काठमाडौँ — चालु आर्थिक वर्षको साउन–फागुनसम्म आयात १२.५४ र निर्यात २०.८३ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । चालु आर्थिक वर्षको ८ महिनामा १२ खर्ब ८९ अर्ब २५ करोड २ लाख रुपैयाँको वस्तु आयात भएको छ । सोही अवधिमा १ खर्ब ९१ अर्ब ११ करोड २० लाख रुपैयाँको वस्तु निर्यात भएको भन्सार विभागको तथ्यांक छ ।

यस अवधिमा भारतमा मात्रै १ खर्ब ५६ अर्ब ६६ करोड ४४ लाख रुपैयाँको वस्तु निर्यात भएको विभागले बताएको छ । 

गत आर्थिक वर्षको साउन–फागुनसम्म ११ खर्ब ४५ अर्ब ५६ करोड ६२ लाख रुपैयाँको वस्तु आयात र १ खर्ब ५८ अर्ब १७ करोड २४ लाख रुपैयाँको वस्तु निर्यात भएको थियो । कुल वैदेशिक व्यापारमा निर्यातको हिस्सा १२.९१ प्रतिशत छ भने आयातको हिस्सा ८७.०९ प्रतिशत रहेको विभागले जनाएको छ । 

गत आर्थिक वर्षको तुलनामा चालु आर्थिक वर्षको ८ महिनामा कुल वैदेशिक व्यापारमा आयातको हिस्सा घटेको र निर्यातको हिस्सा सामान्य बढेको देखिन्छ । गत आर्थिक वर्षको ८ महिनामा कुल व्यापारमा आयातको हिस्सा ८७.८७ र निर्यातको हिस्सा १२.१३ प्रतिशत थियो । विभागका अनुसार कुल निर्यातमा भटमास तेलको हिस्सा ४० प्रतिशत छ । 

आठ महिनामा ७५ अर्ब ७७ करोड रुपैयाँको प्रशोधित भटमास तेल निर्यात भएको विभागको तथ्यांक छ । सोही अवधिमा ८१ अर्ब १८ करोड रुपैयाँको कच्चा भटमासको तेल आयात गरिएको थियो । कुल १२ खर्ब ८९ अर्ब रुपैयाँको वस्तु आयात हुँदा २ खर्ब ९ अर्ब ९९ करोडको पेट्रोलियम पदार्थ मात्रै आयात भएको छ । कुल आयातमा पेट्रोलियमको हिस्सा १७ प्रतिशत रहेको विभागको तथ्यांक छ ।

कच्चा भटमासको तेल आयात गरी प्रशोधन गरी निर्यात गर्दा ठूलो मात्रामा मूल्य अभिवृद्धि (भ्यालु एड) हुन नसकेको जानकार बताउँछन्  । अहिले धेरै खाद्यतेल निर्यात न्यूनतम प्रशोधनमै सीमित रहेको, धेरैजसो अवस्थामा आयात गरिएको तरल तेललाई पुनः प्याकेजिङ गरेर मात्र निर्यात गरिएको समेत उनीहरूको भनाइ छ । 

विभागले एक लाख रुपैयाँभन्दा कम व्यापार गर्ने मुलुकलाई एउटैमा राख्दै आएको छ । यसरी हेर्दा १ सय ५७ मुलुकसँग अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारको तथ्यांक विभागले सार्वजनिक गर्दै आएको छ । विश्वभरका ३५ मुलुकसँग नाफा र १ सय २० मुलुकसँग घाटाको व्यापार गर्दै आएको विभागको तथ्यांक छ । डेनमार्कसँग नेपालले नाफाको व्यापार गर्दै आएको छ । चालु आर्थिक वर्षको ८ महिनामा ११ करोड ९५ लाख रुपैयाँको वस्तु आयात गर्दा नेपालले ६० करोड रुपैयाँको निर्यात गरेको छ । रोमानियाबाट ३ करोड वस्तु आयात गर्दा नेपालले ८ करोड रुपैयाँको निर्यात गरेको छ । नर्वे, आइसल्यान्ड, इराक, केन्या, साइप्रस, मोरिसस, फिजी, उरुग्वेलगायत मुलुकसँग नाफाको व्यापार गरिरहेको छ ।