काठमाडौँ — काठमाडौं महानगरपालिकाले पुतलीसडकबाट बागबजार हुँदै रत्नपार्क जाने सडक खण्डको टुकुचा खोलामा बक्स कल्भर्ट निर्माणको काम थालिएको छ । बाटो थुनेर कल्भर्ट बनाउन थालेपछि त्यो बाटो हुँदै आउजाउ गर्ने विद्यार्थीहरु जोखिम मोल्दै ढलमिश्रित खोलाबाट वारपार गर्दा कोही त त्यहीँ पछारिएको भिडियोहरु सामाजिक सञ्जालहरुमा भाइरल भइरहेका छन् ।

महानगरले काम सुरु गर्नुअघि नै उक्त बाटो छोडी वैकल्पिक बाटो प्रयोग गर्न अनुरोध गरेको थियो । बाटो भत्काइँदासमेत मानिसहरु खोलाबाट जबर्जस्ती वारपार गर्न थालेपछि महानगरले हाल भने उक्त क्षेत्रको दायाँ बायाँ जस्ताले पूर्ण रुपमा बेरेर काम अगाडि बढाइरहेको छ ।

पैदलयात्रीलाई समेत आउजाउमा पूर्ण निषेध गरेको छ । त्यस क्षेत्रमा पम्प्लेटमा सूचना टाँसेर राखिएको छ । साथै पैदलयात्रीलाई लोकेसन दिएको बाटो प्रयोग गर्न सन्देश पनि दिएको छ । उक्त सडक खण्ड हुँदै वारपार गर्नेहरु भने झुक्किरहेका छन् । त्यो क्षेत्र हुँदै आइनेहरु अगाडि जाने कुनै बाटो नदेखेपछि फनक्क फर्किहाल्छन् । सर्वसाधारणले बाटो बन्द हुँदा दुःख खेप्नु परेको बताएका छन् । 

काठमाडौं महानगरपालिका- २८ बागबजारस्थित टुकुचा खोलामाथि बक्स कल्भर्ट बनाउन फागुन २० गतेदेखि चैत मसान्तसम्म बाटो बन्द रहने काठमाडौं महानगरपालिकाको सार्वजनिक निर्माण विभागका सब इन्जिनियर दीपकबहादुर शाहीले बताए । त्यस खण्डमा सवारीसाधनका साथै पैदलयात्री अझै पनि बाटो बन्द भएको थाहा नपाएर निर्माण कार्य हुँदै गरेको स्थलसम्म आइपुगेको देखिन्छन् ।

ट्युसन, कोचिङमा जाने विद्यार्थी र कामकाजी कमर्चारीहरुले त्यस क्षेत्र हुँदै हिँडडुल गर्ने बाटो नै बन्द भएपछि निकै सास्ती भएको बताए । कोही भर्खर कलेज जाँदै गरेको अवस्थामा, कोही कलेजबाट फर्कने क्रममा, भाषा पढ्न कन्सल्टेन्सी हिँडिरहेका विद्यार्थी, केही सर्वसाधारण बैंक जाँदै गरेको अवस्थामा बाटो बन्द हुँदा अलमलमा परेको अवस्थामा देखिन्थे । त्यसैगरी केही डोकोमा तरकारी, फलफूल लिएर हिँडिरहेका थिए । उनीहरु ‘बाटो बन्द किन भएको ?’ भनेर साधिरहेका थिए । केही महानगरले राखेको पम्पलेट नियालिरहेका थिए । ‘अब त्यही १ मिनेटको बाटोको लागि फेरि यति धेरै घुमेर जाने ?’ केही एक आपसमा गन्थन गर्दै देखिन्थे । 

तीमध्येकै तीन जना थिए, पद्मकन्या बहुमुखी क्याम्पसमा ब्याचलरमा बीबीए सातौँ सेमेस्टरमा अध्ययनरत ऋषिका प्याकुरेल, एलिका रिजाल, प्रकृति आचार्य  । उनीहरू एक आपसमा बाटोको बारेमा कुरा गरेको देखिन्थे । उनीहरू कलेज जाँदा होस् वा घर फर्कँदा त्यही बाटो हिँड्ने गर्थे । अब भने आफूहरूलाई गाह्रो हुने उनीहरुले बताए । उनीहरूको एकै स्वर छ, ‘हामीलाई बाटो बन्द छ भन्ने बल्ल थाहा भयो । कलेज आउने बेलामा यो बाटो खुल्दा दुई मिनेट मात्र हिँड्नपर्ने बाटो अब घण्टाघर हुँदै आउँदा १५ मिनेट ढिला हुने भयो ।’ यति भन्दै गर्दा उनीहरू चिन्तित मुद्रामा देखिन्थे । 

