शारदालाई डिजिटल पालिका बनाइँदै- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

शारदालाई डिजिटल पालिका बनाइँदै

कान्तिपुर संवाददाता

सल्यान — शारदा नगरपालिकालाई प्रविधिसँग जोडेर डिजिटल पालिकाको रूपमा विकास गर्न थालिएको छ । सेवा प्रवाह छिटो, भरपर्दो र गुणस्तरीय बनाउन डिजिटल नगरपालिकाको अवधारणा अघि सारिएको हो ।

डिजिटल नगरपालिकामा विकास गर्न जापान, डेनमार्क र फ्रान्समा बस्दै आएका नेपालीद्वारा सञ्चालित बी एन्ड बी टेक कम्पनीले प्राविधिक सहयोग गरिरहेको छ । सुरुमा ई–रिपोर्टिङबाट सेवा सुरु गर्न थालेको नगरपालिकाले ई–सिफारिस, स्मार्ट कार्ड, ई–हाजिरीलगायतको काम हुने जनाएको छ ।

नगरले दिने सेवा छिटो र छरितो बनाउन यो अवधारणा ल्याइएको नगरप्रमुख प्रकाश भण्डारीले बताए । ‘सेवाग्राहीलाई एउटै कामका लागि बारम्बार नगरपालिका र वडा कार्यालय धाउन नपरोस् भनेर डिजिटल नगरको रूपमा विकास गर्न थालेका हौं,’ उनले भने, ‘अब सेवाग्राहीको समयको सदुपयोग हुन्छ, उनीहरूले विभिन्न सास्तीबाट मुक्ति पाउँछन् ।’ योजनाअनुसार काम भए नगरवासीले मोबाइलबाट घरमै बसी सेवा लिने उनले जानकारी दिए ।



प्रकाशित : श्रावण ३०, २०७९ ०७:५३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कर्मकाण्डी वृक्षरोपण, हुर्काउन छैन पहल

‘रोपिएका जति सबै बिरूवा हुर्केका भए अहिलेसम्म कैलालीको आवादीलाई ढाकिसक्थ्यो’
मोहन बुडाऐर

धनगढी — साउनको दोस्रो साता कैलालीमा नेतादेखि समाजसेवी र उच्चपदस्थ सरकारी कर्मचारीलाई भ्याइनभ्याई थियो । जिल्लाका सबैतिर वृक्षरोपणको यस्तो लहर चलेको थियो, मानौं सिंगो जिल्ला अब केही वर्षमा हरियालीले भरिनेछ ।

साउन ६ देखि १० सम्म नेपाली कांग्रेस कैलालीले धनगढी चौराहदेखि हसनपुर पञ्चोदय स्कुल पछाडिसम्म ४० औं बीपी स्मृतीको अवसरमा वृक्षरोपण गर्‍यो । यी दुवै वृक्षरोपणमा कांग्रेसका स्थानीयदेखि जिल्लास्तरीय नेतासम्म उपस्थित थिए । कांग्रेसले बीपीको स्मृतिमा वृक्षरोपण गरेको यो पहिलो वर्ष होइन । तर रोपेको सबै बिरुवा हुर्किंदैनन् । तर पनि हरेक वर्ष सनातनी परम्पराझैं वृक्षरोपणको कार्यक्रम जारी छ । सहायक वन अधिकृत पूर्णशंकर यादव नै वृक्षरोपण ‘फेसन’ भएको स्विकार्छन् । उनले भने, ‘रोपिएका बिरुवा जति सबै हुर्किएको भए, दर्जन बढी बीपी ‘प्लानटेसन’ क्षेत्र बनी सक्थ्यो होला ।’

१ साउनमा धनगढी उपमहानगरले भन्सार रोडको ६ लेन सडकमा पनि वृक्षरोपण कार्यक्रम गरेको थियो । १२ साउनमा पनि नैनादेवी क्लबले धनगढी रंगशालामा सय बिरुवा रोपेको थियो । यी सबैजसो कार्यक्रममा रोपिने बिरुवाको संख्याभन्दा धेरै मान्छेहरूको उपस्थिति त छ नै, उनीहरू बिरुवा रोप्नमा भन्दा बढी टिकटक बनाउन र सेल्फी खिच्न बढी व्यस्त देखिन्छन् । वृक्षरोपणका लागि कुदाकुद कतिसम्म छ भने धनगढी उपमहानगरका मेयर गोपाल हमाल साउन महिनामा प्रत्येक साता दुई वटाको दरले वृक्षरोपण कार्यक्रममा सहभागी भएको देखिन्छ ।

