यूएईमा रहेका नेपालीमा कोरोना र दुतावासको प्रभावकारिता- प्रवास - कान्तिपुर समाचार

यूएईमा रहेका नेपालीमा कोरोना र दुतावासको प्रभावकारिता

मेघराज सापकोटा

काठमाडौँ — विश्व कोरोना भाईरस (कोभिड-१९) को महामारीमा छ । ३४ लाखभन्दा बढी मानिसहरु यसको संक्रमणमा परेका छन् । झण्डै २ लाख ४० हजारजनाको मृत्यु भएको छ । 

विश्वका दुई सयभन्दा बढी देशका नागरिक बसोबास गर्ने युएई पनि यसको महामारीमा नपर्ने कुरै भएन । मध्यपूर्बमा साउदी अरबपछि सबैभन्दा बढी संक्रमणमा परेको राष्ट्र युएई नै हो । शनिबारसम्म युएईमा १३ हजार ३८ जनामा यो संक्रमण देखिएको छ भने १ सय ११ जनाको मृत्यु भइसकेको युएईको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ । मंगलबारसम्म २५ सय ४३ जनाले स्वास्थ्यलाभ गरिसकेका छन् ।

विश्वभरमा ४१ लाखभन्दा बढी नेपालीहरु बैदेशिक रोजगारमा रहेका छन् । नेपाली दुताबास अबुधाबीले दिएको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार युएईमा २ लाख ७५ हजार नेपालीहरु कार्यरत छन् । तीमध्ये पनि अधिकांश नेपालीहरु ब्लु कलर अर्थात 'नन स्किल्ड' कामदार छन् । केही थोरै नेपालीहरु मात्रै सेक्युरिटी, हस्पिटालिटी, अफिस, सेल्स र ब्यापार ब्यवसाय गर्दछन् ।

विश्व नै कोरोनाको महामारीमा परेको बेला युएईमा रहेका नेपालीहरुको अवस्था पनि के कस्तो छ भन्ने चासो हुनु स्वाभाविक छ । युएईस्थित नेपाली दुतावाससँग कति नेपालीहरु यो भाईरसको संक्रमणमा परे र कति नेपालीहरुले सफल उपचार पाए भन्ने अधिकारिक तथ्यांङ्क छैन । अथवा सो तथ्यांङ्क बाहिर ल्याउन सकेको छैन । कति नेपालीहरुले ज्यान गुमाउनु परेको छ भन्नेसम्मको पनि जानकारी यहाँको सरकारसँग दुतावासले लिन सकेको छैन । नेपाली दुतावाससँग तीन हप्ता पहिलेको तथ्यांक छ, जसअनुसार जम्मा ११ जना नेपालीहरु यसको चपेटामा परेका छन् । २ जना निको भएका छन् भने ९ जना उपचाररत छन् ।

दुतावासले यो तथ्यांक् अहिलेको मितिमा मिथ्यांक हो भन्दा फरक पर्दैन । गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) ले प्रकाशित गरेको पछिल्लो तथ्यांङ्क अनुसार ८१ जना नेपालीहरु कोरोना भाईरसबाट संक्रमित भएका छन् भने २ जनाको मृत्यु भएको छ । एनआरएनए युएईका अध्यक्ष प्रकाश कोइरालाका अनुसार एक हप्ताअघिसम्म युएईमा ८२ नेपाली संक्रमित भएका छन् भने ३ जनाको मृत्यु भएको छ । ४ जना नेपाली सफल उपचार पाएर अस्पतालबाट फर्केका छन् ।

एनआरएनए युएईका उद्दार तथा राहत टोलीका सदस्य सुजन सापकोटाका अनुसार केही दिनअघिसम्म ८६ जना नेपालीहरु संक्रमित भएका छन् भने ३ जनाको मृत्यु भएको छ । साथै ७ जना नेपालीहरु उपचार पाएर निको भएका छन् । यसैलाई आधार मान्ने हो भने यस अवधिमा यो संख्या बढेर सयको हाराहारीमा नेपालीहरु संक्रमित भएको अनुमान सजिलै गर्न सकिन्छ ।

