काठमाडौँ — तनहुँस्थित सेती नदीमा निर्माणाधीन १४० मेगावाट क्षमताको तनहुँ जलविद्युत् आयोजनाको भौतिक प्रगति ७२ प्रतिशत मात्रै छ । तीन प्याकेजमा विभाजन गरी निर्माणाधीन आयोजनाको समग्र आर्थिक प्रगति ६६ प्रतिशत रहेको तनहुँ हाइड्रोपावर लिमिटेडले जनाएको छ ।

कम्पनीले प्याकेज–१ अन्तर्गत बाँधस्थल, प्याकेज–२ अन्तर्गत विद्युत्गृह तथा सम्बन्धित उपकरणहरू र प्याकेज–३ मा प्रसारणलाइन निर्माण गर्ने गरी ठेक्का लगाइएको छ ।

अहिले बाँधस्थल र प्रसारण लाइनको काम ‘क्रिटिकल’ रहेको कम्पनीका आयोजना प्रमुख श्यामजी भण्डारीले बताए । ‘प्याकेज–१ अन्तर्गत बाँधस्थलको कामको प्रगति ४७ प्रतिशत रहेको उनको भनाइ छ । गत मंसिर २७ मा ऊर्जामन्त्री कुलमान घिसिङले आयोजना अवलोकनका क्रममा समेत बाँधस्थल र प्रसारण लाइनलाई प्राथमिकतामा आयोजनाको काम छिटो सम्पन्न गर्न निर्देशन दिएका थिए ।

प्याकेज–२ र प्याकेज–३ को तुलनामा प्याकेज–१ को काम साढे २ वर्षपछि सुरु भएकाले प्रगति सुस्त देखिएको आयोजना प्रमुख भण्डारीले बताए । ‘हामीले तीन वटै प्याकेजको ठेक्का आह्वान गरेका थियौं । तर प्याकेज–१ को ठेक्का पाएको इटालियन कम्पनी सीएमसीले सम्झौताअनुरूप ग्यारेन्टी पेस नगरेपछि ठेक्का तोडिएको थियो,’ उनले भने, ‘दोस्रो पटक ठेक्का आह्वान गर्दा कोही आएनन् । तेस्रो पटक टेन्डर गर्दा बल्ल ठेक्का लाग्यो । अन्य प्याकेजको तुलनामा साढे २ वर्षपछि काम सुरु भयो । त्यसैले पहिलो प्याकेजकै प्रगति कम देखिएको छ ।’

प्याकेज–२ र प्याकेज–३ को काम २०१९ जनवरीबाट सुरु भएको थियो भने प्याकेज–१ को काम २०२१ अगस्टबाट सुरु भएको थियो । ऋषिङ–१ र व्यास नगरपालिका–५ को सीमा भएर बग्ने सेती नदीमा १४० मिटर उचाइको मुख्य बाँध निर्माण गरिने भण्डारीको भनाइ छ । सोङ्दा कर्पोरेसन, भियतनाम–कालिका कन्स्ट्रक्सन प्रालि नेपाल जेभीले निर्माणको जिम्मेवारी लिएको प्याकेज–१ को भौतिक प्रगति ४७ प्रतिशत रहेको उनले जनाए ।

प्याकेज–२ अन्तर्गत विद्युत्गृह तथा सम्बन्धित उपकरणहरू काम सिनो हाइड्रो कर्पोरेसन चीनले गरिरहेको छ । यसको प्रगति ७२ प्रतिशत रहेको आयोजनाले जनाएको छ । विद्युत्गृहको सिभिल कार्य ९८ प्रतिशत सकिएको छ भने इलेक्ट्रोमेकानिकल कामहरू जारी रहेको भण्डारीले बताए । विद्युत्गृहमा रहने जेनेरेटर, टर्बाइन, ट्रान्सफर्मरलगायतका उपकरण आइसकेकाले जडान कार्य भइरहेको आयोजनाको भनाइ छ । 

प्याकेज–३ अन्तर्गत दमौलीबाट चितवनको भरतपुरसम्म २२० केभीएको डबल सर्किट प्रसारण लाइन निर्माणको जिम्मा केईसी इन्टरनेसनल लिमिटेड भारतले लिएको छ । ३३ किमि प्रसारण लाइनमा पर्ने ९४ वटा टावरमध्ये १४ वटा चितवनमा पर्छन् । ‘त्यहाँ टावर बनाउन सकेका छैनौं, रुख कटान, वन क्षेत्र प्रयोगबापतको पैसा, वृक्षरोपण र त्यसको ५ वर्षसम्म संरक्षण गरी ५ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ लाग्ने अनुमान थियो, ’ उनले भने, ‘त्यसको स्रोत सुनिश्चितता अर्थ मन्त्रालयले गर्नुपर्थ्यो । अर्थले वन तथा वातावरण मन्त्रालयलाई चिठी लेखिसकेको छ । अब सम्झौतापछि काम अघि बढ्छ ।’ समग्र आयोजनाको निर्माण २०८३ असारभित्र (सन् २०२६ मे) सक्ने लक्ष्य राखिएको छ ।