साउन र भदौका दुई महिनालाई जिल्लास्थित वन विभागका कर्मचारी वृक्षरोपण महिनाका रूपमा चिन्छन् । तर वृक्षरोपण गरिएका सबै रुख हुर्किएको देखिन्नन् । संरक्षणकर्मी विजयकुमार श्रेष्ठ वृक्षरोपण भन्दा त्यसलाई हुर्काउनु ठूलो काम भएको बताउँछन् । उनले भने, ‘रोपिएका जति सबै बिरुवा हुर्केका भएँ, ‘प्लानटेसन’ क्षेत्रले कैलालीको आवादीलाई ढाक्थ्यो होला ।’ वन अनुसन्धान तथा प्रशिक्षण केन्द्रका अनुसार एउटा विरुवाका निम्ती ४ देखि ५ मिटर क्षेत्रफल चाहिन्छ ।

वृक्षरोपणको यस्तो फेसनका निम्ति जिल्लास्थित वन कार्यलय पनि उत्तिकै जिम्मेवार देखिन्छ । किनकि धेरैजसो वृक्षरोपणमा वन कार्यालयले नै बिरुवा उपलब्ध गराउँछ । तर ती रोपेका बिरुवा हुर्काउने जिम्मेवारी न वृक्षरोपण गर्ने संघसंस्था वा समूहले लिन्छ न वन कार्यलयले नै त्यसको नियमन गर्छ । फलतः सरकारी ढुकुटी खर्चेर लगाइएका बिरुवा त्यसै मर्छन् । संरक्षणकर्मी श्रेठले भने, ‘बर्खामा वन कार्यालयबाट निःशुल्क पाउने बिरुवालाई खाली ठाउँमा वृक्षरोपण गर्ने एक प्रकारको रहर र लहर चलेको छ । यसरी त बिरुवा उत्पादनमा हुने लगानी खेर मात्रै गइरहेको छ ।’

जिल्लामा धनगढी र पहलमानपुरमा दुईवटा डिभिजन वन कार्यालय छन् । यी दुवै वन कार्यालयले हरेक वर्ष लाखौंको संख्यामा बिरुवा उत्पादन गर्छन् । धनगढी डिभिजन वन कार्यालयका योजना शाखाका सहायक वन अधिकृत डवलबहादुर बोहराले कैलालीमा हरेक वर्ष १० लाखभन्दा बढी बिरुवा उत्पादन गर्ने र त्यही हाराहारीमा वृक्षरोपण गर्ने गरी बजेट विनियोजित हुने गरेको बताए । धनगढी डिभिजन वन कार्यालयसँग गत आर्थिक बर्ष ८८ लाख ५० हजार बजेटमा ८ लाख ८५ हजार बिरुवा उत्पादन गरेको थियो.। जसमध्ये यसले विभिन्न जातका करिब २ लाख बिरुवा वृक्षरोपण गरिसकेको छ । जसमा १ करोड ८४ लाख ४८ हजार खर्च भएको देखिन्छ । कार्यलयले ९२ हजार बिरुवा विभिन्न चार सामुदायिक वनमा वृक्षरोपण गरेको र अन्य करिब ७ लाख बिरुवा सामुदायिक वन, संघसस्था, ब्यक्तिहरूलाई निःशुल्क वृक्षरोपणका लागि दिएको देखिन्छ ।

पहलमानपुर डिभिजन कार्यालयले २१ लाख बजेटमा २ लाख १० हजार बिरुवा उत्पादन गरेको देखिन्छ । जसमध्ये कार्यालयले यही वर्षामा ९ हेक्टर जमिनमा करिब १२ हजार बिरुवा वृक्षरोपण गरेको र बाँकी १ लाख ९० हजार बिरुवा वृक्षरोपणका लागि सामाजिक संस्था, सामुदायिक वन र व्यक्तिलाई वितरण गर्‍यो । ‘वृक्षरोपणका लागि ५० लाख बजेट थियो,’ सहायक वन अधिकृत सुरेन्द्र कठायतले भने, ‘तारबारसहितको १२ हजार बिरुवा वृक्षरोपणमा ३४ लाख खर्च भएको छ ।’

