अन्तर्राष्ट्रिय उडान चैत ९ देखि बन्द

सुरज कुँवर

काठमाडौँ — सरकारले कोभिड–१९ (कोरोना भाइरस) को सम्भावित संक्रमण रोकथामका लागि चैत ९ गते आइतबार (राति ११ः५९) देखि १० दिनसम्मका लागि नेपाल भित्रिने सबै अन्तर्राष्ट्रिय उडान बन्द गरेको छ ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले शुक्रबार राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्दै ‘नेपाल भित्रिने सबै अन्तर्राष्ट्रिय हवाई उडानहरू आगामी चैत ९ देखि १८ गतेसम्मका लागि स्थगित गरिएको’ बताएका हुन् ।


प्रधानमन्त्रीले सम्बोधनका क्रममा मुलुकबाहिर ठूलो संख्यामा रहेका नेपालीलाई असुविधा भएकाले आवश्यक परेमा सम्बन्धित देशको कूटनीतिक नियोगमा सम्पर्क राख्न भनेका छन् । ‘नेपाल भित्रिने सबै अन्तर्राष्ट्रिय उडान’ भन्ने वाक्यअनुसार कार्गो, मेडिकल, चार्टर उडान पर्ने हुन् वा होइनन् भन्ने प्रस्ट नहुँदा थुप्रै एयरलाइन्स तथा सरोकारवाला अन्योल परेका छन् । संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री योगेश भट्टराईले यसबारे शनिबार थप प्रस्ट पारिने कान्तिपुरसँग बताए ।


प्रधानमन्त्रीको सम्बोधनलगत्तै सिंहदरबारमा उपप्रधान तथा रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेलको संयोजकत्वमा बसेको ‘कोभिड–१९ संक्रमण रोकथाम तथा नियन्त्रण उच्चस्तरीय समिति’ को बैठकले मुख्य सचिव लोकदर्शन रेग्मीलाई शनिबार कार्ययोजनासहित प्रस्ताव पेस गर्न निर्देशन दिएको मन्त्री भट्टराईले बताए । उनका अनुसार मुख्य सचिव रेग्मीले अन्तर्राष्ट्रिय उडानअन्तर्गत कार्गो, मेडिकल, कूटनीतिक चार्टर, उद्धार उडान आदिलाई कसरी सञ्चालन गर्ने वा नगर्नेबारे कार्ययोजनासहित थप व्याख्या गरेर समितिमा पेस गर्नेछन् ।


आइतबारदेखि विदेशी एयरलाइन्सले नेपालमा व्यावसायिक उडानबाट यात्रु ल्याउन नपाउने नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका महानिर्देशक राजन पोखरेलले बताए । ‘कुनै पनि देशका एयरलाइन्सले नेपालको विमानस्थलमा यात्रु ल्याएर अवतरण गर्न पाउने छैनन्,’ पोखरेलले भने, ‘कुनै पनि विदेशी एयरलाइन्सले नेपालमा रहेका विदेशीलाई फिर्ता लैजान रित्तो जहाज अवतरण गर्न भने छुट हुनेछ ।’ उनले प्रधानमन्त्रीको सम्बोधनले कमर्सियल उडानबाट हुने यात्रु आवागमनलाई सम्बोधन गरेको बताए ।


विमानस्थलका महाप्रबन्धक देवेन्द्र केसीले प्रधानमन्त्रीको सम्बोधनअनुसार आइतबार दिनभरि उडान हुने र राति ११ बजेर ५९ मिनेटपछि आगमन रोकिने बताए । काठमाडौंबाट हुने आन्तरिक उडान भने रोकिने छैनन् । काठमाडौंबाट देशभर नौवटा एयरलाइन्सले दुई दर्जन विमानस्थलमा उडान गर्छन् । सामान्य अवस्थामा एक सय हाराहारी अन्तर्राष्ट्रियसहित साढे ४ सय उडान काठमाडौं विमानस्थलबाट हुने गर्थे ।


यसैबीच सरकारले विदेशी यात्रुको आवागमन रोकेपछि निजी क्षेत्रको हिमालय एयरलाइन्सले शनिबारदेखि कुनै पनि गन्तव्यमा उडान गर्न नपाउने भएको छ । उक्त एयरलाइन्सका एक अधिकारीका अनुसार हिमालयले शुक्रबार राति आवुधाबीबाट एउटा मात्रै उडान गरेपछि उसले आफ्ना सबै चारवटा जहाज काठमाडौंमा ग्राउन्डेड गरेको छ । हिमालयले चैत १८ सम्म कतै पनि उडान नगर्ने जनाउँदै कर्मचारीलाई बिदा दिएको छ ।


