कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

प्रदेश १ मा विदेशबाट रोजगारी गुमाएर फर्किएकाको सीप उपयाेग गरिँदै

देवनारायण साह

मोरङ — प्रदेश १ सरकारले कोरोनाका कारण विदेशमा रोजगारी गुमाएका नेपालीलाई अनलाइन फर्म भर्न लगाएर तथ्यांक संकलन गरिरहेको छ । उनीहरूले विदेशमा सिकेको सीप तथा अनुभवका आधारमा यहीँ रोजगारी सिर्जना गर्न प्रदेश सरकारले ३ करोड बजेटसमेत विनियोजन गरेको छ ।

रोजगारी गुमाएर फर्किएकालाई स्वरोजगार तथा उद्यमी बनाउन प्रदेश सरकारसँगै पालिकाहरूले पनि नीति, कार्यक्रम तथा बजेटमार्फत विभिन्न कार्यक्रम ल्याएका छन् ।

‘युवाको सीप, अनुभव र क्षमताका साथै रोजेका उद्यमका लागि प्रदेश सरकारले सघाउने नीति लिएको छ,’ मुख्यमन्त्री शेरधन राईले भने, ‘विदेशमा सिकेको सीपलाई प्रदेश निर्माणमा उपयोग गर्दै प्रदेशमा बेरोजगार युवालाई समेत रोजगारी प्रदान गर्न विदेशबाट फर्केका युवाहरूसँग अपेक्षा छ ।’

विराटनगर महानगरले युवालाई सीपमूलक तालिममार्फत स्वरोजगार बनाउने कार्यक्रम ल्याएको छ । उपमेयर इन्दिरा कार्कीले विदेशबाट र स्वदेशमै रोजगारी गुमाएका युवालाई महानगरमै स्थापित गराउन र पुनः रोजगारीका लागि बाहिर जान नदिन अगामी वर्षको नीति, कार्यक्रम तथा बजेटमा व्यवस्था गरिएको बताइन् । ‘युवा प्रतिभाको पहिचान, विकास र सम्मान गर्ने कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ,’ उनले भनिन्, ‘युवालाई बजारको मागका आधारमा रोजगारी सिर्जना गर्ने गरी प्रशिक्षण केन्द्र स्थापना गर्न बजेटको व्यवस्था गरिएको छ ।’ विराटनगर महानगरले आर्थिक वर्ष २०७७/७८ का लागि ३ अर्ब ३७ करोड ८१ लाख १० हजार रुपैयाँको बजेट ल्याएको छ ।

यस्तै, बेलबारी नगरपालिकाले रोजगारी गुमाएकाहरूलाई लक्षित गरी सामूहिक उद्यमशीलता कार्यक्रमका लागि १ करोड विनियोजन गरेको छ । नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रदीप शाहले कोरोना भाइरसको महामारी र लकडाउनले रोजगारी गुमाएका नगर क्षेत्रका २ हजार ३ सय ६५ विपन्न घरधुरीलाई लक्षित गरी खाद्य सुरक्षा कार्यक्रमअन्तर्गत १ करोड बजेट विनियोजन गरिएको बताए । ‘नगरवासीलाई स्वरोजगार बनाउन नगरको अगामी वर्षको बजेट केन्द्रित छ,’ उनले भने, ‘कृषि, पशुपालन, पर्यटन, होटल व्यवसायलगायत विभिन्न क्षेत्रमा उद्यम गर्न विपन्नलाई लक्षित गरी गरिबसँग नगरपालिका कार्यक्रमअन्तर्गत पनि २ करोड बजेट विनियोजन गरिएको छ ।’