नेपालीहरुमा यस महामारी सँगसगै मनोवैज्ञानिक त्रास पनि उत्तिकै बढेको छ । पछिल्लो एक महिनाको अवधिमा मात्रै ४ जना नेपालीहरुको मनोवैज्ञानिक त्रासको कारणले नै मृत्युवरण गर्नु परेको छ । जसमध्ये २ जनाले आत्माहत्या गरेको र २ जनाको हृदयघात भई मृत्यु भएको छ । कोरोना नेगेटिभ रहेका उनीहरुमा डर र डिप्रेसन अत्याधिक भएको मृतकका साथीहरुको भनाइ रहेको छ ।

यी सबै तथ्याङ्कहरुको अधिकारिकता नेपाली दुतावाससँग छैन । अर्थात् उसँग औपचारिक जानकारी दिनसक्ने सूचना छैन । युएईको नेपाली दुतावाको मात्र हैन खाडीका सबै दुतावासको यही हालत छ । खाडी राष्ट्रमा रहेका केहीबाहेक कुनै पनि नेपाली दुतावासले आफ्ना नागरिकका बारेमा जानकारी लिन सकेका छैनन् । र, आफूसँग रहेको जानकारी कुनै पनि मिडियालाई दिएर आम नेपालीहरुलाई सुसूचित गर्न सकेका छैनन् । युएईका लागि नेपाली राजदूत कृष्णप्रसाद ढकालले आफूहरुले यहाँको निकायसँग जानकारीको लागि पत्रचार गरेकोले छिट्टै नै अधिकारिक जानकारी आउने विश्वास दिलाएका छन् ।

यो पंक्तिकारसँग सम्पर्कमा आएका नेपाली दुतावासका एक अधिकारीले भने आफूहरुले धेरै नेपालीहरुले समयमा उपचार नपाएको गुनासो सुनेको बताए । उनका अनुसार दुतावासका कर्मचारीहरुको फोन नम्बर सार्वजनिक गरेपछि रुँदै फोन गर्ने नेपालीहरु धेरै छन् । सबैको एउटै गुनासो छ, समयमा उपचार नपाएको । कतिले खानको लागि पैसा सकिएकोले खाना नपाएको । समयमै उपचार नपाएको भन्नेहरु मध्ये पोजिटिभ देखिएका कारण मनोवैज्ञानिक त्रास बोकेका नेपालीहरु धेरै भएको उनको भनाइ छ ।

पोजिटिभ देखिएर केही गम्भीर लक्षण भएका नेपालीहरुलाई यहाँका निकायहरुसँग समन्वय गरेर उपचार गराइरहेको राजदूत ढकालले बताए । 'नेपाल सरकार नेपालीहरुको स्वास्थ्यबारे गम्भीर छ,' राजदूत ढकालले भने, 'हामीले हाम्रो क्षमताले भ्याएसम्म नेपालीहरुको उपचारमा सहयोग र समन्वय गरिरहेका छौं ।' तर, दुतावासको यो भनाइलाई यहाँका नेपालीहरु मान्न तयार छैनन् ।

कोभिड १९ का कारण गत अप्रिल ६ देखि २४ तारिखसम्म दुबई सहरमा यातायत र आवाजावत ठप्प गरियो । २५ तारिखदेखि भने बिहान ६ बजेदेखि बेलुकी १० बजे सम्म लकडाउनलाई खुकुलो गरिएको छ । केही मलहरुसहित मानिसहरुको आवातजावतलाई अनुमति दिइएको छ । २८ तारिखदेखि विश्वकै ठूलो मल दुबई मल खुल्ला गरिएको छ । यसरी कडाइलाई क्रमश: खुकुलो बनाउँदै लैजाने नीति यहाँको सरकारले लिएको देखिन्छ । तथापि संक्रमितहरु बढ्ने क्रम भने रोकिएको छैन । बरु झन् झन् बढ्नेक्रममा रहेको देखिन्छ । गत शुक्रबार मात्र ५ सय ५७ जना नयाँ संक्रमित् भेटिएका थिए जुन अघिल्लो दिन बिहीबारको भन्दा ५ जनाले बढी हो । तर, यस् लकडाउनको अवधिमा युएईले यहाँका अधिकांश सडकहरुमा किटनाषक छरेको छ । युएईको स्वास्थ्य मन्त्रालयले दिएको जानकारीअनुसार युएईमा हालसम्म १३ लाखभन्दा बढी नागरिकहरुमा कोरोना भाइरसको परिक्षण गरिएको छ ।