भारतले आइतबार बिहानदेखि सबै अन्तर्राष्ट्रिय उडान रोकेपछि राष्ट्रिय ध्वजावाहक नेपाल वायुसेवा निगम बैंकक र हङकङमा मात्रै उडान गर्न बाध्य भएको छ । यात्रु अभावका कारण निगमले यी क्षेत्रमा नियमित उडान कटौती गरेकाले आउँदो आइतबारदेखि सबै उडान स्थगन हुन लागेको जानकारी दिएको छ । प्रकाशित : चैत्र ८, २०७६ ०९:०४

ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अन्यत्र सुनसान, खाद्यान्न पसलमा भीड

नुमा थाम्सुहाङ

काठमाडौँ — साँझ परेपछि काठमाडौंका सुन्धारा, आरएनएसीलगायत स्थानमा मानिसको भीड बढ्थ्यो । फुटपाथका पसलेहरू फुटपाथमा सामान फिँजाउन हतार गर्थे । कामबाट छुटेर आफ्नो घरतर्फ जान गाडी चढ्ने र फुटपाथ पसलबाट सामान किन्नेको भीड छिचोल्न सकस हुन्थ्यो तर एक महिनायता न सामान किन्नेको भीड छ, न गाडी चढ्नेहरूकै ।

सिन्धुलीकी अनिता मगरले ९ वर्षदेखि सुन्धाराको फुटपाथमा पसल राख्दै आएकी छन् । कोभिड–१९ ले गर्दा मानिसको चहलपहल कम भएको उनले बताइन् । ‘एक महिनादेखि व्यापार सुस्ताएको छ,’ उनी भन्छिन्, ‘३/४ घण्टाको व्यापार हो । यो समयमा दैनिक ९ हजार रुपैयाँको व्यापार हुन्थ्यो, अहिले हजार रुपैयाँ हुन पनि समस्या छ ।’

सुन्धारामै १० वर्षदेखि एसके मोबाइल पसल सञ्चालन गर्दै आएका रोक थापाको भनाइ पनि उस्तै छ । ‘भाइरसको त्रासले मानिस बाहिर निस्किएका छैनन्,’ उनले भने, ‘मानिस बाहिर आए व्यापार गर्ने हो । पछिल्लो १५ दिनदेखि मानिसको भीड झन् कम हुँदै गएको छ ।’ अहिले व्यवसाय चलाउनै समस्या परेको उनले बताए ।

कपडा, मोबाइल पसलको मात्र नभई खाजा पसल, रेस्टुरेन्टमा समेत मानिस कम आउन थालेको व्यवसायीको भनाइ छ । भीडबाट टाढा रहनुपर्ने भएकाले सबै सचेत भएको आरएनएसीमा १३ वर्षदेखि खाजा पसल राख्दै आएका व्यापारी निमा लामाको भनाइ छ ।

कोभिड–१९ को डरले गर्दा फुटपाथका बजार नभई काठमाडौंको व्यापारिक केन्द्र इन्द्रचोक, असन र न्युरोडका पसलमा समेत मानिसको चहलपहल कम छ । आवश्यक पर्ने र नभई नहुने मानिस मात्र बाहिर किनमेलका लागि निस्कने गरेको व्यवसायी बताउँछन् । नयाँ बानेश्वरकी सबु बस्नेत इन्द्रचोकमा बिहेका लागि साडी किन्न आएकी थिइन् ।

‘बाहिर निस्कँदा जोखिम हुन्छ नै । तर काम परेपछि बाहिर निस्कनैपर्‍यो,’ उनले भनिन् । वैशाखमा लगन हुने भएकाले त्यसको किनमेल चैतमा गर्नुपर्ने भए पनि किन्ने ग्राहक नभएको इन्द्रचोकस्थित मित्र इम्पेरियर्सका चन्द्रमान श्रेष्ठको भनाइ छ । ‘ग्राहक छैनन्, कारोबार शून्यप्रायः छ,’ उनले भने । मानिसको बढी चहलपहल हुने ठाउँ असन नै अहिले सुनसान बन्दै गएको मोनिका कस्मेटिक स्टोरका सञ्चालक मानदीप दास राजभण्डारीले बताए । ‘होलीदेखि मानिसको चहलपहल कम हुँदै गएको छ,’ उनले भने, ‘अहिले दसैंमा जस्तै मानिस कम हुँदै गएका छन् ।’

