काठमाडौँ — सन् २००७ मा फिफाको वर्षको उत्कृष्ट खेलाडीको अवार्ड ब्राजिलका काकाले जितेका थिए । तर त्यही बेला सबैको ध्यान खिच्ने काम युवा उमेरमा रहेका लियोनल मेसी र क्रिस्टियानो रोनाल्डोले गरे । त्यही बेला एक प्रकारले यी दुईबीचको प्रतिद्वन्द्विता सुरु भयो भन्दा हुन्छ । 

भयो के भन्दा त्यस अवार्ड होडमा मेसी दोस्रो र रोनाल्डो तेस्रो भएका थिए । तर अवार्ड दिइरहेका पेलेले भुलवश रोनाल्डोलाई दोस्रो ट्रफी दिए । जुरिच ओपेरा हाउसमा भएको त्यस कार्यक्रममा ठीक त्यही बेला फिफा अध्यक्ष सेप ब्लाटरले हस्तक्षेप जस्तै गरे र एक अर्कोको ट्रफी साटासाट गर्न मदत गरे । 

यो मानवीय भुल मेसी र रोनाल्डो दुवैका लागि मन भने परेको थिएन । त्यसपछिको १० वर्ष बालोन डी‘अर होस् वा फिफाको अवार्ड । यिनै दुई खेलाडीले पालैपालो जिते । अझ सन् २००७ यता २९ मध्ये २० अवसरमा उत्कृष्ट खेलाडीको अवार्ड यिनै दुई खेलाडीले हात पारेका छन् ।

अहिले यी दुई खेलाडी एक आपसमा २ हजार गोल गर्नेक्रममा छन् । अनि आफ्नो देश र क्लबका लागि ८५ उपाधि जितिसकेका छन् । व्यक्तिगत अवार्ड त कति कति । त्यसैले पनि विश्व फुटबल इतिहासमा यी दुई खेलाडीलाई सबैभन्दा बढी सफल मानिनेछ । उनीहरूबीचको आपसी प्रतिद्वन्द्विताले खासमा विश्व फुटबलको पछिल्लो दुई दशकलाई आकार दिएको छ । यो नै विश्व फुटबलमा एउटा बहसको विषय पनि रहँदै आएको छ ।

भर्खरै बीबीसीले एउटा नयाँ वृत्तचित्र बनाएको छ । त्यसको शीर्षक छ, ‘मेसीविरुद्ध रोनाल्डो : प्रतिद्वन्द्विता’ । उपाधि, कीर्तिमान र उत्कृष्ट हुने चाहनाले मेसी र रोनाल्डोलाई अझैसम्म राम्रो खेल्न प्रेरित गरिरहेको छ । यसपल्ट उनीहरू अन्तिम पटक विश्वकप खेल्ने निश्चित जस्तै छ । यस्तोमा फेरि एकपल्ट बहस चल्न सुरु भएको छ, मेसी राम्रो कि रोनाल्डो ? 

दुवै खेलाडीसँग एउटै टिमबाट खेल्ने मौका पाएका अर्जेन्टिनी एन्जेल डी मारिया भन्छन्, ‘उनीहरूले विश्व फुटबललाई परिवर्तन गरे ।’ तर कसैले मेसी राम्रो कि रोनाल्डो भनेर ठ्याक्कै उत्तर दिन सकेका छैनन् । अझ भनौं, व्यक्तिपिच्छे रोजाइ फरक हुन्छ । जस्तो, म्यानचेस्टर युनाइटेडका पूर्व खेलाडी रियो फर्डिनान्ड भन्छन्, राम्रो त रोनाल्डो हुन् । यता बार्सिलोनाका जाभी भन्छन्, मेसी जत्तिको खलाडी अरू कोही हुन सक्दैनन् । 

सन् २०१२ मा यही बहसलाई अगाडि बढाउन रोनाल्डोको एउटा भनाइ आएको थियो । रोनाल्डोले भनेका थिए, ‘फेरारी र पोसेमा तुलना नै हुन्न, दुवैको इन्जिन नै फरक छ । केही मलाई राम्रो भन्छन्, केही मेसीलाई । तर मलाई के लाग्छ भने म नै अगाडि छु ।’ 