महामारीमा कति नेपाली प्रभावित भए भनेर अहिले नै ठ्याक्कै भनिहाल्ने अवस्था छैन । दुबईमा एक महिनाभन्दा अघि सुरु भएको भएको आंशिक प्रतिबन्ध र २० दिनसम्म लागेको पूर्णलकडाउनले श्रम गर्ने धेरै नेपाली प्रभावित भएका छन् । धेरैले रोजगारी गुमाएका छन् । एउटै कम्पनीमा कार्यरत २४ सयभन्दा बढी नेपालीहरुलाई कम्पनीले निस्कासन गरेको सो कम्पनीमा कार्यरत नेपालीहरु बताउँछन् । धेरै नेपालीहरु बेतलबी बिदामा रहेका छन् भने केहीको तलब कटौती भएको छ ।

भिजिट भिसामा युएई घुम्न आएका धेरै नेपालीहरु अलपत्र परेका छन् । यहाँ कार्यरत केही गर्भवति महिलाहरु नेपाल फर्कन नपाएका खबरहरु प्राप्त भएका छन् । हवाई यातायात अवरुद्ध हुनु अघि नै भिसा रद्ध भएका सयौं नेपालीहरु नेपाल जान नपाएर अलपत्र परेका छन् । यद्यपि युएई सरकारले उनीहरुको भिसाको अवधि भने यो बर्षको अन्तिमसम्म कायम रहने बताइसकेको छ । जसले गर्दा उनीहरु गैरकानूनी हुनबाट जोगिएका छन् ।

गैर आवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए), युएईले मंगलबारसम्ममा अलपत्र परेका २ हजार नेपालीलाई झण्डै १५ लाख रुपैयाँ बराबरको राहत खाद्दन्न सामाग्री वितरण गरेको बताएको छ । यस्तै नेपाली समाज युएईले पनि नेपालीलाई राहत विरतण गरेको बताएका छन् ।

बिदेशमा रहेका नेपालीका संस्थाहरुले सहयोग उद्दार गरिरहँदा नेपाल सरकारका नियोग नेपाली दुतावास भने निकै लामो समयसम्म मौन बस्यो । नेपाल सरकारले नेपाली दुतावासमार्फत् यहाँका संस्थाहरुलाई परिचालन गर्ने तदारुकतासमेत देखाएको छैन । विभिन्न संघसंस्थाको दबाबपछि मंगलबारदेखि भने अलपत्र परेका नेपालीहरुको अभिलेखीकरण सुरु गरेको छ ।

दुबई सरकारले लकडाउन खुकुलो पारेसँगै यहाँको आर्थिक गतिविधि चलायमान हुने र बिस्तारै सामान्य अवस्थामा फर्कने अनुमान गरिएको छ । साना तथा माझौला कम्पनीहरुले आफ्ना काम सुचारु गर्नेछन् । पर्यटन क्षेत्र, होटल र मलहरुमा कार्यरत हजारौं नेपालीहरुको जागिर सुरक्षित हुने अपेक्षा गरिएको छ । स्वास्थ्य सुरक्षामा कडाइ गर्दै आर्थिक गतिविधिलाई नियमित गर्ने नीति दुबई सरकारले लिएको देखिन्छ । एकातिर संक्रमण बढ्दै जाने अर्कोतिर कडाइलाई खुकुलो बनाउँदै लैजाँदा यहाँ कार्यरत नेपालीहरुले थप सतर्कता अपनाउन जरुरी देखिन्छ ।

राजदूत ढकालले अहिलेको अवस्था लामो समयसम्म नजाने भएकोले सबै नेपालीहरुलाई धैर्य गर्न आव्हान गरेका छन् । युएई सरकारले रोकथामको लागि सबै जोडबलका साथ काम गरिरहेकोले अनुमान गरेजस्तो धेरै नेपालीहरुले रोजगारी नगुमाउने उनको भनाइ छ । तत्काललाई केही नेपालीहरुले रोजगारी गुमाए पनि दीर्घकालीन रुपमा यसको असर नरहने ढकालको तर्क रहेको छ ।

