परेको पुष्टि भए पनि कति जनाको मृत्यु भएको हो, मृत्यु भएका भनिएकाको शव कहाँ राखिएको छ, तिनीहरूलाई कसले कोलम्बियासम्म पुर्‍याएको हो भन्नेबारे सरकारी तवरबाट कुनै सूचना सार्वजनिक भएको देखिन्न । परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता सेवा लम्सालले कोलम्बियामा भएको डुंगा दुर्घटनामा नेपाली परेको विषयमा एक जनाको परिवारका सदस्यले आफूलाई व्यक्तिगत रूपमा जानकारी गराएको बताइन् ।

कोलम्बियामा भएको दुर्घटनामा नेपालीको मृत्यु भएको जानकारी बेलायतका लागि नेपाली राजदूत लोकदर्शन रेग्मीलाई पनि सरोकारवाला परिवारका सदस्यले मौखिक रूपमा गराएका थिए । मानव बेचबिखन नियन्त्रण ब्युरोका प्रवक्ता एसपी अनुरागकुमार द्विवेदीले कोलम्बिया घटनाबारे आफूहरूले कुनै औपचारिक सूचना नपाएको बताए । प्रहरी वा निजामती कर्मचारीको तहबाट पनि यो घटनाबारे चासो राख्ने, परिवारजनलाई आवश्यक सूचना दिने तथा घटनामा जिम्मेवारहरूको पहिचान र खोजी गर्ने काम भएको देखिन्न ।

डुंगा दुर्घटनाबारे बुझ्न कान्तिपुरले सम्पर्क गरेका एक दर्जन सूचना स्रोतले दिएको जानकारी केलाउँदा ८ जना नेपालीलाई तीन फरक–फरक एजेन्टले फरक–फरक मितिमा काठमाडौंबाट उडाएका थिए । उनीहरू सबैलाई नेपाली एजेन्टहरूले अवैध मार्गबाट कोलम्बिया, पानामा, कोस्टारिका, निकारागुवा, ग्वाटेमाला हुँदै मेक्सिको पुर्‍याएर त्यहाँबाट अमेरिका छिराउने योजना बनाएको देखिन्छ ।

दुर्घटनाग्रस्त डुंगा ।

सम्पर्कमा आएका परिवारका सदस्यहरूका अनुसार चैत २३ गते पर्वतका दिनेश र म्याग्दीका प्रकाश विकसँगै अमेरिका जान भन्दै काठमाडौंबाट दुबई पुगेका थिए । दुबईमा केही दिन बसेर उनीहरूलाई एजेन्टले मस्को–जर्मनी–ब्राजिल हुँदै कोलम्बिया पुर्‍याएको देखिन्छ । दाङका जनकका अनुसार एन्जल र रेशम डिंगा मगर दाङबाट चैतको १७ गते दाङबाट काठमाडौं आएर दुबईका लागि उडेका थिए । अरूचाहिँ कसरी र कहिले कोलम्बिया पुगेका हुन् भन्नेबारे सूचना प्राप्त हुन सकेन ।

काइँलो काका जनकका अनुसार एन्जललाई एजेन्टले करिब दुई महिना दुबईमै राखेका थिए । त्यहाँबाट एन्जल, दाङकै हेमराज अधिकारीसहित तीन जना युक्रेन हुँदै फ्रान्स र त्यहाँबाट कोलम्बिया पुगेको देखिन्छ । कोलम्बिया पुगेपछि हेमराज र एन्जललाई कोरोना संक्रमण पुष्टि भएकाले उनीहरू राजधानी बोगोटाको एक होटलमा १४ दिनसम्म क्वारेन्टाइनमा बसेका थिए । काका जनकका अनुसार संक्रमणमुक्त भएपछि उनीहरूलाई एजेन्टले राजधानी बोगोटाबाट झन्डै साढे ४ सय किलोमिटरको टाढा रहेको मेडलिन सहर पुर्‍याएको देखिन्छ । एन्जलले आफूहरूलाई मेडलिन सहरमा प्रहरीले समातेको तर एजेन्टले छुटाएर निकोक्लीको सहर पुर्‍याएको बताएका थिए ।

क्यारेबियन सागरमा भएको डुंगा दुर्घटनाका घाइतेहरू उद्धारपछि स्थानीय अस्पतालमा । तस्बिर : द डेलीस्टारडटनेट

