दोलखा — चीनसँग सीमा जोडिएको जिल्लाको अति दुर्गम लप्चीका स्थानीय बासिन्दा हिमाली भालुबाट आजित बनेका छन् । भालुले जोहो गरेर राखेको खाद्यान्न खानुका साथै उपद्रो मचाउने गरेको छ ।

जाडो छल्न याकचौंरी धपाएर विगु गाउँपालिका–१ लम्नाङ झरेपछि हिउँदमा लप्चीका सबै घरमा ताला लाग्छ । तिब्बती बजार टासिघाङबाट खाद्यान्न लगायतका आवश्यक सामग्री जोहो गर्ने लप्चीवासीले लुम्नाङ झरेको समयमा हिमाली भालुले घर नै फोडेर खाद्यान्न खाने गरेको कुञ्जुनोर्बु शेर्पाले बताए । भालुबाट खाद्यान्न जोगाउन सकिन्छ कि भनेर स्थानीयले पछिल्लो समयमा घरको मूलढोकामा काँटीका पिर्का बनाएर राख्न थालेका छन् । 

'जाडो छल्ने मंसिरबाट हामी तल लुम्नाङ झर्छौं, त्यहीबेला भालुले घरको मूलढोका फोडर उपद्रो मचाउँछ,’ उनले भने, ‘भालुबाट खाद्यान्न जोगाउन मूलढोका चढ्ने ठाउँमा फलामका काँटीको पिर्का बनाएर राखेका छौं ।’ 

लगातारको हिमपातका कारण लप्ची उक्लन नपाएको उनले बताए । उनीहरु चैत पहिलो साता लुम्नाङबाट याकचौंरी खेदेर लप्ची जाने गर्छन् । तर यो वर्ष चैतसम्मै हिमपात भएकाले उक्लन सककेका छैनन् । हिउँ बिलाएर मौसम खुलेपछि लप्ची उक्लने सोचमा रहेको उनले बताए । गएका वर्ष घरको मूलढोकामा फलामे काँटीको पिर्का राख्दा भालुको उपद्रो कम भएको उनको भनाइ छ ।

लप्ची चीनको तिब्बतसँग सिमाना जोडिएको हिमाली गाउँ हो । चिसौ मौसममा लप्चीमा बस्न नसकिने भएकाले स्थानीयको सोही वडाकै लुम्नाङमा दोस्रो घर पनि रहेको छ । 

हरेक वर्ष मंसिरदेखि चैतसम्म जाडो छल्न उनीहरु तल झर्छन् । ‘लप्ची हिमपातले ढाकिने भएकाले जाडो छल्न दोस्रो घर लुम्नाङ झर्दा लप्चीका घरमा झ्याल मजबुतसँग बन्द गरेर तल झर्छौं,’ शेर्पाले भने ।

लप्चीमा २६ वटा घर छन् । २०७२ सालको भूकम्पपछि बनेका अधिकांश घर  होचा भएकाले भालुलाई घरभित्र पस्न सजिलो भएको स्थानीय कर्मावाइसर शेर्पाले बताए । ‘चिसो मौसममा दोस्रो घर लुम्नाङ झर्दा सबै अन्नपात लान सम्भव छैन,' उनले भने, ‘मंसिरदेखि चैतसम्म लप्चीका सबै स्थानीय लुम्नाङ झर्ने भएपछि गाउँ पूरै खाली हुन्छ, यो मौसममा अन्नपात अति आवश्यक परेका बेला मात्र माथि उक्लने गरेका छौं ।’