विभिन्न १० वस्तुको आयातमा भदौ १४ सम्म पूर्ण रोक- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार

विभिन्न १० वस्तुको आयातमा भदौ १४ सम्म पूर्ण रोक

१५० सीसीभन्दा माथिका मोटरसाइकल र ३ सय डलरभन्दा बढी मूल्यका स्मार्टफोन आयातमा बन्देज
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सरकारले विलासिताका वस्तुको आयातमा झनै कडाइ गरेको छ । विदेशी मुद्रा सञ्चिति घटेर भुक्तानी सन्तुलनमा चाप परेपछि सरकारले गत वैशाख १३ मा विभिन्न १० वस्तुको आयातमा बन्देज लगाउने निर्णय गरेको थियो । शुक्रबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले यसअघि बन्देज लगाइएका वस्तुमा झनै कडाइ गर्दै त्यसलाई आगामी भदौ १४ सम्म निरन्तरता दिने निर्णय सरकारले गरेको हो ।

यसअघि सरकारले २५० सीसीभन्दा माथिका मोटरसाइकल आयातमा रोक लगाएको थियो । तर साउन १ बाट लागू हुने गरी १५० सीसीभन्दा माथिका मोटरसाइकल आयात गर्न पाइनेछैन । यसअघि ६ सय डलरभन्दा माथिका स्मार्टफोन आयातमा प्रतिबन्ध लगाइएको थियो । अब भने ३ सय डलर (शुक्रबारको विदेशी विनियमदर अनुसार ३८ हजार ४ सय रुपैयाँ) भन्दा बढी मूल्यका स्मार्टफोन पनि आयात गर्न पाइनेछैन ।

आयात पूर्ण प्रतिबन्ध लगाइएका वस्तुहरूमा मदिरा, चुरोट तथा सूर्तीजन्य वस्तु (कच्चा पदार्थ बाहेक) हीरा (औद्योगिक कच्चा पदार्थबाहेक), ३२ इन्चभन्दा माथिका टेलिभिजन सेट, जिप/कार/भ्यान (एम्बुलेन्स र शववाहनबाहेक) लगायत छन् । त्यसैगरी सबै प्रकारका खेलौना, तास, कुरकुरे, कुरमुरे, लेज तथा यस्तै प्रकृतिका अरू उत्पादनको आयातमा लगाइएको प्रतिबन्धलाई पनि निरन्तरता दिइएको छ । निर्यात रोक्नुअघि गत आर्थिक

वर्ष ०७८/७९ को ११ महिनामा मात्र यी वस्तुको खरिदमा ६५ अर्ब १८ करोड रुपैयाँभन्दा बढी बाहिरिएको भन्सार विभागको तथ्यांक छ ।

पछिल्लो समय विदेशी मुद्रा निरन्तर घट्दै गएपछि सरकारले यी वस्तुको आयातमा रोक लगाउने निर्णय गरेको थियो । नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार गत जेठ मसान्तसम्ममा नेपालको कुल विदेशी मुद्रा सञ्चिति ११ खर्ब ७६ अर्ब ८४ करोड रुपैयाँमा खुम्चिएको छ । जब कि ०७८ असार मसान्तसम्ममा नेपालको विदेशी मुद्रा सञ्चिति करिब १४ खर्ब रुपैयाँ बराबर थियो ।

गत आर्थिक वर्ष ०७८/७९ को ११ महिनाको आयातलाई आधार मान्दा बैंकिङ क्षेत्रसँग विदेशी मुद्रा सञ्चिति साढे सात महिनाको वस्तु आयात र ६.७३ महिनाको वस्तु तथा सेवा आयात धान्न सक्ने रहेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । मुलुकको भुक्तानी सन्तुलनको अवस्था निरन्तर बिग्रिँदै गएपछि सरकारले गत वैशाख दोस्रो साताबाट यी विभिन्न १० प्रकारका वस्तुको आयातमा पूर्ण रोक लगाउने निर्णय गरेको थियो । तर मदिरा र सुर्तीजन्य पदार्थको चोरी पैठारी भइरहेको स्वयं उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले स्विकार्दै आएको छ ।

सरकारले यी विभिन्न १० वस्तुको आयातमा बन्देज लगाए पनि बढी तस्करी हुने सुपारी, केराउ, मरीच जस्ता वस्तुको आयात भने निर्बाध रूपमा खोलिरहेको छ । सरकारले यस्ता वस्तु औद्योगिक प्रयोजनका लागि मात्रै आयात गर्न अनुमति दिए पनि व्यापारिक प्रयोजनका लागि समेत आइरहेको देखिन्छ ।