अमेरिका पुर्‍याउने भन्दै मानव तस्करको संगठित एजेन्टहरूले आठै नेपालीलाई पछिल्लो दुई महिनादेखि कोलम्बियामा रोकेर राखेको थिए । कोलम्बियासम्म पुग्ने क्रममा सबै नेपालीले औसतमा जनही ३० लाख आसपासमा खर्च गरेको देखिन्छ । जनकका अनुसार एन्जलले मात्रै २७ लाख ७२ हजार रुपैयाँ एजेन्टलाई बुझाएका थिए ।

संगठित मानव तस्करका एजेन्टहरूको आश्वासनको पासोमा परेर दर्जनौं देश छिचोल्दै गरिने महिनौं लामो अवैध यात्राका क्रममा नेपालीले ज्यान गुमाएको यो पहिलो घटना होइन । २०७५ वैशाखमा पनि नेपालबाट भारत गएर अवैध मार्ग हुँदै हैटी पुगेका तीन नेपाली महिलालाई मानव तस्करका एजेन्टले हैटीको राजधानी पोर्ट औ प्रिन्स पुर्‍याएका थिए । त्यही क्रममा क्यारेबियन सागरमा १८ दिनसम्म हराउँदा भोक र प्यासले छटपटिएर जहाजभित्रै भक्तपुरकी सुमित्रा कुँवरको मृत्यु भएको थियो ।

(दाङबाट दुर्गालाल केसी, पर्वतबाट अगन्धर तिवारी र स्पेनबाट मारियो लोपेज आरेउको सहयोगमा)

प्रकाशित : असार २५, २०७८ ०७:५६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पहिरोमा ७ को मृत्यु, ३ बेपत्ता

तनहुँका ४३ घरमा पूर्ण क्षति, विस्थापित परिवार कृषि केन्द्र र आमा समूहको भवनमा 
मनोज बडू, सम्झना रसाइली, माधव अर्याल, अगन्धर तिवारी

दार्चुला, तनहुँ, पाल्पा, पर्वत — निरन्तरको वर्षासँगै आएको पहिरोमा परी दार्चुला, तनहुँ र पाल्पामा सात जनाको मृत्यु भएको छ । पहिरोबाट ज्यान जोगाउन भाग्ने क्रममा केही घाइते छन् भने सडक अवरुद्ध हुँदा उद्धारमा कठिनाइ भएको छ । बाढीपहिरोका कारण दर्जनौं परिवार विस्थापित हुनुका साथै सयौं घर उच्च जोखिममा छन् ।

पाल्पाको तिनाउ गाउँपालिका-५, हिउँदेखोलानजिकै बिहीबार बिहान खसेको पहिरोमा पुरिएकाहरूको उद्धार गर्दै प्रहरी र स्थानीय बासिन्दा । तस्बिर : माधव अर्याल/कान्तिपुर

बुधबार रातिको भीषण वर्षाका कारण दार्चुलाको नौगाड गाउँपालिका–३ जामिरमा खसेको पहिरोमा पुरिएर तीन जनाको ज्यान गएको छ । मृत्यु हुनेमा नौगाड–३ खार पारिबगरका ७२ वर्षीया गौरी ठगुन्ना, उनकी तीन महिनाकी नातिनी मञ्जुरी र सोही ठाउँका २९ वर्षीय लक्ष्मण सितोली रहेका छन् । सितोलीको जामिर खोलामा घट्टबाट घर फर्कने क्रममा माथिबाट आएको बाढीपहिरोमा चेपिएर मृत्यु भएको खारका स्थानीय प्रेमसिंह ठगुन्नाले बताए । खार चौखुट्टेकी २८ वर्षीया हरमति ठगुन्ना सामान्य घाइते छिन् ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय दार्चुलाका सूचना अधिकारी प्रहरी निरीक्षक नरेन्द्रबहादुर चन्दका अनुसार खारको गुन्ढाडु खोला, खारखोलाले पारिखार, सितोलिबगड, ओखलधार, गुन्ढारु र जामिर खोलाले ३२ किलोवाटको खारखोला दोस्रो लघु जलविद्युत् परियोजना पनि बगाएको छ । जामिर गाउँका नन्दु ठगुन्ना, गोठे टमटा र जगतसिंह ठगुन्नाको घर भत्केको स्थानीय प्रेमसिंह ठगुन्नाले बताए ।

