नेपालको पर्यटन क्षेत्रमा निरन्तर सुधारको संकेत देखिएको छ । नेपालको पर्यटन उद्योगले कोभिड-पूर्वको स्थिति पुगेर समात्ने पर्यटन व्यवसायीले आशा गरेका छन् ।
काठमाडौँ — नेपाल पर्यटन बोर्डले अक्टोबर २०२५ मा नेपालको पर्यटन क्षेत्रले सकारात्मक प्रगति कायम राखेको जनाएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक आगमनमा मजबुत वृद्धि देखिएको जनाउँदै विदेशीको संख्या कोभिडअघिको अवस्थामा पुग्न थोरै मात्र बाँकी रहेको जनाएको छ ।
अक्टोबर २०२५ मा कुल १२८,४४३ अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकहरूले नेपाल भ्रमण गरे । यसले सन् २०२४ को त्यही महिनाको तुलनामा ३.३% को उल्लेखनीय वृद्धि देखाउँदै कोभिड-पूर्व २०१९ को अक्टोबरमा भएको आगमनको ९५.८% सम्म पुगेको बोर्डले जनाएको छ ।
यो सकारात्मक परिवर्तन यस वर्षको पहिलो दस महिना (जनवरी-अक्टोबर २०२५) को कुल तथ्यांकमा पनि देखिएको छ । हालसम्म ९ लाख ४३ हजार ७ सय १६ पर्यटक आगमन भएको देखिन्छ। यसले सन् २०१९ को त्यही अवधिको तुलनामा ९७.७% को पुनर्प्राप्ति देखाएको छ ।
अक्टोबरमा युरोप अग्रणी स्रोत क्षेत्रको रूपमा देखिएको छ । कुल आगमनको ३१.६% योगदान युरोपियन पर्यटकको रहेको छ। यस बजारभित्र बेलायत (६.६%) र जर्मनी (५.०%) मुख्य योगदानकर्ता रहेका छन्। दक्षिण एसियाको योगदान २२.६% रहेको छ । यस क्षेत्रबाट हुने आगमन दोस्रो स्थानमा छ । जहाँ भारतबाट आउने पर्यटकको संख्या १७,२९८ आगमनसहित एकल ठूलो देशको सूचीमा रहेको छ ।
संयुक्त राज्य अमेरिकाबाट अक्टोबरमा १३,२८६ आगमनसहित दोस्रो ठूलो बजार रहेकोले अमेरिका समग्र रूपमा तेस्रो महत्त्वपूर्ण स्रोत गन्तव्य देखिएको छ ।
नेपालका लागि मध्यपूर्व अर्को उदाउँदो बजार हो । जसले अक्टोबर २०२४ को तुलनामा १९.८% को वृद्धि देखाएको छ । विशेषगरी इजरायलबाट हुने आगमनमा २६.८% ले वृद्धि देखिएको छ।
यता उत्तरी चीनबाट आउने पर्यटकहरूको संख्या भने घटेको छ । अक्टोबर २०२५ मा चीनबाट आगमन ६,७५५ रहेको छ, जुन कोभिड-पूर्व २०१९ को अक्टोबरको तुलनामा ५४.७% ले कम छ।
सन् २०२५ को शरद ऋतुको हिमाल आरोहण साहसिक पर्यटन साहसिक पर्यटन विधामा बलियो देखिएको छ। ८३ विभिन्न राष्ट्रका कुल १,४५० पर्वतारोहीहरू यो सिजनमा नेपाल आए । जसले २५ करोड करोड रुपैयाँ राजस्व सिर्जना गरेको छ। सयपटक आमा दब्लम र मनास्लु सबैभन्दा धेरै आरोहण अनुमति लिइएको हिमशिखरहरू रहेका छन्। हिमाल आरोहणमा जर्मनी ११८, फ्रान्सेली ११७, चिनियाँ ११०, बेलायती १०६, रुसी १०४ र अमेरिकी १०२ थिए ।
उद्योग विभागका अनुसार, विदेशी प्रत्यक्ष लगानी (एफडीआई) प्रस्तावमा पनि पर्यटन क्षेत्रको वर्चस्व रहेको छ। असोज (सेप्टेम्बर २०२५ सम्म) सम्ममा, कुल प्रस्तावित एफडीआई परियोजनाहरूमध्ये ३३.१% पर्यटन क्षेत्रका छन । जसको प्रस्तावित लगानी रकम १ अर्ब ४६ करोड रुपैयाँ रहेको छ।
त्यसैगरी भदौ महिना (मध्य अगस्ट- मध्य सेप्टेम्बर २०२५) को अवधिमा पर्यटनबाट विदेशी मुद्रा आय ६ अर्ब २० करोड रुपैयाँ बराबरको अमेरिकी डलर आम्दानी भएको छ । जुन गत वर्षको त्यही अवधिको तुलनामा ७.३४% ले बढी हो।
पर्यटन व्यवसायीहरूले सन् २०२५ मा उथलपुथल भएपनि पर्यटनमा राम्रो सम्भावना हुने आशा गरेका छन् । जसकारण नेपालको पर्यटन उद्योगले कोभिड-पूर्वको स्थिति पुगेर समात्ने देखिन्छ । यो संख्या वृद्धिले नेपालको आर्थिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिएको पर्यटन उद्योगमा निरन्तर सुधारलाई संकेत देखिएको बताउँछिन् नेपाल एसोसिएसन अफ टुर एण्ड ट्राभल (नाट्टा) की महासचिव युविका भन्डारी । ‘जेन–जी आन्दोलन र त्यसपछि एकाएक आएको मनसुनी विपद्लाई बिर्सनेगरी नेपालको पर्यटन बजार चलायमान भएको छ । यो आशालाग्दो राम्रो संकेत हो,’ महासचिव भण्डारीले भनिन् ।
