सेयर कारोबारमा जलविद्युत्कै वर्चस्व, यो उपसमूहको मात्रै २३ अर्ब १२ करोडको कारोबार
काठमाडौँ — अघिल्ला सातामा जस्तै यस साता पनि सेयर बजारमा जलविद्युत् कम्पनीहरूकै वर्चस्व रह्यो । यो साता सेयर कारोबार मापक नेप्से परिसूचक ३३.१७ अंकले घट्दा जलविद्युत् उपसमूह ७४.२५ अंकले घट्यो । गत साताको बिहीबार ३ हजार ६ सय २६ दशमलव ४७ बिन्दुमा बन्द भएको नेप्से यो बिहीबार ३ हजार ५ सय ५२ दशमलव २२ बिन्दुमा बन्द भएको नेप्सेको तथ्यांक छ ।
यो साता जलविद्युत् उपसमूह घटे पनि सबैभन्दा बढी कारोबार जलविद्युत् कम्पनीकै भएको छ । एनपी स्टक डटकमका अनुसार यो साता जलविद्युत् कम्पनीको मात्रै २३ अर्ब १२ करोड ५० लाख रुपैयाँको कारोबार भएको छ । कारोबार रकम र कमाउने अनि गुमाउने कम्पनीको सूचीमा जलविद्युत् कम्पनी नै अघि रहे । मुख्य १० कम्पनीको सूचीमा दुई विकास बैंक छन्, ८ वटा भने जलविद्युत् कम्पनी नै छन् ।
पञ्चकन्या माई हाइड्रोपावरको १७.१६, ग्रिन डेभलपमेन्ट बैंकको ११.१५, सप्तकोशी विकास बैंकको १०.८५, छ्याङ्दी हाइड्रोपावरको १०.१४ र जोशी हाइड्रोपावरको ९.४० प्रतिशतले सेयर मूल्य बढेको छ । पाँचथर पावर कम्पनीको ९.०३, खानीखोला हाइड्रोपावरको ८.१८, वरुण हाइड्रोपावरको ८.१०, तेह्रथुम पावरको ७.७१, मैलुङ खोला जलविद्युत्को ६.४० प्रतिशतले बढेको नेप्सेले जनाएको छ ।
सेयर मूल्य कमाउने कम्पनीमा मात्र नभई गुमाउनेमा समेत जलविद्युत् कम्पनीकै वर्चस्व छ । दोर्दी खोला जलविद्युत्को १५.५१, पियोर इनर्जीको १३.२१, भूगोल इनर्जी डेभलपमेन्टको ९.६४, मध्यभोटेकोशी जलविद्युत्को ८.६०, रसुवागढी हाइड्रोपावरको ७.९८ र विन नेपाल लघुवित्तको ७.६९ प्रतिशतले मूल्य घट्यो ।
युनिभर्सल पावर कम्पनीको ७.२३, हिमालय ऊर्जा विकासको ६.७६, नेपाल इन्स्योरेन्सको ६.६४ र थ्री स्टार हाइड्रोपावरको सेयर मूल्य ६.३९ प्रतिशतले घट्यो । यी कम्पनीका लगानीकर्ताले आफ्नो सेयर गुमाए । यो साता कुल ८ करोड ६३ लाख ६२ हजार ४ सय ६४ कित्ता सेयर किनबेच हुँदा ३५ अर्ब १० करोड ८८ लाख रुपैयाँको कारोबार भएको छ ।
पछिल्ला दिनमा नेप्सेले उकालो बाटो समात्न सकेको छैन । यसकारण सेयर लगानीकर्ताका संघसंस्थाले राष्ट्र बैंकका गभर्नर विश्वनाथ पौडेललाई भेटेर पुँजीबजारमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने नीतिगत व्यवस्था मौद्रिक नीतिमा गर्न आग्रह गरेका छन् ।
भेटमा लगानीकर्ताले १५ करोडको व्यक्तिगत सेयर कर्जाको सीमा हटाउनुपर्ने, लघुवित्तले १५ प्रतिशतभन्दा बढी लाभांश दिन नपाउने व्यवस्था परिमार्जन गर्नुपर्ने र बैंक तथा वित्तीय संस्थाले सेयर बजारमा लगानी गर्न पाउने सीमा परिमार्जन गर्नुपर्ने माग गभर्नरसमक्ष राखेका छन् । आगामी मौद्रिक नीतिमा आफूहरूका माग समावेश गर्ने आश्वासन गभर्नर पौडेलबाट पाएको लगानीकर्ता बताउँछन् ।
