चालु आर्थिक वर्षको साउनदेखि फागुनसम्म १० अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ मात्रै लगानी भित्रिएको नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्यांक
काठमाडौँ — चालु आर्थिक वर्षको साउनदेखि चैतसम्म ६ सय १५ उद्योगमा ४१ अर्ब ७९ करोड ८५ लाख रुपैयाँको प्रत्यक्ष विदेशी लगानी प्रतिबद्धता (एफडीआई) आएको छ । जब कि गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ४७ अर्ब ९७ करोड ६४ लाख रुपैयाँको लगानी प्रतिबद्धता आएको थियो । गत आर्थिक वर्षको तुलनामा चालु आर्थिक वर्षको सोही अविधमा एफडीआई १२.८५ प्रतिशतले घटेको हो ।
उद्योग विभागका अनुसार कुल ६ सय १५ उद्योगमा २२ हजार ३ सय १६ जनालाई रोजगारी दिने प्रतिबद्धतासमेत छ । विभागको स्वचालित प्रणालीबाट ४ सय २६ उद्योगमा ४ अर्ब ९ करोड रुपैयाँ लगानी स्वीकृत भएको छ । अप्रुभल रुटबाट १ सय ८९ उद्योगमा ३७ अर्ब ६९ करोड रुपैयाँ लगानी स्वीकृत भएको विभागको तथ्यांक छ ।
सरकारले ४ फागुनमा राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी स्वचालित मार्ग (अटोमेटिक रुट) मार्फत स्वीकृत हुने एफडीआईको सीमा हटाइसकेको छ । यसअघि स्वचालित मार्गबाट कुल पुँजी ५० करोड रुपैयाँसम्मको मात्रै एफडीआई स्वीकृत हुने गरेको थियो । तर पनि लगानीकर्ता आकर्षित हुन सकेको देखिँदैन ।
स्वचालित मार्गबाट सूचना तथा प्रविधि क्षेत्रमा बढी लगानी स्वीकृत हुने हुँदा रकम थोरै र उद्योगको संख्या बढी देखिने विभागका सूचना अधिकारी सुरेश दाहालले बताए । ‘साउनदेखि चैतसम्म स्वचालित मार्गबाट ४ सय २६ उद्योगमा ४ अर्ब रुपैयाँ लगानी स्वीकृत भएको छ । तर अप्रभुल रुटबाट १ सय ८९ उद्योगमा ३७ अर्ब ६९ करोड रुपैयाँको स्वीकृत भएको देखिन्छ,’ उनले भने, ‘बिस्तारै बढ्दै जान्छ ।’
अप्रभुल रुटबाट सूचना प्रविधिमा २ करोड रुपैयाँभन्दा कम लगानी स्वीकृत हुँदैन । त्यसले गर्दा पनि स्वचालित मार्गबाट सूचना प्रविधि उद्योगसम्बन्धी लगानी धेरै स्वीकृत हुन्छ ।’ विभागका अनुसार साउनदेखि चैतसम्म साना ५ सय ९९, मझौला ८ र ठूला ८ उद्योगमा लगानी प्रतिबद्धता आएको छ । उत्पादनमूलक ३८ उद्योगमा २ अर्ब ५४ करोड, ऊर्जामूलक २ उद्योगमा २३ करोड ४२ लाख, कृषिमूलक १६ उद्योगमा २२
अर्ब ८ करोड, पर्यटनमूलक १ सय ६४ उद्योगमा ११ अर्ब ४६ करोड, खनिजमूलक २ उद्योगमा ११ करोड ५० लाख, सेवामूलक ४७ उद्योगमा ३ अर्ब ८९ करोड र सूचना तथा प्रविधिमूलक ३ सय ४६ उद्योगमा १ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको छ ।
चालु आर्थिक वर्षको साउनमा सबैभन्दा बढी २४ अर्ब १० करोड ४९ लाख रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको थियो । सबैभन्दा कम पुसमा ५९ करोड ९५ लाख रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको थियो । समग्रमा साउनदेखि चैतसम्म ४१ अर्ब ७५ करोड ८५ लाख रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको छ । तर साउनदेखि फागुनसम्म १० अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ मात्रै लगानी भित्रिएको नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्यांक छ ।
विदेशी लगानी प्रतिबद्धता बढे पनि भित्रिने रकम न्यून रहेको नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्यांकले नै देखाउँछ । प्रतिबद्धता आएको सबै विदेशी लगानी सोही अवधिमा आउँछ वा आउनुपर्छ भन्ने नीतिगत व्यवस्था नरहेको सरोकारवाला बताउँछन् । चालु आर्थिक वर्षको आठ महिनामा १० अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ प्रत्यक्ष विदेशी लगानी (इक्विटी) भित्रिएको नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्यांक छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ८ अर्ब ४७ करोड रुपैयाँ भित्रिएको बैंकको तथ्यांक छ ।
चालु आर्थिक वर्षको साउनदेखि फागुनसम्म सबैभन्दा बढी मंसिरमा ४ अर्ब ९८ करोड १ लाख रुपैयाँ लगानी भित्रिएको छ । सबैभन्दा कम असोजमा ४६ करोड ७४ लाख रुपैयाँ लगानी भित्रिएको बैंकको तथ्यांक छ । सरकारले विदेशी लगानी स्वीकृत गर्दा लगानीकर्तालाई चरणबद्ध रूपमा (किस्तामा) लगानी भित्र्याउन अनुमति दिने गरेको समेत सरोकारवालाको भनाइ छ । प्रतिबद्धता तथा स्वीकृत रकम एकैपटक नभित्रिनेसमेत सरकारी अधिकारी नै बताउँछन् ।