हातमा बैंकको डकुमेन्ट लिएर यताउता बाटो खोजिरहेको अवस्थामा भेटिए दिलबहादुर तामाङ । उनलाई त्यहाँको बाटो बन्द रहेको भन्ने कुरा त्यहाँ आएर मात्र थाहा भएको सुनाए । ‘एकतर्फी बाटो खोलेर एकतिरबाट निर्माण गर्नुपर्ने थियो । अब त्यही १ मिनेट परको बैंकमा जान कति गाह्रो । कताबाट जाने थाहा पनि छैन,’ उनले भने, ‘पहिलाको बाटो पनि राम्रै थियो खै किन यस्तो गरेको हो महानगरले मैले त बुझेकै छैन ।’ आफूमात्र नभएर महत्त्वपूर्ण कामको लागि नजिकै हिँडेका सर्वसाधारणलाई पनि बाटो बन्दको कारण सास्ती खेप्नु परेको उनले सुनाए । 

आफ्नो बैंकमा काम भएर सामाखुसीबाट उक्त बाटो आएको बताउने लक्ष्मी लामिछाने बाटो बन्द भएको भर्खर थाहा भएको सुनाइन् । ‘बाटो त्यताबाट छैन भन्ने थाहा पाएको भए आउने थिइनँ,’ उनले भनिन्, ‘वैकल्पिक बाटो अपनाएर बैंक जाऊँ भने निकै समय लाग्छ । बच्चाहरूलाई स्कुल लिन जान ढिला हुन्छ । यति धेरै हिँडेर आए दुःख मात्र भयो ।’ एकतर्फी बाटो खुलेको भएपनि सहज हुने उनले बताइन् । 

त्यस क्षेत्रमा बसोबास गर्ने, होटेल, कपडा पसल साथै अन्य व्यवसाय गर्नेहरूसमेत आफूहरूलाई निकै अप्ठ्यारो भएको बताउँछन् । आफ्नो कोठाको बाहिर बसिरहेका सुवास ओहोरदोहोर गर्न असहज भएको बताए । ‘केही सामान किन्न जान पनि गाह्रो भएको छ । सवारी साधन लिएर हिँड्नेलाई त सजिलै हुने भयो । घुमेर जान पनि मिल्यो,’ उनले भने, ‘हिँडेर त्यहाँसम्म आएका मान्छेलाई त त्यही नजिकैको कन्सल्टेन्सी जान, बैंक जान, सामान लिन, तरकारी लिन फेरि घुमेर आउन त निकै गाह्रो हुन्छ ।’ महानगरले राम्रो काम गर्न लागे पनि पैदलयात्रीलाई गाह्रो भएको उनले सुनाए । साथै उक्त स्थानमा होटेल गर्नेलाई पनि गाह्रो भएको उनले सुनाए । भने, ‘हामी सधैँ खाजा खाने यो बनाउन लागेको बाटो माथि हो । त्यतिको लागि शंकरदेव हुँदै जाने कुरा पनि भएन । वैकल्पिक पुल बनाएको भए सर्वसाधारणलाई सहज हुन्थ्यो ।’

सब इन्जिनियर शाहीले महानगरले वैकल्पिक पुल बनाउने प्रयास गरेको, तर सम्भव नभएको बताए । ‘सर्वसाधारणलाई अहिले केही समयको लागि गाह्रो भएको हामीले बुझेका छौँ,’ उनले भने, ‘बर्खामा हुने सम्भावित डुबान र कटानको जोखिम घटाउन बक्स कल्भर्ट निर्माण गर्न लागेका हौँ ।’

छोटो समयको लागि बाटो अवरुद्ध भएपनि भविष्यमा हुन सक्ने जोखिमलाई न्यूनीकरण गर्न उक्त काम महानगरले गरेको उनले सुनाए । ‘छोटो समयको लागि भन्दापनि सम्भावित जोखिम न्यूनीकरण कल्भर्ट निर्माण गर्न लागेको हो,’ उनले भने । 

टुकुचा खोलाको छेउमा घरहरू निर्माण भएका कारण धेरै प्रयास गर्दा पनि सजिलो र छोटो वैकल्पिक बाटो बनाउन नसकेको उनले सुनाए ।

महानगरले सर्वसाधारण साथै व्यवसायीहरूलाई मर्कामा पार्न नचाहेको उनले बताए । ‘उक्त क्षेत्रमा कलेज पढ्ने, लोकसेवा, भाषा पढ्ने विद्यार्थीसाथै सर्वसाधारण धेरै हिँड्ने बाटो भएकाले समस्या भएको छ,’ उनले भने, ‘केही समय लागे पनि हामीले वैकल्पिक बाटोको बनाएर लोकेसन पनि राखेका छौँ । पेसा, व्यवसाय गर्नेहरूलाई असर नपरोस् भनेर सडकका पेटीहरू खुल्ला राखेका छौँ ।’