बेइजिङ — नेपालको सक्रिय सहभागिता रहने गरेको चीन-दक्षिण एसिया एक्स्पो बिहीबारदेखि चीनको दक्षिणी युनान प्रान्तको खुनमिङ सहरमा सुरू भएको छ ।

सन् २०१३ मा प्रथम संस्करण आयोजना हुँदा तत्कालीन उपराष्ट्रपति परमानन्द झाले उपस्थिति जनाएको यो एक्स्पो चीनले दक्षिण एसियालाई बजार प्रवर्द्धन गर्न सुरुवात गरेको एउटा मञ्च हो । एक्स्पोसँगै २९औं खुनमिङ आयात-नियात मेला पनि जारी छ ।

विगतमा उपराष्ट्रपति, सभामुख, मन्त्री लगायतको उपस्थिति रहने एक्स्पोको नवौं संस्करणमा भने नेपालबाट राजदूतको सहभागिता रह्यो । चिनियाँ राष्ट्रिय जन कांग्रेसको स्थायी समितिका उपाध्यक्ष वाङ तोङमिङले उद्घाटन समारोहमा बोल्दै दक्षिण एसियाली देशका नेता तथा व्यापारिक प्रतिनिधिहरूलाई स्वागत गरे ।

उनले हालैका वर्षहरूमा चीन र दक्षिण एसियाली देशहरूले खुलापन, सहयोग र समावेशीकरणको भावनालाई पालना गरेको बताउँदै विभिन्न क्षेत्रमा व्यावहारिक सहयोगलाई गहन पारिएको, आर्थिक तथा व्यापारिक विकासको राम्रो गति कायम राखिएको र सबै देशका जनतालाई फाइदा पुग्ने परिणामहरू हासिल गरेको कुरा औंल्याए । उनले भने, ‘दुई पक्षबीचको पारस्परिक लाभदायक सहयोगले चीन र दक्षिण एसियाली जनताबीचको परम्परागत मित्रतालाई गहिरो बनाउन बलियो जग बसालेको छ । क्षेत्रीय विकासका लागि उदाहरण स्थापित गरेको छ ।’

चीनले दक्षिण एसियाली देशहरूको विकाससँग आफ्नो विकासलाई अझ नजिकबाट एकीकृत गर्ने इच्छा प्रकट गर्दै वाङले शान्ति, समृद्धि, सुन्दरता र मित्रताको आधारमा चीनले निरन्तर रणनीतिक पारस्परिक विश्वास बढाउने, बहुपक्षीयताको दृढतापूर्वक रक्षा गर्ने, व्यावहारिक सहयोग, पारस्परिक सिकाइ र लाभलाई सक्रिय रूपमा अघि बढाउने सुनाए । उनले थपे, ‘छिमेकी देशहरूको लागि साझा भविष्य भएको समुदायको निर्माणलाई गर्ने र सुखद भविष्य सिर्जना गर्ने चीनको अभिलाषा हो ।’

समारोहमा चीनका लागि नेपाली राजदूत कृष्णप्रसाद ओलीले सहभागिता जनाए ।

ओलीले चीन र नेपालबीच दौत्य सम्बन्ध स्थापनाको भएको ७०औं वार्षिकोत्सव भएको स्मरण गर्दै व्यापार, पर्यटन, कृषि, ऊर्जा, सूचना प्रविधि, कनेक्टिभिटी, स्वास्थ्य लगायतका क्षेत्रमा चिनियाँ लगानी सहयोग अपेक्षित भएको बताए । नेपाल भूपरिवेष्ठित नभएर चीनसँगको सहकार्य भूजडित भएको भन्दै उनले पोखरा र खुनमिङ सहरबीच सहर सम्बन्ध रहेको र त्यहाँस्थित चिनियाँ नागरिकलाई नेपाल भ्रमणको निम्तो दिए ।

क्षेत्रीय आदानप्रदानका लागि चीनले राम्रो मञ्च उपलब्ध गराएको भन्दै राजदूत ओलीले प्राकृतिक स्रोत, सांस्कृतिक विविधता, जीवन्त बजार तथा विशाल सम्भाव्यताका कारण दक्षिण एसियासँग सहयोग र सहकार्य बढाउनु आवश्यक रहेको चर्चा गरे ।

साझा विकासका लागि एकता र सहयोग भन्ने नाराका साथ नवौं चीन-दक्षिण एसिया एक्स्पो जुन १९ तारिखदेखि २४ तारिखसम्म जारी रहनेछ । चीनको वाणिज्य मन्त्रालय र युनान प्रान्तीय जनसरकारले संयुक्त रूपमा आयोजना गरेको यो गतिविधि नै चीन र दक्षिण एसियाली देशहरूबीचको महत्त्वपूर्ण आर्थिक र व्यापारिक आदानप्रदान गतिविधिमध्ये एक हो । अफगानिस्तान, भुटान, बंगलादेश, लाओस, म्यानमार, माल्दिभ्स, श्रीलंका, युएई भियतनाम लगायत देशहरूले विभिन्न मञ्च तथा प्रदर्शनीमा भाग लिएको एक्स्पोमा नेपालबाट १२० भन्दा बढी प्रदर्शकहरूले सहभागिता जनाएका छन् ।

मेलाका कूल १७ पेभेलियनमा राखिएका १२ सय स्टलमध्ये १२० स्टलमा नेपाली व्यवसायीले हस्तकला, बुद्ध मूर्ति, चिया, कफी, पस्मिना, काष्ठकला, मूर्तिकला, थाङ्का, नेपाली कागजका उत्पादन, रुद्राक्ष, बुद्धचित्त, जडीबुटी लगायतका वस्तुहरू प्रदर्शनीमा राखेका छन् । हस्तकलात्मक वस्तुहरुको महत्त्व घट्दै गएको र नेपालको राजनीतिक तहबाट पनि बेवास्ता हुँदै आएकाले पहिलेको तुलनामा व्यापारिक सरगर्मी कम भएको प्रदर्शनमा सहभागी युनाइटेड ह्यान्डीक्राफ्ट इन्डस्ट्रिजका सुरेश ढकालले कान्तिपुरसँग बताए । उनले भने, ‘नेपालको नयाँ उत्पादन नै केही भएन । त्यसमाथि राजनीतिक वातावरणले पनि प्रभाव पारेको छ ।’   

नेपालबाट पनि प्रदर्शनीप्रति खासै चासो नदेखाइएकोमा उनले खल्लो लागेको बताए । हरेक देशका प्रतिनिधिहरूले आआफ्ना स्टलमा पुगेर हौसला बाँड्दै हिँडेको भन्दै उनले भने, ‘प्रदर्शनीमा सबैभन्दा ठूलो ४ वटा कक्ष मेरै छन्, तर कुनै नेपाली विशिष्ट पाहुनाको अनुहार देखिएको छैन ।’