तथ्यांकले के भन्छ ? गोल र युरोपेली च्याम्पियन्स लिग उपाधिका आधारमा रोनाल्डो अगाडि छन् । बालोन डी‘अर र जितेका उपाधिका आधारमा मेसी अगाडि छन् । रोनाल्डोले २०१६ मा पोर्चुगलका लागि युरो जित्दा धेरैले अब उनी नै अगाडि भन्थे ।

त्यसयता मेसीले अर्जेन्टिनाका लागि दुई कोपा अमेरिका र एक विश्वकप उपाधि जितिसकेका छन् । स्पेनी फुटबल विशेषज्ञ गुलेम बालाग्वेले दुवै खेलाडीको आत्मकथा लेखेका छन् । उनको भनाइ छ, ‘मेरो लागि मेसी विश्व फुटबल इतिहासकै उत्कृष्ट हुन् । अनि रोनाल्डो इतिहासकै सबैभन्दा उत्कृष्ट गोलकर्ता ।’ यस्तै पोर्चुगलका लागि रोनाल्डो र बार्सिलोनाका लागि मेसीसँग खेल्ने अवसर पाएका डेको भन्छन्, ‘दुवै विशेष छन् । दुवै नितान्त फरक खेलाडी हुन् ।’

उनका अनुसार दुवैले लामो समय एकनासले माथिल्लो स्तरको फुटबल खेले, त्यसैले यो नै सबैभन्दा ठूलो हो । उनी थप्छन्, ‘केही वर्षका लागि राम्रो खेल्ने खेलाडी धेरै हुन्छन् । तर कसैले २० वर्षसम्म राम्रो खेल्छ भने त्यो असाधारण हो ।’ अनि मेसी राम्रो कि रोनाल्डो भन्ने बहसको सबैभन्दा राम्रो पक्ष भन्नु नै यही हो । यो कहिले पनि चर्चा हुन रोकिने छैन र कहिल्यै एउटै उत्तर पनि आउने छैन । यो कहिल्यै समाधान नभएकै राम्रो पनि ।

खासमा यी दुई खेलाडी असाध्यै फरक त हुन नै । उनीहरूमा समानता पनि उत्तिकै छ । दुवै जन्मेहुर्केको साधारण परिवारमै हो । दुवैले आफ्नो सपना पूरा गर्न चाँडै घर छाडे । रोनाल्डो र मेसीबारे पुस्तक लेखेका जोनाथन क्लेग भन्छन्, ‘पछिल्लो २० वर्षमा उनीहरूले जसरी फुटबल खेले, सबैभन्दा पहिले त्यसको प्रशंसा हुनुपर्छ ।’ साँच्चै केही हदसम्म उनीहरू दुई फरक ध्रुवका खेलाडी हुन् । एक ड्रिब्लिङ गर्छन्, अर्कोको शरीर नै बलियो । एकजना केही लजालु छन्, अर्को घमन्डी पाराकै छन् । यो त पेप ग्वार्डिओलाको बार्सिलोनाविरुद्ध जोसे मोउरिन्होको रियल म्याड्रिड जस्तै हो । अझ भनौं, एडिडासविरुद्ध नाइक ।

खासमा यी दुई खेलाडी असाध्यै फरक त हुन नै । उनीहरूमा समानता पनि उत्तिकै छ । दुवै जन्मेहुर्केको साधारण परिवारमै हो । दुवैले आफ्नो सपना पूरा गर्न चाँडै घर छाडे । मेसी अर्जेन्टिना छाडेर बार्सिलोना पुग्दा १३ वर्षका थिए अनि रोनाल्डोले माडेरिआ छाडेर लिस्बन लागेको त १२ वर्षमै हो । घर छाडेयता दुवैलाई सुरुमा कहिल्यै सहज भएन । वालस्ट्रिट जर्नलका पत्रकार जोसुआ रोबिन्सनले मेसी रोनाल्डो पुस्तकमा सहलेखन गरेका छन् ।