दार्चुलाको नौगाडमा गएको पहिरो ।

ऐरान, खार, ओखलधार, सितोलीबगर, लामाडेरा, जामिर, गाणाजामिरका केही घरमा क्षति र धेरैजसो घर उच्च जोखिम परेको प्रेमसिंहले बताए । जामिर खोलाको बाढीले नौगाड–३, २ र १ वडाका बस्तीलाई जोड्ने जामिर गाउँको झोलुंगे पुल पनि बगाएको छ । धुलीगडा स्वास्थ्य चौकी पनि बाढीको उच्च जोखिममा परेको प्रहरीले जनाएको छ । नौगाडको होपरी, जामिर, गोकुलेश्वर हुँदै देथला खार खलंगा जोड्ने सडक पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ । यातायात सञ्चालन हुन नसक्दा उद्धार कार्यमा समस्या भइरहेको गाउँपालिका अध्यक्ष प्रेमसिंह धामीले बताए । पहिरोमा परेर तनहुँको ऋषिङ गाउँपालिकामा पनि बिहीबार दुई जनाको ज्यान गएको छ । म्याग्देका एक युवक बेपत्ता छन् । बन्दीपुर, म्याग्दे र ऋषिङ गाउँपालिकामा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ । बिहीबार बिहानको पहिरोमा परी ऋषिङ–७ डढिवनकी ५२ वर्षीया देवीसरा थापा र ऋषिङ–८ मझकोटका ४० वर्षीय खुमबहादुर थापाको ज्यान गएको हो ।

बेपत्ता खुमबहादुरलाई नेपाली सेना, प्रहरी र स्थानीयले खोजी गर्दा मृत भेट्टाएको प्रहरी उपरीक्षक युवराज तिमिल्सिनाले बताए । बिहान करिब साढे ५ बजे गोठमा गएका थापालाई माथिबाट पहिरो खस्दा पुरेको थियो । म्याग्दे खोलामा आएको बाढीले ४० वर्षीय मैतबहादुर नेपालीलाई बगाएको छ । खोला तर्ने क्रममा उनलाई बगाएको गाउँपालिकाकी अध्यक्ष मायादेवी रानाले बताइन् । बाढीपहिरोले जिल्लाका ४३ घरमा पूर्ण क्षति पुगेको छ । बन्दीपुरमा १३, म्याग्देमा १० र ऋषिङमा २० घरमा क्षति पुर्‍याएको सम्बन्धित पालिकाले जनाएका छन् । बन्दीपुर–२ खहरेमा १३ घर पूर्ण क्षति, ९ घर आंशिक क्षति र २६ घर उच्च जोखिममा रहेको गाउँपालिका उपाध्यक्ष करुणा गुरुङले बताइन् । गुरुङका अनुसार बन्दीपुर–२ का ४८ सहित पालिकाभर ७२ घर बाढीपहिरोबाट विस्थापित भएका छन् । विस्थापित परिवार कृषि केन्द्र र खहरे आमा समूहको भवनमा आश्रय लिइरहेका छन् ।

पहिरोले ऋषिङ–३ को डढिवनमा ३ वटा घर क्षतिग्रस्त भएको र थुप्रै घर जोखिममा परेको वडासदस्य नीरबहादुर थापाले बताए । पृथ्वीराजमार्गको तनहुँ खण्डमा पनि ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ भने ग्रामीण सडक पनि अवरुद्ध भएको प्रहरीले जनाएको छ । बाढीपहिरोले जिल्लामा ठूलो मात्रामा भौतिक र कृषि क्षेत्रमा क्षति पुर्‍याएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी सागर आचार्यले बताए ।

पाल्पाको तिनाउ गाउँपालिका–५ हिउँदेखोला र गिट्टीखानीको बस्तीमा खसेको पहिरोमा परेर ४५ वर्षीय वीरबहादुर गुरुङ र ४ वर्षीय बालक आरम्भ परियारको मृत्यु भएको छ । वीरबहादुरको आफ्नै घरमा च्यापिएर मृत्यु भएको हो । बुधबार राति ३ बजेतिरको घटना भएकाले उनी मस्त निन्द्रामा थिए । बालक आरम्भको भने बाबुआमाले ज्यान जोगाउन भाग्ने क्रममा माथिबाट पहिरो खस्दा मृत्यु भएको हो । ‘हामी स्कुलतिर भाग्दै थियौं,’ आमा पूजा परियारले भनिन्, ‘भीरमा अचानक पानीको ठूलो भेल आयो, हाम्रो हातबाट बाबुलाई लग्यो ।’ अँध्यारो भएको र पानी ठूलो परेकाले उनीहरू दगुरेर बचाउन सक्ने अवस्था नै नरहेको स्थानीय दिपेश पुनले बताए ।

