१ खर्ब १ अर्ब रुपैयाँ बराबरको मालवस्तु निर्यात
What you should know
पर्सा — भटमास, सूर्यमुखी र पामको प्रशोधित तेल तथा तोरीको तेल भारततर्फको निकासी ह्वात्तै बढ्दा मुलुकको प्रमुखस्थल नाका वीरगन्ज नाकाबाट गत आर्थिक वर्षमा व्यापार घाटामा कमी आएको छ ।
वीरगन्ज भन्सार कार्यालयको तथ्यांक अनुसार, अघिल्लो आवमा यो नाका हुँदै ५ खर्ब ४३ अर्ब रुपैयाँ बराबरको माल वस्तु भारत तथा तेस्रो मुलुकबाट आयात भएकोमा ३१ अर्ब १४ करोड रुपैयाँ बराबरको मालवस्तु निर्यात भएको थियो ।
गत आवमा ६ खर्ब २५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको मालवस्तु आयात भएको छ भने १ खर्ब १ अर्ब रुपैयाँ बराबरको मालवस्तु निर्यात भएको छ । तुलनात्मक रुपमा अघिल्लो आव भन्दा गत आवमा आयात १५ दशमलव १४ प्रतिशतले बढ्दा निर्यात २ सय २७ दशमलव ०१ प्रतिशतले बढेको छ ।
गत आवमा निर्यात मूल्यको आधारमा वीरगन्ज नाका हुँदै भारत तथा तेस्रो मुलुक निकासी भएका प्रमुख २० वस्तुहरुको सूचीमा भटमास र सूर्यमुखीको तेल पहिलो र दोस्रो नम्बरमा रहेको छ । पामको प्रशोधित तेल १२ औं र तोरीको तेल १७ औं नम्बरमा रहेको छ ।
अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा गत आवमा यी चार वटै तेलको निकासी उच्च भएको तथ्यांकले बताउँछ । पहिलो नम्बरमा रहेको भटमासको प्रशोधित तेल अघिल्लो आवमा जम्मा ९ करोड रुपैयाँ बराबरको ४ लाख ६४ हजार १ सय ३८ लिटर निकासी भएको थियो । गत आवमा ६१ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ बराबरको २९ करोड १४ लाख ९१ हजार लिटर यो तेल निकासी भएको छ ।
त्यसैगरी, अघिल्लो आवमा १० करोड रुपैयाँ बराबरको ५ लाख २७ हजार २ सय ९१ लिटर सूर्यमुखीको प्रशोधित तेल निकासी भएको थियो । गत आवमा ९ अर्ब २६ करोड रुपैयाँ बराबरको ४ करोड १५ लाख लिटर सूर्यमुखीको प्रशोधित तेल निकासी भएको छ ।
अघिल्लो आवमा १५ करोड रुपैयाँ बराबरको ९ लाख ३९ हजार लिटर प्रशोधित पामको तेल निर्यात भएकोमा गत आवमा ७४ करोड रुपैयाँ बराबरको ३९ लाख लिटर यो तेल निकासी भएको छ । त्यसैगरी, अघिल्लो आवमा ११ लाख रुपैयाँ बराबरको २२ हजार ९ सय लिटर तोरीको तेल निकासी भएकोमा गत आवमा ३२ करोड रुपैयाँ बराबरको १७ लाख ४२ हजार लिटर तोरीको तेल निकासी भएको छ ।
चारवटै तेल निर्यातको प्रमुख गन्तव्य भारतनै रहेको छ । तेस्रो मुलुककबाट आयात हुने यी तेलको कच्चा पदार्थ प्रशोधन गरेर भारत निकासी गर्ने गरिएको छ । तुलनात्मक रुपमा भारतमा उत्पादन हुने यी तेल भन्दा नेपालमा उत्पादन हुने तेल सस्तो भएकाले भारतीय उपभोक्ता बजारमा यी नेपाली तेलको राम्रो पकड रहेको छ ।
वीरगन्ज उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष हरी प्रसाद गौतम चार प्रकारका तेलको निकासी बढ्दा व्यापार घाटा नै कम हुन्छ भने सरकारले अन्य वस्तुको निकासीलाई पनि प्रोत्साहन गर्नुपर्ने बताउँछन् । ‘नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा उपभोग हुन थप कतिपय वस्तुको प्रमुख निकासीकर्ता बन्न सक्छ,’ उनले भने, ‘त्यस्ता वस्तुहरुको पहिचान गरी तीनको निकासीलाई प्रोत्साहन गर्ने सरकारी नीति र प्रयास हुने हो भने हाम्रो उच्च व्यापार घाटामा समेत व्यापक कमी आउन सक्छ ।’
