काठमाडौँ — अब नेपाल र भारतबीच निकासी गरिने वस्तु आइपुग्नु अगावै दुई देशले एकअर्कामा सूचना आदानप्रदान गर्नुपर्ने भएको छ । यसका लागि बुधबार भारतको नयाँ दिल्लीमा नेपाल र भारतबीच समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर भएको छ । जसलाई ‘नेपाल र भारतबीच निकासी गरिने वस्तु आइपुग्नु अगावै सूचना आदानप्रदान गर्ने सम्बन्धी समझदारी’ नाम दिइएको छ ।

समझदारीपत्रमा नेपालको तर्फबाट भन्सार विभागका महानिर्देशक श्याम प्रसाद भण्डारी र भारतका तर्फबाट केन्द्रीय अप्रत्यक्ष कर तथा सीमा शुल्क बोर्ड (सीबीआईसी) का अध्यक्ष विवेक चतुर्वेदीले हस्ताक्षर गरेका छन् । सम्झौता कार्यक्रममा सीबीआईसीका अध्यक्ष विवेक चतुर्वेदीले समझदारी पत्रको शीघ्र कार्यान्वयनको लागि प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् । उक्त कार्यक्रममा नेपालको तर्फबाट भन्सार विभागका महानिर्देशक सहित चार जना र भारतका तर्फबाट सीबीआईसीका अध्यक्ष तथा अन्य सदस्य सहितको उपस्थिति थिए ।

यो समझदारीपछि दुवै देशको भन्सार प्रशासन बीचको सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउन सहयोग पुग्ने तथा निकासी हुने वस्तुको आगमन पूर्व तथ्याङ्क आदान–प्रदान हुनेछ । निकासी तथ्यांक प्राप्त भएपछि सम्भावित जोखिम नियमन तथा विश्लेषण गर्न सकिन्छ । यसले सही कारोवार गर्ने व्यवसायीलाई थप सहजीकरण गरी भन्सार जाँचपासलाई छिटो छरितो र सहज बनाउन सहयोग पुग्ने भन्सार विभागले जनाएको छ ।

वस्तुको आगमन पूर्व सूचना आदान प्रदान गर्दै जोखिम व्यवस्थापन मार्फत व्यापार सहजीकरण गर्न प्रमुख व्यापारिक साझेदार मुलुकहरुकाबीच निकासी गरिने वस्तुको अग्रिम रुपमा तथ्याङ्क आदान–प्रदान गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास रहदै आएको छ ।

नेपालको प्रमुख व्यापारिक साझेदार मुलुक भारतसँग निकासी गर्ने वस्तुको तथ्यांक अग्रिम रूपमा आदान–प्रदान गर्ने व्यवस्था गर्न भारतको केन्द्रीय अप्रत्यक्ष कर तथा सीमा शुल्क बोर्ड र भन्सार विभागको सहकार्यमा समझदारी पत्रको मस्यौदा तयार गरिएको थियो । मस्यौदाउपर सबै सरोकारवालाहरूसँग छलफल गरी समझदारी पत्रलाई अन्तिम रूप प्रदान गरिएको थियो । उक्त समझदारी पत्र नेपाल सरकार (मन्त्रीपरिषद्) ले स्वीकृत गरी भन्सार विभागका महानिर्देशकलाई हस्ताक्षर गर्ने अख्तियारी प्रदान गरेको थियो । यसका आधारमा बुधबार हस्ताक्षर भएको हो ।