यस्तै, लेटाङ नगरपालिकाले पनि युवासँग स्वरोजगार कार्यक्रम ल्याएको छ । नगरप्रमुख शंकर राईले रोजगारी गुमाएर आएका तर सीप भएका युवालाई तालिमका साथै अनुदान सहयोग गर्ने नीति लिइएको बताए । ‘आधुनिक तरिकाले व्यावसायिक खेती र पशुपालनलाई लक्षित गरेर बजेट विनियोजन गरिएको छ,’ उनले भने, ‘प्रदेश र संघीय सरकारसँगको साझेदारीमा रोजगारमूलक कार्यक्रम सञ्चालनका लागि समेत बजेट विनियोजन गरेका छौं ।’

यस्तै, मोरङको सबभन्दा ठूलो गाउँपालिका केराबारीले रोजगारमूलक कार्यक्रमका लागि २५ लाख बजेट विनियोजन गरेको छ । गाउँपालिका अध्यक्ष रोहितबहादुर कार्कीले विदेश र स्वदेशमा रोजगारी गुमाएकाहरूलाई पहिचान गरी इच्छाएको रोजगारीका लागि तालिम तथा बीउ पुँजी दिने कार्यक्रम ल्याएको बताए ।

यस्तै, सीमावर्ती स्थानीय तह रतुवामाई, सुनवर्षी, रंगेली नगरपालिका, धनपालथान र जहदा गाउँपालिकाले रोजगारी गुमाएकालाई व्यावसायिक खेती तथा पशुपालन र स्वरोजगारीका लागि सीपमूलक तालिमका लागि बजेट विनियोजन गरेको छ ।

सुनवर्षी नगरप्रमुख कालीप्रसाद दासले नगरको उत्पादन वृद्धि गर्ने उद्देश्यले कृषिक्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखेर बजेट विनियोजन गरिएको बताए । ‘रोजगारी गुमाएर फर्केका व्यक्तिलाई सीपमूलक तालिम दिएपछि बीउ पुँजी उपलब्ध गराएर स्वरोजगारी बनाउने नीति छ,’ उनले भने, ‘नगरमै स्थापित सीप विकास केन्द्रमा सिलाइ–कटाइ, वाइरिङ, ड्राइभिङ, मोटरसाइकल, मोबाइल मर्मतलगायत तालिम सञ्चालन गर्न बजेट विनियोजन गरेका छौं ।’


प्रकाशित : असार १९, २०७७ ११:५८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जसले वेस्ट इन्डिज क्रिकेटको बलियो जग बसाले

एएफपी

काठमाडौँ — ‘थ्री डब्लू’ का अन्तिम डब्लू पनि रहेनन् अब । सर एभरटन विक्स ती खेलाडीमध्ये एक थिए, जसले बलियो वेस्ट इन्डिज क्रिकेटको जग बसाले । उनको निधनसँगै विश्व क्रिकेटले एक महान् खेलाडी गुमाएको छ । उनीबारे एएफपीले तयार पारेको सामग्री :

सर एभरटन विक्सको बुधबार निधन भयो, उनी ९५ वर्षका थिए । यससँगै विश्व क्रिकेटले गुमाएको छ, एक महान् ब्याट्सम्यान । कुनै समय वेस्ट इन्डिज क्रिकेटमा ‘थ्री डब्लू’ को जगजगी थियो । यो तीन लिजेन्ड क्रिकेट खेलाडीलाई दिइएको नाम हो । त्यसमध्ये अन्तिम डब्लू पनि अब रहेनन् । दोस्रो विश्वयुद्धपछि उनीहरूले बलियो वेस्ट इन्डिज क्रिकेटको जग बसालेका थिए । यो क्रम लामो समयसम्म सुदृढ ढंगले कायम पनि रह्यो ।

उनको प्रदर्शनको आँकडा आफैंमा गज्जब छ । जस्तो, उनले सन् १९४८ देखि १९५८ बीच ४८ टेस्ट खेले । त्यसमा उनले ४ हजार ४ सय ५५ रन बनाए र औसत थियो ५८.६१ । उनले कुल १५ टेस्ट शतक बनाए । त्यसमध्ये ५ शतक त लगातार टेस्टमा थियो । यो त्यस्तो कीर्तिमान हो, जसलाई छुन कसैले सकेका छैनन् । सायद सक्दैनन् पनि । यो त भयो आँकडा मात्रै । उनले जसरी ती रन बनाए, त्यो आफैंमा ठूलो थियो, महान् थियो ।