अर्थतन्त्र राम्रोसँग चलामान नहुँदा लगानीकर्ताहरूमा ‘कन्फिडेन्स’ नबढेकाले सेयर बजार उकाले नलागेको स्टक ब्रोकर एसोसिएसन अफ नेपालका पूर्वअध्यक्ष धर्मराज सापकोटाको भनाइ छ । ‘दुई वर्षअघि अर्थतन्त्रलाई सुरक्षित बनाउने आयातमा प्रतिबन्ध लगाउनेलगायत नीति सरकारले लियो, अर्थतन्त्र ‘सेफ ल्यान्डिङ’ आयो, अहिले ‘सेफ जोन’ बाट अघि बढ्दा र सबै सकारात्मक हुँदासमेत बजारले नीतिगत सहजता खोजिरहेको थियो, तर आउँदै आएन । त्यसले लगानीकर्तामा ‘फ्रस्ट्रेसन’ बढ्यो ।’ सबै सूचक सकारात्मक भए पनि लगानीकर्तामा ‘कन्फिडेन्स’ नआउँदा बजार बढ्न नसकेको उनको भनाइ छ ।
‘एउटा समय लगानीकर्ता फसेपछि अहिले थोरै नाफा भए पनि बुक गर्ने, साँवामै आउँदा पनि बजारबाट निस्किनुपर्छ भन्ने सोचले बजार बढ्न थाल्यो कि सप्लाई बढ्छ । यो भनेको लगानीकर्तामा कन्फिडेन्स नआएको हो,’ उनले भने, ‘सेयर बजार बढ्ने सबै आधार बनिसकेको छ । अर्थतन्त्रका अन्य क्षेत्र पनि चलायनमान भइदिए लगानीकर्तामा कन्फिडेन्स आउँथ्यो र सेयर पनि माथि जान्थ्यो ।’
यो साता कारोबारमा आएका ५४ कम्पनीको सेयर मूल्य बढेको छ भने १९५ कम्पनीको मूल्य घटेको छ । कारोबार रकमका आधारमा पनि जलविद्युत् कम्पनी नै अघि रहे । मुख्य १० कम्पनीमा जलविद्युत् नै उच्च रहेको नेप्सेले जनाएको छ ।
बुटवल पावर कम्पनीको २ अर्ब ६० करोड ८८ लाख, राधी विद्युत् कम्पनीको १ अर्ब ८९ करोड ९७ लाख, ङादी ग्रुप पावरको १ अर्ब ४५ करोड ९८ लाख, सानिमा माई हाइड्रोपावरको १ अर्ब ३६ करोड ८ लाखर सिंगटी हाइड्रोपावरको १ अर्ब २३ करोड ६२ लाख रुपैयाँको कारोबार भएको छ ।
दोर्दी खोला जलविद्युत्को ९९ करोड ८८ लाख, हिमालयन पावर पार्टनरको ९७ करोड ४९ लाख, युनिभर्सल पावर कम्पनीको ९२ करोड ५९ लाख, एनआरएन इन्फ्रास्ट्रक्चर एन्ड डेभलपमेन्टको ८८ करोड २५ लाख र युनियन हाइड्रोपावरको ७९ करोड २ लाख रुपैयाँको सेयर कारोबार भएको छ ।
यो साता नेप्से १.२६ प्रतिशतले घटेसँगै सेयर बजारको आकार (कुल बजार पुँजीकरण) मा ५५ अर्ब १ करोड ५५ लाख रुपैयाँले घटेको छ । अघिल्लो बिहीबार ४३ खर्ब ७९ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ रहेको कुल बजार पुँजीकरण बिहीबार ४३ खर्ब २४ अर्ब ८८ करोड रुपैयाँ कायम भएको छ । कुल सूचीकृत सेयरलाई सोही दिनको सेयर मूल्यले गुणा गरेर कुल बजार पुँजीकरण गणना गरिन्छ । पुँजीकरण घट्नुको अर्थ सूचीकृत सेयरको बजार मूल्यमा कमि आउनु हो । यही आधारमा पुँजीकरण बढ्दा लगानीकर्ताको सम्पत्तिको मूल्य बढेको रूपमा विश्लेषण गरिन्छ ।
