काठमाडौँ — त्रिभुवन विश्वविद्यालयको नेपाल तथा एसियाली अनुसन्धान केन्द्र (सीनास) ले राष्ट्रिय प्राथमिकता प्राप्त परियोजना 'नेपालको हिमाली क्षेत्रमा जलवायु सहनशील पर्यटन योजना'  निर्माणका लागि क्षमता अभिवृद्धि गर्न स्थलगत अध्ययन गर्नुअघि सरोकारवालासँग परामर्श गरेको छ । ट्रेकिङ एजेन्सीज एसोसिएसन अफ नेपाल (टान) सँग सिनासले परामर्श गरेको हो ।

टानका वरिष्ठ उपाध्यक्ष कर्मा शेर्पाले हिमालमा हिउँ मात्र नभई मानिसको जीवन पनि पग्लिँदै गएको र यसमा राज्यले गम्भीर भएर सोच्नुपर्ने बताए । उनले सगरमाथा खुम्बु क्षेत्रमा जलवायु परिवर्तनको असरबारे अनुभव सुनाउँदै समुदाय मजबुत बनाउने नीतिले मात्रै जलवायु परिवर्तनका समस्यासँग जुध्न सकिने बताए । उनले नेपालको हिमाली जिल्लामा पछिल्लो समय भइरहेको प्राकृतिक विपद्‌बारे अनुसन्धान हुनुपर्ने र अनुसन्धानबाट आएको निष्कर्षलाई राज्यले नीतिमा समावेश गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।

कार्यक्रममा त्रिभुवन विश्वविद्यालको अनुसन्धान निर्देशनालयका निर्देशक प्रा.डा.ईश्वर कोइरालाले राष्ट्रिय प्राथमिकता प्राप्त परियोजना सरकारको वित्तीय सहयोगमा सञ्चालित परियोजना भएको र यस परियोजनाकाे उद्देश्य नेपाल सरकारलगायत सम्बन्धित सरोकारवालाहरुलाई नीति निर्माणमा सहयोग पुर्‍याउनु रहेको बताए ।

यस परियोजनाका प्रमुख अनुसन्धानकर्ता सिनासका सहप्राध्यापक डा.रत्नमणि नेपालले यसप्रकारको कार्यक्रम प्राज्ञिक क्षेत्र र नीतिनिर्माताबीचको संवाद भएको बताउँदै अनुसन्धानका उद्देश्य, विधि तथा अपेक्षित उपलब्धिका बारेमा प्रकाश पारे ।

परियोजना प्रमुख रत्नमणि नेपालले नेपालको पर्वतीय पर्यटन जोखिममा रहेको र यसलाई कम गर्दै कसरी अगाडि बढ्न सकिन्छ भनेर अनुसन्धान सुरु गरिएको बताए । उनले यस अध्ययन क्षेत्रका लागि हिमाली क्षेत्र खुम्बु, लाङटाङ, अन्नपूर्ण र हिल्सा क्षेत्र छनोट गरिएको र यहाँबाट कुल १६ सय जनाबाट नमुना संकलन गरिने बताए । यो परियोजना तीन वर्षको लागि रहेको र अहिले परियोजना सुरु भएको ४ महिना भएको जानकारी दिए ।