पूर्व वेस्ट इन्डिज कप्तान जेफरी स्टोलमेयर भन्थे, विक्स ५ फिट ६ इन्चको मासुको डल्लो हो । उनको भनाइ थियो, ‘विक्स कुनै नराम्रो काम गर्ने खालका थिएनन् । न त उनलाई कुनै प्रकारको रमाइलो गर्नुमा रुचि थियो । उनी त रनमात्र बनाउन चाहन्थे, यो नै उनको एकमात्र काम थियो । उनको स्ट्रोक्स पनि हेरिरहुँ भन्ने खालको हुन्थ्यो । उनी क्रिकेटलाई खुबै माया पनि गर्थे ।’ विक्सको स्क्वायर कट जति राम्रो थियो, उत्तिकै कभर ड्राइभ पनि सुमधुर हुने गर्थ्यो ।

उनको हुक जति सानदार थियो, उनको अनड्राइभ पनि उत्तिकै लचकदार हुन्थ्यो । सन् १९२५ को फेब्रुअरी २६ मा बार्बाडोजमा एभरटन डे कोर्से विक्सको जन्म भएको थियो । जम्माजम्मी १८ महिनाको अन्तरमा एक माइलभन्दा कम दूरीमा तिनै डब्लूको जन्म भएको थियो । बाँकी दुई डब्लू थिए, फ्रान्क वारेल र क्लायेड वालकट । ‘यी तीन डब्लूमध्ये रन बनाउन सबैभन्दा माहिर त विक्स नै थिए, उनलाई जर्ज हेड्लीसँग तुलना गर्न मिल्छ,’ इंग्ल्यान्डका पूर्व सफल ब्याट्सम्यान डेनिस कम्पट मान्छन् ।

हेड्लीकै आंशिक कारणले पनि यी विक्सले वेस्ट इन्डिज टिममा जम्ने अवसर पाएको भन्दा पनि हुन्छ । गुबी एलेनको नेतृत्वमा सन् १९४८ मा वेस्ट इन्डिज पुगेको इंग्ल्यान्डविरुद्ध २३ वर्षीय विक्सले सुरुआती तीन टेस्ट त खेल्न पाए, राम्रो गर्न सकेनन् । उनको व्यक्तिगत उच्च स्कोर नै ३६ मात्र थियो, त्यसैले उनी चौथो टेस्ट खेल्ने टिमबाट फालिए । तर यही टेस्टअगाडि ३९ वर्षीय हेड्ली चोटग्रस्त भए । खेल्न असमर्थ भए । त्यसैले विक्सले फेरि मौका पाए ।

यो लोकप्रिय निर्णय थिएन, सायद उनको स्थानमा जमैकाका जेके होल्टले अवसर पाउनुपर्ने थियो । विक्स त्यस टेस्टको पहिलो दिनको मध्यतिर मात्र उनी किंग्सटन पुगे, बार्बाडोजबाट । तर यही टेस्टमा उनले १ सय ४१ रनको सानदार इनिङ्स खेले । त्यस इंग्लिस टिमका बलर थिए, एलेन, माउरिस ट्रेम्लेटदेखि जिमी लेकरसम्म । त्यो टेस्टमा वेस्ट इन्डिज १० विकेटले विजयी रह्यो । त्यसपछि त विक्सले पछाडि फर्केर हेर्नुपरेन र लगातार खेलिरहे ।

