नेपालमा कुल जनसंख्याको २४ प्रतिशतले डिम्याट खाता खोलेका छन्, तर दोस्रो बजारमा सक्रियता भने कम छ।
What you should know
काठमाडौँ — सेयरमा लगानी गर्ने लगानीकर्ताको संख्या ७० लाख नाघेको छ। सेयरमा लगानीका लागि खुलेका डिम्याट खाताका आधारमा यो संख्या निकालिएको हो।
सीडीएस एण्ड क्लियरिङकाअनुसार आइतबारसम्म ७० लाख १० हजार ९ सय १६ लगानीकर्ताले डिम्याट खाता खोलेका छन् । यो नेपालको कुल जनसंख्याको करिब २४ प्रतिशत हो । तर डिम्याट खाता खोलेका सबै लगानीकर्ताले दोस्रो बजारमा सेयर कारोबार गर्ने गरेका छैनन् ।
नेपाल स्टक एक्सचेन्जको तथ्यांकअनुसार हाल दोस्रो बजारमा सेयर कारोबारका लागि ४१ लाख ८९ हजार ६ सय ७७ जनाले खाता खोलेका छन् । तीमध्ये २६ लाख ५१ हजार २० जना पुरुष, १५ लाख २८ हजार ६११ जना महिला र बाँकी १० हजार ४६ वटा संस्थागत लगानीकर्ता (अन्य) रहेको नेप्सेको तथ्यांक छ ।
यसरी दोस्रो बजारमा कारोबारका लागि खाता खोलेकामध्ये पनि सबै सक्रिय छैनन् । धेरै निष्क्रिय रहेका छन् । नेप्सेका अनुसार १२ लाख ४८ हजार ८५५ जना मात्र दोस्रो बजारमा सक्रिय छन् । नेप्सेले गएको एक वर्षमा कम्तीमा एउटा कारोबार गर्ने लगानीकर्तालाई सक्रिय लगानीकर्ता भन्दै आएको छ ।
२०८२ जेठ मसान्तमा नेपाल स्टक एक्सचेन्ज लिमिटेडमा सूचीकृत कम्पनीहरूको संख्या २७२ पुगेको छ । सूचीकृत कम्पनीहरूमध्ये १३२ बैंक तथा वित्तीय संस्था र बिमा कम्पनी रहेका छन् भने ९१ जलविद्युत् कम्पनी, २३ उत्पादन तथा प्रशोधन उद्योग, ७ होटेल, ७ लगानी कम्पनी, ४ व्यापारिक संस्था र ८ अन्य समूहका रहेका छन् । २०८१ जेठमा सूचीकृत कम्पनीहरूको संख्या २७० रहेको थियो ।
सूचीकृत कम्पनीहरूमध्ये बैंक तथा वित्तीय संस्था र बिमा कम्पनीको धितो पत्र बजार पुँजीकरणको हिस्सा ५२.१ प्रतिशत रहेको छ । त्यसै गरी, जलविद्युत् कम्पनीको हिस्सा १६.१, लगानी कम्पनीको हिस्सा ८, उत्पादन तथा प्रशोधन उद्योगको हिस्सा ५.५, व्यापारिक संस्थाको हिस्सा ५.३, होटेलको हिस्सा २.८ र अन्य समूहका कम्पनीहरूको हिस्सा १०.२ प्रतिशत रहेको नेप्सेको तथ्यांक छ ।