यी हुन् आयातमा पूर्ण रोक लगाइएका १० वस्तु

· कुरकुरे, कुरमुरे, लेज र यस्तै उत्पादनहरु

· सबै प्रकारका मदिरा (औद्योगिक कच्चा पदार्थ बाहेक)

· चुरोट तथा सूर्तीजन्यवस्तु (औद्योगिक कच्चा पदार्थ बाहेक)

· हिरा (औद्योगिक कच्चा पदार्थ बाहेक)

· ३ सय डलरभन्दा बढी मूल्यका मोबाइल

· ३२ इन्चभन्दा माथिका टेलिभिजन सेट

· जीप, कार र भ्यान

· १५० सीसीभन्दा माथिका मोटरसाइकल

· सबै प्रकारका खेलौनाहरु

· खेल्ने तास

प्रकाशित : श्रावण १, २०७९ ०८:३४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘न सुकुम्बासी रह्यौं, न जमिन पायौं’

‘अकासे लालपुर्जा सिरानी हालेर सुतेका छौं, हाम्रा लागि पुरानै दिन छन्’
भवानी भट्ट

कञ्चनपुर — श्रीराम दमाई र उनकी श्रीमती पानसरीका नाममा करिब आधा कट्ठाको संयुक्त लालपुर्जा छ । यो लालपुर्जा पाएको ७ वर्ष भयो । तर उनी अहिले पनि सुकुम्बासी जस्तै छन् । त्यो जमिनबारे दमाई परिवारलाई केही जानकारी छैन ।

कञ्चनपुरमा श्रीराम दमाईसहित मुक्त हलिया ७ वर्षअघि पाएकोलालपुर्जा देखाउँदै। तस्बिर : भवानी/कान्तिपुर

७ वर्षअघि संयुक्त जग्गाधनी पुर्जा पाउँदा दमाई परिवारमा निकै खुसी छाएको थियो । तीन/चार पुस्तापछि जग्गाधनी हुन लागेको र बसोबासको पनि ठेगान हुने आसाले उनीहरू निकै उत्साही थिए । तर त्यो उत्साह एक/दुई महिनामै निराशामा परिणत भयो । फेरि पुरानै दिन सुरु भए । सडक किनार र जमिन्दारकहाँ आश्रय माग्नुपर्ने बाध्यता आयो । ‘हामी त न सकुम्बासी रह्यौं, नत जग्गा नै पायौं, ’७ वर्षअघि तत्कालीन भूमिसुधार कार्यालयले दिएको लालपुर्जा देखाउँदै श्रीरामले भने, ‘अकासे लालपुर्जा सिरानी हालेर सुतेका छौं, हाम्रा लागि पुरानै दिन छन् ।’ उनी अहिले कञ्चनपुरको बेलौरी नगरपालिका १० भुडामा बसोबास गरिरहेका छन् । ज्याला मजदुरी गरेर परिवारको गुजारा चलाइरहेका छन् ।

मुक्त हलिया पुनःस्थापना कार्यक्रमअन्तर्गत दमाई परिवारले बेलडाडी गाउँपालिका–१ मा २०७२ फागुनमा जग्गाधनी पुर्जा पाएका थिए । उनीसँगै २१ मुक्त हलिया परिवारलाई पुनःस्थापना कार्यक्रमअन्तर्गत आधा कट्ठाको हाराहारी जमिनको लालपुर्जा वितरण गरिएको हो । लालपुर्जा पाएका कुनै परिवारले पनि जमिन पाएनन् ।