त्यसको एक वर्षपछि वेस्ट इन्डिज टिम भारत भ्रमणमा निस्केको थियो । त्यस सिरिजमा उनले दिल्लीमा १ सय २८, बम्बेमा १ सय ९४ र कोलकातामा १ सय ६२ र १ सय १ रन बनाए । मद्रासमा भएको खेलमा पनि उनी शतक नजिक त पुगेका थिए, तर ९० रनमा रनआउट भए । वालकट मान्छन्, त्यो ठीक निर्णय थिएन । तर विक्स लगातार ६ शतक बनाउनबाट भने चुके । सन् १९५० मा वेस्ट इन्डिजले इंग्ल्यान्डलाई ३–१ ले हराएको सिरिजमा पनि विक्स लयमा रहे ।

तर त्यो टेस्टको श्रेय भने स्पिनर जोडी सोनी रामदिन र अल्फा भ्यालेन्टाइनलाई दिनुपर्छ । त्यस सिरिजमा विक्सले सुरुमा तीन अर्धशतक बनाए । पछि ट्रेन्ट ब्रिजमा १ सय २९ रनको इनिङ्स खेले । उनको त्यो खेलमा सबैभन्दा प्रभावित रहेका थिए, नटिङ्घमसायरका इंग्लिस प्रारम्भिक ब्याट्सम्यान जर्ज गन । उनी भन्छन्, ‘मैले भिक्टर ट्रम्पको खेले हेरें, डन ब्रेडम्यानको पनि खेल हेरें । तर विक्ससँग शटका सबैभन्दा बढी प्रकार थियो । विक्सको प्रहार हेर्नमा निकै आनन्द लाग्ने खालको थियो ।’

गन त्यतिबेला ७१ वर्षका भइसकेका थिए । उनले १९०२ देखि १९३२ ताका इंग्ल्यान्डका लागि खेलेका थिए । सन् १९५७ मा उनी फेरि इंग्ल्यान्ड त आए, तर उनको प्रदर्शन पहिलो जत्तिको रहेन । खाली एक इनिङ्समात्र राम्रो खेले । त्यो लर्डसमा थियो र अवसर थियो दोस्रो इनिङ्सको । वेस्ट इन्डिज २ सय १७ रन पछाडि थियो । उनी क्रिजमा आउने बेला वेस्ट इन्डिज ८०–४ को स्थितिमा थियो र टिम ठूलो अन्तरको हारतर्फ अग्रसर थियो ।

इंग्लिस आक्रमणमा थिए, फ्रेड ट्रयुमन, ब्रायन स्टाथम र ट्रेभर बेली । नर्सरी एन्डबाट उनीहरूले खुबै घातक आक्रमण रचे । क्विक्स क्रिजमा आएका बेला अर्को छेउमा ग्यारी सोबर्स थिए । उनीहरूले ९५ मिनेटमा सय रन बनाए । विक्सको यसैक्रममा औंला पनि भाँचिएको थियो । तर उनले चोटकै बीचमा साढे तीन घण्टा बहादुरीपूर्वक ब्याटिङ गरे । उनले लर्ड्समा चारैतर्फ रन बटुले, १६ चौका प्रहार गरे । आखिरमा उनी ९० रन बनाएर आउट भए ।

कम्पटन थप्छन्, ‘यत्तिको बहादुरीपूर्ण इनिङ्स मैले बिरलै मात्र देखें । यो महान ब्याट्सम्यानको गुणले भरिएको प्रदर्शन थियो ।’ यो तिनै दिन थियो, जतिबेला वेस्ट इन्डिज एक सामान्य टिमबाट विश्वकै उत्कृष्ट टिम बनेको थियो । विक्स र उनका थ्री डब्लू साथीले नै अरू नाम चलेका खेलाडीका लागि स्थान निर्माण गरे । जस्तो कि ग्यारी सोबर्स, रोहन कन्हैया, क्लाइभ लोएड, भिभ रिभर्ड्स आदि आदि । सन् १९५८ मा उनले संन्यास लिए । सन् १९९५ मा उनको नाम अगाडि थपियो, ‘सर’ पनि ।

प्रकाशित : असार १९, २०७७ ११:३९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×