पर्सा — भारतले सम्झौताअनुसारको परिमाणमा पानी नदिएपछि गण्डक नहर प्रणालीमा आश्रित किसानलाई रोपाइँमा समस्या भएको छ । अधिकांश किसानका खेतमा धानको बीउ तयार रहे पनि नहरमा पानी नआउँदा रोपाइँ गर्न ढिलाइ भएको छ । विशेषगरी बारा र रौतहटका किसानलाई रोपाइँमा समस्या भएको छ ।

नेपाल र भारतबीचको गण्डक सम्झौताअनुसार नहरमा भारतीय पक्षले ८ सय ५० क्युसेक पानी दिनुपर्नेमा हाल औसतमा ५ सय ५० क्युसेक मात्र पानी दिएको छ । 

नारायणी सिँचाइ व्यवस्थापन कार्यालयका प्रमुख मनोजकुमार पटेल यस वर्ष भारतीय पक्षले निर्धारित समयमै पानी दिए पनि रोपाइँका लागि पर्याप्त नदिएको बताए । ‘सम्झौताअनुसार सुरुदेखि नै भारतले ८ सय ५० क्युसेक पानी दिनुपर्थ्यो,’ उनले भने, ‘तर यस वर्ष असार १३ देखि ५ सय ५० क्युसेक र असार १९ देखि २३ सम्म सम्झौता अनुरूपकै ८ सय ५० क्युसेक पानी दिएको थियो ।’ असार २४ देखि भने सम्झौतालाई उल्लंघन गर्दै पुनः औसतमा ५ सय ५० क्युसेक मात्र पानी दिएको उनले बताए । 

कार्यालयका सूचना अधिकृत एवम् इन्जिनियर सुरेश साह सम्झौताभन्दा कम पानी दिएकोबारे भारतीय दोन शाखा नहर प्रमुख महेन्द्र चौधरीलाई टेलिफोनबाट औपचारिक रूपमा जानकारी गराएर आग्रहसमेत गरिएको बताउँछन् । ‘हामीले भारतीय पक्षलाई सम्झौताको इमानदार कार्यान्वयन गर्न आग्रह गरिसकेका छौं,’ उनले भने, ‘नहरमा पानी कम हुँदा नहर प्रणालीमा आश्रित विशेषगरी बारा र रौतहटमा रोपाइँमा ढिलाइ भइरहेको छ ।’

बिहीबार नहरको ८ नम्बर ब्लक अर्थात् बाराको पसाहा खोला क्षेत्रसम्म मात्र पानी पुग्न सकेको साह बताउँछन् । बिहीबार नै कार्यालयको प्राविधिक टोली स्थलगत रूपमा नरहेको शून्य आरडी पर्साको जगरनाथपुरदेखि पुछारमा रौतहटको बागमती खोलासम्म निरीक्षण गरेर नहरमा पानीको प्रवाह सम्भव भएसम्म पूर्ण रूपले गर्न लागिपरेको उनले बताए । 

गण्डक सम्झौताअनुसार धान बालीका लागि असार १५ र गहुँका लागि पुस १० देखि नहरमा ८ सय ५० क्युसेक पानी भारतीय पक्षले दिनुपर्छ । नवलपरासीको भैंसालोटनस्थित नेपाल–भारत सीमामा निर्मित ब्यारेजबाट भारतीय पक्षले नहरमा पानी छोड्ने गर्छ । भारतमै ९२ किमि यात्रा गरेर यो नहर पर्साको जगरनाथपुर गाउँपालिकाको जानकीटोलाबाट नेपालमा प्रवेश गर्छ ।