काठमाडौं — १ फागुन २०५२ बाट सुरु भएको माओवादीको सशस्त्र विद्रोह मध्यपश्चिमबाट बिस्तारै अन्यत्र फैलन थालेको थियो । हिंसाका घटना रोकिएका थिएनन् । २०५१ पछि संसद्‌मा साढे तीन वर्षमा देखिएका विकृति र सरकार परिवर्तन भइरहने घटनाले संसदीय व्यवस्थाप्रतिको माओवादीको नकारात्मक धारणालाई बल पुर्‍याइरहेको थियो ।

रोल्पा, रुकुम, प्युठान, जाजरकोट, कालिकोटलगायतका जिल्लामा सबैभन्दा धेरै प्रभाव रहेको भनिएको सशस्त्र विद्रोहको विस्तार २ वर्ष ८ महिनामा फुसको आगो झैं फैलिँदै गएको थियो । सरकारले भने माओवादी विद्रोहलाई आतंकारी गतिविधिको रुपमा नियन्त्रणको प्रयास गरिरहेको थियो । तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाले १२ कात्तिक २०५५ मा विराटनगरमा नेपाल तरुण दलको कार्यक्रममा माओवादी विद्रोहलाई आतंककारी गतिविधिको संज्ञा दिँदै जसरी पनि नियन्त्रणमा लिने चेतावनी दिए । उनले माओको नाम बेचेर मुलुकको विभिन्न भागमा आतंक फैलाउनेहरू आतंकारी भएको धारणा राखे । यसले सरकार माओवादीप्रति कठोर रहेको सन्देश दिएको थियो । सरकार माओवादीप्रति जति कठोर देखिँदै गएको थियो माओवादीले पनि आफूलाई बलियो बनाउने प्रयास गरेको पाइन्थ्यो । माओवादीले साविक ७५ जिल्लामा प्रभाव विस्तारको  प्रयास गरिरहेको थियो ।

यही सिलसिलामा चौथो विस्तारित बैठकको निर्णयअनुसार उनीहरूले ‘जनयुद्ध’ लाई आधार इलाका निर्माण चरणका रुपमा घोषणा गरेका थिए । माओवादीले उक्त घोषणासँगै ९ कात्तिक २०५५ रातिबाट अभियान नै सुरु गरेका थिए । उनीहरूले पर्चा छर्ने, भित्ते लेखन गर्ने, राँके जुलुस निकाल्ने जस्ता गतिविधि सुरु गरेका थिए । अभियान सुरु गरेको दुई दिनमा उनीहरूले सदरमुकाम तथा विभिन्न जिल्लाका प्रहरी चौकीमाथि आक्रमण गरेका थिए । उनीहरूले रोल्पा, रुकुम, जाजगरकोट, काभ्रेपलाञ्चोक, लमजुङ, सल्यान, प्युठानलगायतका जिल्लाको विभिन्न स्थानमा आक्रमण गरेका थिए ।

यसक्रममा २ दिनमा माओवादी र प्रहरी ७ जना मारिएका थिए । केही समय शान्त जस्तै रहेको माओवादीले बैठक नै बसेर आधार इलाका तयार गर्ने अभियान चलाउँदा प्रहरीमाथि आधुनिक हतियार प्रयोग गरेर आक्रमण गरेको सरकारी दाबी थियो । माओवादीले ९ कात्तिक २०५५ मा रोल्पाको फालेवाङ प्रहरी चौकीमाथि लगातार आक्रमण गर्दा प्रहरी जवान बालकृष्ण महतोको मृत्यु भएको थियो । उनीहरूले रुकुम सदरमुका मुसिकोटको नेपाल बैंकबाट सुरक्षागार्डको बन्दुक तथा ३७ लाखभन्दा बढी रकम लुटेका थिए । भिडन्तको क्रममा जाजरकोटमा एक जना माओवादी मारिएका थिए भने रोल्पाको सदरमुकाम लिवाङमा प्रहरीमाथि गोली चलाइएको थियो ।

प्रहरीको जवाफी प्रहारबाट एक जना माओवादी मारिएको र एक जना सर्वसाधारण घाइते भएको सुरक्षा निकायले पुष्टि गरेको थियो । माओवादीले काभ्रेपलाञ्चोकको फलाँटे चौकीमा गरेको आक्रमणमा प्रहरी जवान धनबहादुर मोक्तानको मृत्यु भएको थियो । उक्त चौकीबाट माओवादीले मोक्तानको हत्या गरेर ४ थान बन्दुक, २ सय थान गोली र एउटा पेस्तोल लुटेका थिए ।

लमजुङको दुराडाँडा र देवतापानी गाउँमा प्रहरी र माओवादीबीच भएको भीडन्तमा माओवादीका क्षेत्र नम्बर १ का कमाण्डर एकबहादुर विश्वकर्माको मृत्यु भएको थियो । उक्त स्थानमा नयाँ अनुहारका मान्छे केही दिनदेखि नै बस्दै आएको जानकारी स्थानीयले दिएका थिए ।  मत्यु भएका कमाण्डर विश्वकर्मा नै देवपानी क्षेत्रमा बसेको खबर स्थानीयले प्रहरीलाई दिएका थिए । माओवादीले एक वर्षअघि पनि दुराडाँडाको नेपाल बैंकको उपशाखा कार्यालय लुटपाट गर्ने असफल प्रयास गरेका थिए । उक्त प्रयास असफल भएपछि कांग्रेसका स्थानीय नेताकार्यकर्तालाई दोस्रो पटक आक्रमण गर्ने चेतवानी दिँदै आएका थिए । उक्त घटनामा प्रहरीले माओवादीका दुई जना कार्यकर्ता पक्राउ गरेका थिए ।