कैलालीको गोदावरीको लक्ष्मी सामुदायिक वनको अतिक्रमित २१ हेक्टर खाली क्षेत्रमा गत वर्ष १० लाखको लगानीमा १० हजार बिरुवा रोपिएको थियो । तर बिरुवा हुर्केनन् । उनले भने, ‘यो वर्ष पुनः १० लाखको बजेटमा १२ हजार बिरुवा रोपिएका छन् ।’ कार्यालयले यही क्षेत्रको नयाँ खाली ठाउँमा थप १६ हजार बिरुवा रोप्न १३ लाख बढी रकम छुट्याएको छ । वन कार्यालयको वृक्षरोपणको कामसँग सामुदायिक वनका सदस्य भने खुसी देखिन्नन् । राधाकृष्ण सामुदायिक वनका अध्यक्ष खुमबहादुर खड्काले सामुदायिक वनलाई नै वृक्षरोपणका लागि लगातार बजेट पार्नु डिभिजन वन कार्यालयको गलत नीति रहेको बताए । उनले भने, ‘रोपिएका बिरुवा हुर्काउन नसक्नेलाई दोस्रो पटक नदिने नीति बनाउनुपर्छ ।’

रोपेका बिरुवा हुर्के/नहुर्केको हिसाब केही नराखी वन कार्यालयले बिरुवा रोप्ने काम मात्र गरिरहेको देखिन्छ । धनगढी वन डिभिजन कार्यालयले यो वर्ष उपमहानगरको १७ र कैलारी गाउँपालिकाको ९ नम्वर वडाको सामुदायिक वनको अतिक्रमित ११ हेक्टर क्षेत्रमा १४ लाख २४ हजार खर्चेर १६ हजार बिरुवा रोपेको देखिन्छ । त्यस्तैं गौरीगंगा ५ अन्डैयामा १३ हेक्टर खाली क्षेत्रमा १३ लाख २४ हजारको बजेटमा १६ हजार बिरुवा र सहजपुर मथुराको ४ हेक्टरमा ५ लाखको बजेटमा पनि १६ हजार बिरुवा रोपेको देखिन्छ ।

वृक्षरोपणमा सरकारी निकायले गरिरहेको खर्च माथि पनि सामुदायिक बनका नेतृत्वकर्ता प्रश्न गर्छन् । तेधरी सामुदायिक वनका पूर्व अध्यक्ष कैलासकुमार जोशीले गौरीगंगा ५ अण्डैयामा १३ लाख २४ हजार विरुवा रोप्दा १३ लाख २४ हजार खर्च हुने र सहजपुर मथुरामा १६ हजार बिरुवा रोप्दा ५ लाख खर्च हुने कसरी भयो भनेर प्रश्न गरे । उनले भने, ‘वृक्षरोपणको नाममा केही गडबड भईरहेको छ ।’ डिभिजन वन कार्यालयका प्रमुख डीएफओ केशव पराजुलीले सामुदायिक वन उपभोक्ता समितिबाट श्रमदान भएको ठाउँमा कम बजेटमा धेरै बिरुवा रोपिएको हुनाले खर्चमा फरकपना देखिएको बताए । कैलालीमा निजी क्षेत्र र बन कार्यालयले मात्रै वृक्षरोपण गरिरहेका छैनन । राष्ट्रपति चुरे कार्यक्र ले समेत जिल्लामा वृक्षरोपण गर्दै आइरहेका छन् । चुरे संरक्षणअन्तर्गत जिल्लामा १६ सय बिरुवा वृक्षरोपण गरिएको कार्यक्रमका प्रमुख भरत भट्टले बताए । उनले २ लाख बढी खर्च गरेर कैलालीको घोडाघोडी नगरपालिका ९ भगतपुरमा १६ सय सिसौं, खयर र मसलाका बिरुवाको वृक्षरोपण गरिएको बताए ।

प्रकाशित : श्रावण ३०, २०७९ ०७:५३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×