महिनावारीलाई जीवनको वरदान नमान्दा समाज अझै अन्धविश्वासमा रुमल्लिएको देखिन्छ।
What you should know
काठमाडौँ — पश्चिम नेपालका थुप्रै जिल्लामा अझै चलनचल्तीमा रहेको छाउपडी प्रथाको जालो र जरो काट्न नसकिएका कारण निर्दोष महिला र बालिकाले बर्सेनि ज्यान गुमाइरहेका छन् । अछामकौ पञ्चदेवलमा यस्तै दुःखद घटना फेरि दोहोरिएको छ ।
सिंगो राज्य लागेर ऐन कानुन बनाउँदा पनि समुदायमा किन सकारात्मक प्रभाव पर्न सकेन भनेर अन्तर–कुन्तर खोतल्न र प्रभावकारी उपाय निकाल्न अब ढिला गर्न हुँदैन । हजारौं वर्षदेखि मानिसका दिमागमा ढुंगाछापझैं गढेर बसेको अन्धविश्वासलाई दखावटी ऐन–कानुन र सरकारी निर्देशनले मात्र उन्मूलन गर्न सम्भव छैन ।
मुख्यगरी सानै उमेरदेखि विद्यालयमा र गाउँ टोलका सामुदायिक अध्ययन केन्द्रमा महिलाको शारीरिक बनोट, महिनावारी हुनुको वैज्ञानिक कारणका बारेमा प्रस्ट बुझिने गरी शिक्षा दिने व्यवस्था गर्न ढिला नगरौं । दुनियाँमा महिनावारी बार्ने चलन नभएका देशहरू विकासको मार्गमा धेरै अघि बढिसकेका छन् । खोइ त त्यहाँका देवी देउता रिसाएका ?
महिनावारी भनेको त महिलाका लागि जीवनकै वरदान हो । त्यही महिनावारी हुने कारण र शक्तिका कारण महिला आमा हुने यथार्थलाई बुझ्न र गर्व गर्न नजानेर अनाहकमा मानिस पीडामा रुमल्लिएका छन् । यो एउटा ठूलो अज्ञानताका कारणले गर्दा समाजमा आज पनि रुढिवादी चलन बाँकी रहनु हामी सबैका लागि लज्जाको विषय हो ।
निरक्षर र अन्जान मानिसमात्र नभएर समाजका टाठाबाठा, नेता, शिक्षक र अगुवाहरूले पनि यो संवेदनशील विषयलाई गहिरोसँग खुट्याउने र मुक्तिमार्गमा लाग्ने आँट र जाँगर नलगाएको देख्दा ताजुब लागेर आउँछ ।
भौतिक रूपमा छाउगोठ भत्काउने हल्लाखल्ला र औपचारिकताभन्दा मिहीन ढंगको जिम्मेवारीपूर्ण कार्य कौशल र तत्परताले मात्र यो संस्कारबाट मुक्ति मिल्नेछ । प्राथमिकताका साथ मानिसको दिल र दिमागमै अमिट रूपमा रहेको छाउगोठ भत्काउने उपाय नअपनाउँदासम्म यो समस्या समाधान हुने छैन ।
–कृष्ण कुम्पुरे, आदमटार, धादिङ
