कञ्चनपुर — चारैतिर ठूल्ठूला भवन । ठूलो मैदान । वरिपरि सिजनअनुसारको खेतीपाती । यो दृश्य महेन्द्रनगर बजारमा रहेको महेन्द्रनगर माध्यमिक विद्यालय (साधारण) को हो । एक दशकअघिसम्म दयनीय अवस्थामा पुगेको यो विद्यालय अहिले यस क्षेत्रकै नमुना बनेको छ ।

विद्यार्थी संख्यादेखि शैक्षिक गुणस्तर, नतिजा, पठनपाठनमा प्रविधिको प्रयोगले नै यो विद्यालय नमुना विद्यालय निर्माणका लागि २०७५ मा छानिएको हो । शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्रले विद्यालय क्षेत्र विकास योजना (एसएसडीपी) उत्कृष्ट विद्यालयलाई छनोट गरेर नमुना कार्यक्रम सुरु गरेको हो ।

२०७० सम्म पनि यो विद्यालयमा तीन/साढे तीन सय हाराहारी विद्यार्थी थिए । १२ कक्षासम्म अध्ययन हुने भए पनि शिक्षकहरूको तलब खुवाउन धौधौ थियो । अहिले विद्यालयमा नर्सरीदेखि १२ कक्षासम्म २ हजार ९ सय ६ जना विद्यार्थी छन् ।

नर्सरीदेखि नै अंग्रेजी माध्यममा पठनपाठन हुन्छ । नयाँ विद्यार्थी भर्नाका लागि प्रवेश परीक्षा गरिन्छ । प्रवेश परीक्षामा पास भएका विद्यार्थीलाई मात्रै भर्ना गरिँदै आएको छ । साधारण स्कुलका प्रधानाध्यापक देवराज भट्टले भने, ‘हरेक वर्ष तीन/चार सय नयाँ विद्यार्थी थपिने गरेका छन् ।’ अहिले नर्सरीदेखि कक्षा १० सम्म अंग्रेजी माध्यममा र ११ र १२ कक्षामा अंग्रेजी र नेपाली दुवै माध्यममा पढाइ भइरहेको छ ।

विद्यालयले कक्षा ८, एसईई र कक्षा १२ मा हरेक वर्ष उत्कृष्ट नतिजा ल्याउँदै आएको छ । एसईईमा पनि २०७९ मा ९७ दशमलव ९० प्रतिशत, २०८० मा ९ दशमलव ३ प्रतिशत र २०८१ मा ९७ दशमलव २७ प्रतिशत नतिजा ल्याएको छ । कक्षा १२ मा २०७९ मा ५१ दशमलव १८ प्रतिशत, २०८० मा ५२ दशमलव ३८ र २०८१ मा ६२ प्रतिशत नतिजा ल्याएको छ ।

‘राम्रो पढाइ भएकै कारण मैले बोर्डिङबाट छोराछोरीलाई सरकारी विद्यालयमा भर्ना गरें, बोर्डिङको भन्दा यहीं राम्रो पढाइ छ,’ भीमदत्त नगरपालिका १५ गोबरियाकी संगीता बोहराले भनिन्, ‘छोरा र छोरी दुवै जनाको पढाइ राम्रो छ ।’

२०७५ मा शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्रले नमुना विद्यालय बनाउनका लागि महेन्द्रनगर माविलाई छनोट गरेपछि यस विद्यालयको भौतिक पूर्वाधारदेखि शैक्षिक गुणस्तरमा अझै सुधार भएको छ । ‘हरेक कक्षाकोठामा प्रोजेक्टरबाट पढाइ हुन्छ, दस वटा स्मार्ट बोर्ड पनि हामीले राखेका छौं,’ प्रधानाध्यापक भट्टले भने, ‘सूचना प्रविधिको प्रयोग गरेर पठनपाठन गरिरहेका छौं ।’

पहाडी जिल्लासँगै टाढाबाट आउने विद्यार्थीका लागि छात्रावाससमेत सञ्चालनमा छ । केन्द्रले विद्यालय क्षेत्र विकास योजना (एसएसडीपी) अन्तर्गत नमुना विद्यालय निर्माणका लागि यो विद्यालय छनोट भएपछि ५ वर्षको अवधिमा साढे ७ कारेड हाराहारी अनुदान पाएको छ ।