जनकपुरधाम — मधेश प्रदेशसभाको बैठक कक्ष धुवाँले कालो थियो । सांसदहरु पुरानै कुर्सीमा बसेका थिए । सांसद अगाडि रहेको टेबल रंगरोगन गरिएको थियो । सभामुखको ड्यास नयाँ देखिन्थ्यो । भाडाका प्राविधिक समानहरु लिएर मंगलबार प्रदेशसभा सञ्चालन गरियो ।

जेन–जीको अगुवाईमा भएको आन्दोलनपछिको प्रदर्शनका क्रममा खण्डहरमा परिणत भएको प्रदेशसभा जसोतसो व्यवस्थापन गरिएको प्रदेशसभाका प्रवक्ता विपिन ठाकुरले बताए । विभिन्न शाखाका कर्मचारी बस्ने कुर्सी र केही पुरानो/नयाँ कुर्सी राखेर व्यवस्थापन गरिएको उनले जानकारी दिए । ड्यास पुरानैलाई पेन्ट गरिएको उनले बताए । उनका अनुसार १५ वटा कुर्सी, सभामुख ड्यास र पोडियम मात्रै नयाँ खरिद गरिएको छ । लाइभ गर्ने प्राविधिक समानहरु भाडामा लिएर सञ्चालन गरिएको उनले सुनाए । जेन–जी प्रदर्शनको क्रममा आगजनी हुँदा करिब ३० करोडको क्षति भएपछि व्यवस्थापन कठिनाइ देखिएको उनले बताए ।

जलेकै भवनबाट सुरु भएको प्रदेशसभामा सबै दलले संघीयता जोगाउन प्रतिबद्धता जनाए । मंगलबार छैटौं अधिवेशनको तेस्रो बैठकमा सबै दलका नेताहरुले एक ढिक्का भएर अगाडि बढ्ने प्रतिबद्धता जाहेर गरे । नेकपा एमाले संसदीय दलका नेता तथा भौतिक पूर्वाधार विकासमन्त्री सरोजकुमार यादवले संघीयताको विषयमा कुनै दुर्भाग्यपूर्ण निर्णय भए फलामको च्युरा चपाउने दिन आउने कल्पना गर्दै जेन–जीलाई सचेत गराए । संघीयताले नै देशको निकास दिने भन्दै संघीयता जोगाउन प्रतिबद्धता जनाए । ‘जेन–जी मुद्दाको विषयमा, मागको विषयमा राजनीतिक दल सचेत हुनु आवश्यक छ,’ उनले भने,‘सबै पक्षले सुधार्नु आवश्यक छ । हामी हरेक कुरामा सुधार ल्याउँछौं ।’

मुख्यमन्त्री सतिशकुमार सिंहले संघीयता आएपछि विकास भएको फेरिहस्त सुनाए । ‘२०७२ भन्दा अघि कति सडक बनेको थियो ? रोजगारी कति थियो ?,’ उनले प्रश्न गर्दै भने, ‘त्यसकारण अहिले सबैले एक जुट भएर संघीयता बचाउन लाग्नुपर्ने समय आएको छ ।’

नेकपा एकीकृत समाजवादीका प्रमुख सचेतक कनिष पटेलले नेपालका सबै प्रदेशका सांसदहरुले प्रादेशिक संरचना बाचाउन एक हुनुपर्ने बताए । प्रादेशिक संरचना र संघीयता कुनै एउटा भाषाभाषीका लागि, जातजातिका लागि नरहेको उनले उल्लेख गरे । लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (लोसपा) नेपालका नेता ज्यनुल राईले संघीयतामाथिको प्रहार रोक्न एक ढिक्का हुनुपर्ने जिकिर गरे । ‘संघीयतामाथि जुन प्रहार भइरहेको छ, यस परिस्थितिमा हामी सबै मिलेर जानुपर्ने हो,’ उनले भने,‘हामी सबैको दायित्व हो जुन अवस्थाले गुज्रेको छ यसलाई एउटा पाठ लिनुपर्छ । यस सबकलाई गम्भीरतासँग नलिए हामीलाई संघीयताको जननी भन्न रुचाउँदैनन् ।’

जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपालका प्रमुख सचेतक रामअशिष यादवले जेन–जी पुस्ता राजनीतिक रुपले सचेत रहेको बताए । तर, संघीयताबारे प्रष्ट हुनुपर्ने, भ्रमबाट बच्नुपर्ने तर्क गरे । नेपाली कांग्रेस संसदीय दलका नेता कृष्णप्रसाद यादवले देशमा संघीयता नभए झन् विकराल अवस्था आउने हुनाले प्रतिबद्ध रहेको बताए । नेकपा माओवादी केन्द्रका सांसद जवाहरलाल कुशवाहाले सच्चिने ठाउँमा सचिनुपर्ने भन्दै संघीयतालाई बचाउन सबै पक्षलाई गम्भीर हुन सुझाव दिए । जनमत पार्टीका नेता महेशप्रसाद यादवले जेन–जी आन्दोलनमा राजावादीहरुले मलजल गरिरहेको आरोप लगाए । तर, संघीयता जोगाउन सबै दल एक हुनुपर्ने उनले पनि दोहोर्‍याए ।

मधेश प्रदेशसभामा सरकारको नेतृत्व गरिरहेको जनमत पार्टीका सांसदहरु प्रतिपक्षमा बसेका छन् । मंगलबारको बैठकमा मधेश प्रदेशसभामा जनमतका सबै सांसद उपस्थित थिए । मधेश प्रदेशसभामा जनमतको १३ जना सांसद छन् । बबिता राउत इशर उपसभामुख छिन् । त्यसबाहेक १२ मध्ये ११ जना सांसद आज प्रतिपक्षको ड्यासमा बसेका थिए ।

भदौ २४ गते मुख्यमन्त्री सतिशकुमार सिंहले पार्टी अध्यक्ष डा. सिके राउतको निर्देशनमा फेसबुकमै राजीनामा दिए । प्रदेश प्रमुख बाहिर रहेको हुनाले राजीनामा बुझाएनन् । प्रदेशसभा विघटन नभएपछि मुख्यमन्त्री पद नछोड्ने अडानमा बसे । जनमत पार्टीको आलोचना सुरु भएपछि आन्दोलनको चार दिनपछि संसदीय दलको नेता महेशप्रसाद यादवले मुख्यमन्त्री र मन्त्री फिर्ता बोलाएको विज्ञप्ति जारी गरे ।