अरू बेला ग्राहकले फुर्सद नपाउने इन्द्रचोकका पसलमा अहिले व्यापारीहरू सेवाग्राही कुर्दै बस्नुपरेको छ । ‘दिनभरमा एउटा ग्राहक आउँछन्,’ आकाश जिमा ब्रास ट्रेडर्सका सञ्चालक दीपक बानीयाँले भने, ‘व्यापार गर्न नसकेर पसलको बाहाल र कामदारलाई तलब दिन समस्या भइसक्यो । यसले व्यवसाय नै धरापमा पर्ने चिन्ता छ ।’

बजारमा मानिसको भीड कम भएसँगै कार, मोटरसाइकल, स्कुटरलगायत साधन पार्किङ गर्नेहरू पनि घटेका छन् । दुई सातादेखि पार्किङ खालीखाली भएको न्युरोड विशालबजारस्थित शुक्रपथमा रहेको स्मार्ट पार्किङका इन्चार्ज सुसन दाहालले बताए । पहिले एक दिनमा १ हजार बाइक, स्कुटी पार्किङ हुन्थ्यो । अहिले चारपाँच सयमा झरेको छ ।’

कोभिड–१९ को संक्रमण फैलिने त्रासले उपभोक्ताले आवश्यकताभन्दा बढी खाद्यान्न भण्डारण गर्न थालेका छन् । जसकारण खाद्यान्न पसलमा उपभोक्ताको भीड बढेको छ भने अन्य सामान बेच्ने पसल सुनसान छन् ।

अत्यावश्यक सामग्री आपूर्तिमा समस्या आउन सक्ने डरले उपभोक्ताले घरायसी रासन जोहो गर्न थालेको व्यवसायी बताउँछन् । एक महिनायता प्रशस्त मात्रामा चामल, दाल, चिनी र नुन किन्ने बढेको असनका व्यवसायी सञ्जय तुलाधारले बताए । ‘ग्राहक उनै हुन्, सामानको परिमाण मात्र बढाएका छन्,’ उनले भने, ‘५ केजीको ठाउँमा १० केजीसम्म खाद्यान्न किन्ने गरेका छन् । एक महिनामा २५ प्रतिशत व्यापार बढेको उनको भनाइ छ ।

आकस्मिक रूपमा नयाँ केही निर्णय भइहाल्ने हो कि भन्ने डरले करिब एक महिनालाई पुग्ने रासन मौज्दात राख्न लागेको काठमाडौं नयाँ बजारका डम्बर पौडेलले बताए ।

एकीकृत टोलीबाट अनुगमन

सरकारले खाद्यवस्तुलगायतको आपूर्ति सहज बनाउन दुईवटा कार्यदल गठन गरेको छ । उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयका सचिव वैकुण्ठ अर्यालको संयोजकत्वमा आपूर्ति व्यवस्थापन समन्वय समिति र वाणिज्य आपूर्ति तथा उपभोक्ता हित संरक्षण महाशाखा प्रमुखको संयोजकत्वमा मन्त्रालयका सम्बन्धित महाशाखाको सहभागिता रहेको आपत्कालीन आपूर्ति व्यवस्थापन कार्यदलले आपूर्ति व्यवस्थापन गर्नेछन् ।

‘कार्यदलले अवस्थाको आपूर्तिको तथ्यांक दैनिक रूपमा अद्यावधिक गरी हरेक दिन सार्वजनिक गर्नेछ,’ उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ । खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेड र साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसन लिमिटेडको खाद्यान्न मौज्दातलाई दोब्बर पार्ने जनाएका छन् । यसका लागि आवश्यकताअनुसार साविक नेसनल ट्रेडिङ लिमिटेडको टेकुस्थित गोदाम उपयोग गरिने विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।

दुर्गममा खाद्यान्न अभाव हुन नदिन र पहाडी जिल्लामा सम्भावित खाद्य संकट आउन नदिन समयमै आवश्यक खाद्यवस्तु ढुवानी गर्ने मन्त्रालयले जनाएको छ । बजार अनुगमनका लागि वाणिज्य आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागको नेतृत्वमा एकीकृत टोली निर्माण गरी परिचालन गरिनेछ ।

प्रकाशित : चैत्र ८, २०७६ ०८:२०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×