भूमिसुधार कार्यालयले ०७२ फागुनमा बेलौरीमा संयुक्त लालपुर्जा दिएको थियो । लालपुर्जा दिएको ४ महिनापछि अमिनसहित भूमिसुधार कार्यालयको टोली जमिन छुट्याउन बेलडाँडी पुग्यो । मुक्त हलियाहरूले पनि आफ्नो जमिनमा साँध सीमा छुट्याउन काठको किलासहित फिल्डमा गए । तर त्यहाँ पुग्दा स्थानीयले नापी टोली र मुक्त हलिया परिवारलाई लखेटे । जमिन नापी हुनै पाएनन् । वर्षौंदेखि जमिनको मालिक हुने मुक्त हलियाको सपना फेरि अधुरै रह्यो । ‘लालपुर्जा पाएपछि जमिन नापी गरिदिन भूमिसुधारमा धेरै पटक धायौं,’ अर्का मुक्त हलिया धनबहादुर नेपालीले भने, ‘तीन महिनापछि नापी टोली आउँदा त गाउँलेले लखेटे, झोलामा किलो (काठ) बोकेर गएका थियौं, त्यत्तिकै भागेर फर्कियौं ।’ उनी बेलौरी नगरपालिका १० भुडामा ८ वर्ष हलिया बसेका थिए । मुक्त भएपछि उनी भुडा क्षेत्रमै आफन्तको जमिनमा बसोबास गरिरहेका छन् । भूमिसुधार कार्यालयले मुक्त हलियालाई वितरण गरेको जमिन हर्कराज उपाध्यायको हो । तर उक्त जमिन उपाध्यायकै छिमेकी अजबहादुर विष्टले जालसाँची गरेर आफ्नो नाममा नामसारी गराए । त्यसपश्चात् अर्का व्यक्तिका नाममा हालेर मुक्त हलियाका लागि खरिद गरिएको हो । यही कारणले जमिन नापी गर्न जाँदा उपाध्यायको परिवारसहित स्थानीयले नापी टोली र मुक्त हलिया परिवारलाई लखेटेका हुन् । ‘हामीले जमिन पाउनु त के उल्टै अदालतमा तारेख धाउनुपरेको छ,’ मुक्त हलियाकी अगुवा वसन्ती सुनारले भनिन्, ‘अदालतमा अहिले पनि मुद्दा चलिरहेको छ, हामीले दुई/तीन पटक तारेख बुझायौं ।’ तर मुक्त हलिया परिवारले मुद्दा कस्तो परेको छ भनेर केही जानकारी पाएका छैनन् । अदालतमा बोलाएर हाजिरी लगाएको उनीहरू बताउँछन् ।

उपाध्यायले जालसाँची गरेर जमिन आफ्नो नाममा हाल्नेदेखि मुक्त हलिया परिवारका नाममा मुद्दा दिएका हुन् । जिल्ला अदालत र उच्च अदालतमा मुद्दा हारेपछि उपाध्याय सर्वोच्चमा पुगेका छन् । उनले २०३४ मा खरिद गरेको जमिन २०५२ को सर्भे नापीले नामसारी भएको बताए । तर ८ बिघा जमिन खरिद गरे पनि साढे ५ बिघाको लालपुर्जा पाएको र अढाई बिघा जमिन पर्ती देखाएको उनले बताए ।

त्यही पर्ती जमिन विष्टले जालसाँची गरेर आफ्नो नाममा हालेको र पछि अन्यको नाममा हालेर भूमिसुधारलाई बिक्री गरेको उनको आरोप छ । ‘यसमा भूमिसुधारदेखि मालपोत र तत्कालीन मुक्त हलिया पुनःस्थापना समितिको समेत मिलेमतो छ,’ उपाध्यायले भने, ‘मिलेमतो छैन भने मेरो जमिन कसरी भूमिसुधारले खरिद गर्‍यो ।’ उनका अनुसार त्यतिबेला उनको बसोबास भएको क्षेत्रमा प्रति कट्ठा ५० हजारदेखि १ लाखसम्म किनबेच हुन्थ्यो । तर मुक्त हलियालाई दिएको १५ कट्ठा जमिन ४५ लाखमा खरिद गरिएको छ । त्यही १५ कट्ठामा बाटो र घरेडी निर्माण गरेर मुक्त हलियालाई वितरण गरिएको हो ।

उक्त जमिनको लालपुर्जा पाएका मुक्त कमैयामध्ये ४ परिवार बेलडाँडीको ग्रिन बेल्टमा, १२ परिवार बेलौरी नगरपालिका ८ को पचुई र १० को भुडा र शिवनगरमा बसोबास गरिरहेका छन् । यसैगरी ४ परिवार महेन्द्रनगरमा र १ परिवार सम्पर्कविहीन छन् । उनीहरूले पछिल्लो पटक राष्ट्रिय भूमि आयोगमा पनि आवेदन दिएका छन् । राष्ट्रिय मुक्त हलिया समाज कञ्चनपुरका अनुसार जिल्लामा २५ सय १६ मुक्त हलिया परिवारको लगत संकलन भए पनि १९ सय ९१ ले मात्रै परिचयपत्र पाएका छन् । हालसम्म १८ सय ३० परिवारका पुनःस्थापना भएको छ ।

प्रकाशित : श्रावण १, २०७९ ०८:२४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×