अछाम — यहाँका युवा कामको खोजीमा भारत जाने प्रचलन जस्तै छ । पछिल्लो समय अछाममा एउटा फरक दृश्य देखिन थालेको छ । भारतका युवा नै काम खोज्दै अछाम आइपुग्ने गरेका छन् ।

एकातिर भारतबाट आएका मजदुरले विकास निर्माणका कामलाई गति दिएका छन् भने अर्कोतर्फ अछामकै धेरै युवा अझै पनि रोजगारीका लागि भारतमै निर्भर छन् । यस वर्ष पनि भारतको आर्या जिल्लास्थित धुर्नाबाट करिब ४० जना अछाम आएर काम गरिरहेका छन् । उनीहरू यहाँ ग्याबिन जाली बुन्ने काममा संलग्न छन् । 

तटबन्ध, पर्खाल, सडक जस्ता संरचनामा प्रयोग हुने ग्याबिन जाली उनीहरूले स्थानीय ठेकेदारमार्फत विभिन्न ठाउँमा तयार गरिरहेका छन् । यतिबेला उनीहरु मंगलसेन र साँफेबगरमा काम गरिरहेका छन् । 

भारतको धुर्नाका २२ वर्षीय समी अख्तारले मंगलसेनमा ग्याबिन बुन्ने कामको ठेक्का लिएका छन् । उनका बुवा करिब ४० वर्षअघि जाली बुन्ने काम खोज्दै अछाम आइपुगेका थिए । सानै उमेरमा बुवासँगै अछाम आएका समीले पनि सोही सीप सिके । पहिले बुवाले गर्ने कामको ठेक्का अहिले उनले लिने गरेका छन् ।

अछाममा जाली बुन्ने काम धेरै पाइने र आम्दानी पनि राम्रै हुने भएपछि आफ्नै गाउँका युवालाई अछाम ल्याएको उनले बताए । ‘एक सिजनमा स्थानीय ठेकेदारहरुबाट १५ करोडसम्मको ठेक्का लिन्छौं । एक जाली बुनेबाफत ३ देखि ४ सय ज्याला कामदारले पाउँछन्,’ समीले भने,‘हामी प्रायः राति काम गर्छौं , दिउँसो सुत्छौं । आम्दानी पनि राम्रै छ । सिजनमा मासिक एक लाख बढी कमाइ हुन्छ ।’

२८ वर्षीय सेराज आलम पनि भारतबाट कामको सिलसिलामा अछाम आइपुगेका छन् । ‘जाली बुन्ने सीप छ । हाम्रो गाउँमा काम खासै पाइएन । यो ठाउँमा भने जाली बुन्ने स्थानीय देखिएनन् । यो त हाम्रा लागि पनि अवसर हो,’ सेराजले भने,‘भारतबाट काम गर्न आएका छौं भन्दा धेरैले अचम्म मान्छन् । यहाँका धेरै युवा भारत जाने, उताबाट हामी यता काम गर्न आयौं । सीप भए जता पनि काम गर्न सकिन्छ । सिमानाले फरक पार्दैन ।’ 

समयमै पारिश्रामिक पाउने भएकाले पनि काम गर्न सहज भएको टोलीका अर्का सदस्य ३० वर्षीय सैकात अलीले बताए । ‘पहिले साथीहरू आए, काम पाएपछि हामीलाई पनि बोलाए । यहाँ काम नियमित हुन्छ । ज्याला पनि समयमै पाइन्छ,’ उनले भने, ‘त्यसैले हरेक वर्ष यही सिजनमा आउन थाल्यौं ।’

उनका अनुसार करिब १० वर्षअघि केही व्यक्तिबाट सुरु भएको यो श्रम यात्रा अहिले समूहगत बनेको छ । हरेक वर्ष दर्जनौं भारतीय युवा अछाम आइपुग्छन् र केही महिना बसेर काम गरेर फर्किन्छन् ।

२८ वर्षीय नारक आलमको जीवन सरल छैन । भारतमा रहेको परिवारका लागि काम गर्ने उनलाई गाउँमा स्थायी आम्दानीको स्रोत थिएन । चार छोराछोरी र श्रीमतीको जिम्मेवारी बोकेर उनी साथीहरूको सल्लाहमा अछाम आएका थिए । यहाँ उनले ग्याबिन जाली बुन्ने काम पाए । ‘घरमा चार बच्चा र श्रीमती छन् । खेती मात्रै गरेर पुग्दैन,’ नारक भन्छन्, ‘यहाँ काम पाइयो, त्यसैले यहीँ बसेर काम गरिरहेको छु ।’