प्रकाशित : वैशाख २०, २०७७ २१:०६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विकास योजनाको रकम कोभिड नियन्त्रण र उपचारमा

खोटाङको दिप्रुङ चुइचुम्मा गाउँपालिकाले विकास योजनाको रकम कोरोना भाइरस रोकथाम, नियन्त्रण तथा उपचारमा खर्च गर्ने निर्णय गरेको हो ।
कान्तिपुर संवाददाता

खोटाङ — दिप्रुङ चुइचुम्मा गाउँपालिकाले विकास योजनाको रकम कोरोना भाइरस रोकथाम, नियन्त्रण तथा उपचारमा खर्च गर्ने निर्णय गरेको छ । हालै बसेको गाउँ कार्यपालिकाको बैठकले कोरोना भाइरस रोकथाम, नियन्त्रण तथा उपचार कोषमा जम्मा गरेर खर्च गर्ने निर्णय गरेको हो ।

आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा भुक्तानीमा कडाइ गरेर विभिन्न योजनाबाट सञ्चित कोषमा जम्मा गरिएको २ करोड ६३ लाख ६० हजार २ सय ७५ रुपैयाँमध्ये ७० लाख रूपैयाँ कोषमा जम्मा गरेर खर्च गर्ने निर्णय गरेको गाउँपालिका अध्यक्ष भूपेन्द्र राईले बताए । ‘अहिलेसम्म खर्च गरिएको २० लाख विपद् व्यवस्थापन कोषको रकम पनि यसैबाट स्रोतभर्ना गरिनेछ ।’

चालु खाताबाट एक करोड ४० लाख, केन्टेन्जेन्सीबाट २४ लाख ९९ हजार ८ सय १० रुपैयाँ र पुँजीगत खाताबाट २ करोड ७२ लाख ५३ हजार गरी ४ करोड ३७ लाख ५३ हजार बराबर सञ्चित कोषमा जम्मा भएको गाउँपालिका उपाध्यक्ष सपना राईले सुनाइन् ।

‘विभिन्न योजनाबाट जोगाएर सञ्चित कोषमा रकम जम्मा गरेको रकम नै कोरोना भाइरस विरुद्धको अभियानमा खर्च गर्ने निर्णय गरिएको हो,’ अध्यक्ष राईले भने, ‘विपत्तिको बेला सञ्चित रकमले ठूलो काम गर्‍यो ।’

अधिकांश योजनाको बजेट भुक्तानी दिने परिपाटीका बीचमा दिप्रुङ चुइचुम्मा गाउँपालिकाले भने प्राविधिक नापजाँचका आधारमा मात्र भुक्तानी दिँदा करोडौं रकम सञ्चित कोषमा जम्मा गर्दै आएको छ ।

खोटेहाङ गाउँपालिकाले रकमान्तर गर्‍यो

खोटेहाङ गाउँपालिकाले कोरोना भाइरस रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि २९ लाखभन्दा बढी रुपैयाँ रकमान्तर गरेको छ । विभिन्न योजना तथा कार्यक्रमको २९ लाख ४८ हजार रुपैयाँ गाउँपालिकाको विपद् व्यवस्थापन कोषमा रकमान्तर गर्ने निर्णय गरेको हो ।

गाउँपालिका अध्यक्ष प्रदीप राईका अनुसार कर्मचारी र पदाधिकारी तालिम तथा अभिमुखीकरण शीर्षकको ३ लाख, अवलोकन भ्रमण कार्यक्रमको ५ लाख, न्यायिक समितिको पुनर्ताजगी तालिमको ८ लाख, सुरक्षित आप्रवासन परियोजना (सामी) को साझेदारी कार्यक्रमको ६ लाख ४८ हजार र अध्यक्ष कप भलिबल प्रतियोगिता तथा वार्षिकोत्सवको ७ लाख बजेट कोषमा रकमान्तर गरिएको हो ।


प्रकाशित : वैशाख २०, २०७७ २०:५१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×