काठमाडौँ — पश्चिम एसियामा जारी युद्धका कारण नेपालमा हवाई भाडा, यातायातदेखि दैनिक उपभोग्य वस्तुको समेत मूल्यवृद्धि भएको छ । सञ्चालन खर्च बढेसँगै काठमाडौंका रेस्टुरेन्टहरू अहिले खानेकुराका उपलब्ध परिकारको संख्या घटाउने वा मूल्य बढाउने भन्‍ने सोचिरहेका छन् ।

साना लगानीका भोजनालयहरूले यसअघि नै परिकारको मूल्यवृद्धि गर्न थालिसकेका छन् । अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध सुरु गरेको आक्रमणका कारण विश्वव्यापी रूपमा इन्धनको मूल्य बढेको र मूल्यवृद्धि चुलिएको झन्डै दुई महिना पुग्न लागिसकेको छ । 

काठमाडौंस्थित त्रिसारा रेस्टुरेन्टका सञ्चालक शोभान मालाकारले खाद्यवस्तु र गाडी भाडा वृद्धि हुँदा सञ्चालन खर्च २५ प्रतिशतले बढेको बताए । 'उच्च लागतका कारण रेस्टुरेन्ट चलाउनै धौ-धौ परेको छ । हामी तत्कालै मूल्य बढाउँदैनौं । तर, स्थिति यस्तै रहेमा मूल्य बढाउनुको विकल्प छैन,' उनले भने, 'त्यस्तो अवस्थामा पनि हामीले ५-१० प्रतिशतभन्दा धेरै बढाउँदैनौं । '

रेस्टुरेन्टहरूमा ग्राहकको चहल-पहल ह्वात्तै घटेको मालाकारले बताए । 'अहिलेसम्म ग्यास आपूर्ति सहज नै छ । यसमा कुनै अवरोध आएमा हामीले रेस्टुरेन्टमा ताला लगाउनुपर्ने अवस्था आउँछ,' उनले थपे ।

व्यावसायिक प्रयोगका लागि इन्डक्सन चुल्हो ग्यासको भरपर्दो विकल्प हुन सकेको छैन । उदाहरणका लागि, ग्यास चुल्होमा ५ मिनेटमा पाक्ने फ्राईड राइस इन्डक्सनमा बनाउँदा १५ मिनेट लाग्छ ।

युद्धको अनिश्चितताले गर्दा मूल्य कति तोक्ने भन्ने विषयमा रेस्टुरेन्ट सञ्चालकहरू अन्योलमा छन् । 'हर्मुज जलघाँटी बारम्बार खुल्ने र बन्द हुने गरेको खबर आइरहेको छ । मूल्य निर्धारणमा यसले अन्योल थपेको छ, किनकि एक पटक बढाएको मूल्य पछि घटाउन निकै गाह्रो हुन्छ,' मालाकारले भने । 

फेब्रुअरी २८ देखि इरानमाथि आक्रमण भएपछि जवाफमा इरानले हर्मुजमा अवरोध गर्‍यो । त्यसको असर नेपालमा पनि देखियो । रेस्टुरेन्ट सञ्चालकहरूका अनुसार परिकारको भाउ बढाउँदा ग्राहकको संख्या घट्‍ने भएकाले चौतर्फी मूल्यवृद्धिका बाबजुद यो निर्णय लिन कठिन छ । 

विगतका नाकाबन्दीमा केही रेस्टुरेन्टले परिकार घटाएका थिए भने केहीले ग्यासको अभावमा दाउरा प्रयोग गरेर व्यवसाय धानेका थिए । एनडीज क्याफेका सञ्चालक अरनिको राजभण्डारीले अहिलेको अवस्थामा व्यापार घाटा कम गर्नु नै मुख्य प्राथमिकता रहेको बताए ।

'हामी अहिले 'पर्ख र हेर' को स्थितिमा छौँ र व्यवसायलाई टिकाइराख्ने विकल्पहरू खोजिरहेका छौँ,' उनले भने, 'सम्भव भएसम्म हामी बढ्दो सञ्चालन खर्च आफैं व्यहोर्नेछौं । नसके परिकार संख्या घटाउनेछौं । कम भाडा, तलब र अन्य खर्चहरू घटाएर रेस्टुरेन्ट सञ्चालन गर्नेछौँ ।' 

पिज्जाजस्ता इन्डक्सनबाट बन्‍ने परिकार र चिसो पेय पदार्थको बिक्रीमा केन्द्रित भएपनि विद्युत् आपूर्ति नियमित नहुँदा निरन्तरता र गुणस्तर कायम राख्न चुनौती भइरहेको उनले बताए । 

मूल्य बढाउनुअघि ग्राहकको क्रयशक्तिलाई पनि ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ । किनकि बढ्दो महँगीले सर्वसाधारणको बजेट यसै पनि बिग्रिसकेको छ । र रेस्टुरेन्टमा मूल्य बढ्दा ग्राहकको संख्या थप घट्न सक्छ ।