उनी भन्छन्, ‘धेरैले मेसी र रोनाल्डो फरक खाले खेलाडी भन्छन्, तर तिनमा वास्तवमै धेरै समानता पनि पाइन्छ । उनीहरूले सुरुमा त्यस्तो गन्तव्य रोजे, जहाँ सम्भावना पर्याप्त थियो । तर त्यसमा अत्यधिक जोखिम पनि थियो । उनीहरूको बाल्यकाल धेरै हदसम्म समान ढंगले बितेको थियो भन्दा हुन्छ । दुवैले आफ्नो खेल जीवनमा असाध्यै मिहिनेत गरेका छन् । विश्वकै उत्कृष्ट खेलाडी हुन्, तिनको त्याग र तसस्या धेरै छ ।’

दुवैले सानो उमेरमै आफ्नो असीमित प्रतिभा देखाइसकेका थिए । जाभी भन्छन्, ‘सुरुमै मेसी फरक छन् भनेर स्पष्ट देखिन्थ्यो । उनमा राम्रो खेल्ने क्षमता त थियो नै । केही नयाँ सिक्नमा पनि माहिर थिए । मलाई लाग्छ, रोनाल्डोले मेसीलाई अझ राम्रो खेल्न दबाब दिइरहे ।’ यता रोनाल्डो भने किशोर उमेरमै स्पोर्टिङबाट म्यानचेस्टर युनाइेड पुगे । त्यही बेला उनलाई नजिकबाट चिन्नेमा रेने मेलेन्सटिन पनि थिए ।

प्रशिक्षणको समूहमा रहेका उनी भन्छन्, ‘मैले उनी जत्तिको आत्मविश्वासी खेलाडी, त्यो पनि कम उमेरमै, त्यसअघि देखेकै थिइनँ । जति बेला उनी युनाइटेडमा आए, उनको एउटै उद्देश्य थियो, विश्व फुटबलकै उत्कृष्ट खेलाडी हुने । उनी जे पनि चाँडै सिक्थे ।’ 

सन् २००८ को च्याम्पियन्स लिग फाइनलमा बार्सिलोना र युनाइटेड भिडेका थिए । त्यो पहिलो मेसीविरुद्ध रोनाल्डो थियो । बालाग्वे भन्छन्, ‘त्यही बेला मेसी ला लिगामा उत्कृष्ट थिए भने रोनाल्डो प्रिमियर लिगमा । उनीहरूको खेल हेर्दा नै थाहा हुन्थ्यो, अब केही विशेष हुने क्रममा छ ।’ 

त्यति बेला उपाधि युनाइटेडले जित्यो, रोनाल्डोले बालोन डी‘अर पनि हात पारे । अनि दुई खेलाडीबीचको प्रतिद्वन्द्विता पहिलो पटक मज्जाले सुरु भयो । टिकी बेगसिरिस्टाइन २००३ देखि २०१० सम्म बार्सिलोनाको निर्देशक रहे । उनी मान्छन्, मेसी र रोनाल्डो दुवैले स्पेनमा खेल्न थालेपछि दुईबीचको प्रतिद्वन्द्विता अझ झाँिंगयो ।

सन् २००९ मा रोनाल्डो ८ करोड पाउन्डमा युनाइटेडबाट रियल गए । त्यसपछि त विश्व फुटबलकै सबैभन्दा ठूलो प्रतिद्वन्द्विता बार्सिलोनाविरुद्ध रियलले थप उचाइ पायो । २०१८ मा रोनाल्डोले युभेन्ट्सका लागि रियल छाड्दा उनीहरूले एक आपसमा पाँचपल्ट बालोन डी‘अर जिते । यी ९ सिजनमा रोनाल्डोले रियलका लागि ४ सय ५० गोल गरे । मेसीले भने बार्सिलोनाका लागि ४ सय ७१ गोल गरे ।