माथिल्लो भागबाट ठूल्ठूला ढुंगासहितको पहिरोले घर पुरिँदा र बगाउँदा सात जना घाइते भएको प्रहरी निरीक्षक लक्ष्मण पचभैयाले बताए । ७५ वर्षीया सुन्दरी गुरुङ, २६ वर्षीय रमेश परियार, २४ वर्षीय पूजा परियार, ५० वर्षीय बलबहादुर पुन, २० वर्षीय आकाश तामाङ, २२ वर्षीय दिलबहादुर राना र १५ वर्षीय दीपेश पुन घाइते भएका छन् । सबैको लुम्बिनी मेडिकल कलेजमा उपचार भइरहेको छ । पहिरोले दुई घर पुरिएको र तीन घर बगाएको स्थानीय अनिल गुरुङले बताए ।

वडाध्यक्ष दलबहादुर दर्लामीका अनुसार हिउँदेखोला र गिट्टीखानीको बीच क्षेत्रको खोल्सी धेरै माथिबाट बगे पनि यस क्षेत्रमा अन्य समयमा पानी नै बग्दैन । सुक्खा रहने भएकाले यति ठूलो बाढी आउने स्थानीयले कल्पनै गरेका थिएनन् । माथिल्लो भागमा डोलोमाइट चुनढुंगा प्रालिले खानी सञ्चालन गरेको छ । ‘खानी क्षेत्रका कारण पनि हुन सक्छ,’ वडाध्यक्ष दर्लामीले भने, ‘कतै पानी रोकिएर एकैपटक भेल आएर पनि यति ठूलो क्षति गरेको हुन सक्छ ।’ माथिल्लो भागमा जथाभावी खनिएका कारण पनि अहिलेको अवस्था आएको हुन सक्ने स्थानीयको भनाइ छ । अविरल वर्षासँगै खसेको पहिरोले सिद्धार्थ राजमार्गका धेरै स्थान प्रभावित बनेको छ । प्रहरीका अनुसार हिउँदेखोला, झुम्सा, दोभानका विभिन्न स्थानका साथै सिद्धबाबा क्षेत्रमा पहिरो खसेको छ । माथिल्लो भागबाट खसेको पहिरोले दोभानदेखि बुटवल चिडियाखोला क्षेत्रमा राजमार्ग जताततै भत्केको स्थानीय विष्णुप्रसाद पाण्डेयले बताए । गुल्मीको पुर्तिघाट बजार बाढी–पहिरोको जोखिममा परेको छ । कालीगण्डकी गाउँपालिका कार्यालय नजिकै पुर्तिघाट बजारमा बाढीसहितको पहिरो खसेपछि जोखिम बढेको हो । जोखिममा रहेका परिवारलाई आफन्तकोमा सारिएको गाउँपालिकाका अध्यक्ष वेदबहादुर थापाले बताए ।

बेपत्ता दुई अझै भेटिएनन्

मंगलबार राति कुश्मा नगरपालिका–८ दोबिल्ला चोकस्थित सुन्दरेखालाले बगाएका मध्यपहाडी लोकमार्ग निर्माणमा संलग्न लामा कन्स्ट्रक्सनका मुख्य इन्जिनियर राजाराम आचार्य र चालक इन्द्र थारू अझै फेला परेका छैनन् । प्रदेश ३–०१–०२३–३६४२ नम्बरको हाइलक्स गाडीसँगै बगेका उनीहरूको बिहीबार दिनभर खोजी गरिएको पर्वतका प्रहरी प्रमुख एसपी शिवराज बुढाथोकीले बताए । बाढीले बगाएको गाडी भने बुधबार दिउँसो मोदीखोला किनारमा भेटिएको थियो ।

प्रकाशित : असार २५, २०७८ ०७:४५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×