बर्दिया — बर्दियाको राजापुर नगरपालिका र गेरुवा गाउँपालिकामा पाक्न लागेको चैते धानमा गबारो जातको किरा फैलिदै गएको छ । किरा नियन्त्रणका लागि किटनाशक विषादी प्रयोग गरे पनि फैलिने क्रम रोकिएको छैन ।

राजापुर–३ चख्खापुरकी अनिता चौधरी दुई सातादेखि फैलिएको गबारो नियन्त्रण गर्न कृषि प्राविधिकको सल्लाहले किटनाशक प्रयोग गरे पनि रोकथाम हुन नसकेको बताइन् । ‘विषादी प्रयोग गरेको ठाउँबाट किरा सरेर अन्यत्र फैलिदै गएको छ,’ उनले भनिन्, ‘यस वर्ष चैते धानको लगानी खेर जाने भयो ।’

दुई पालिकामा करिब ७ सय हेक्टर क्षेत्रफलमा चैते धानको खती हुन्छ । चैतमा लगाएको धान जेठ अन्तिम सातासम्म किसानले भित्र्याउने गर्छन् । पञ्च कन्या किसान समूह राजापुर–३ की सदस्य निलम चौधरीले किरा नियन्त्रणका लागि एक सातादेखि प्राविधिकको सल्लाहमा कारटाप हाइड्रोक्लोराइड नाम गरेको किटनाशक प्रयोग गरेको बताइन् । ‘किरा नियन्त्रण भएन, झन् फैलिदै गएको छ,’ उनले भनिन्, ‘धान पाक्न लाग्दा किराको प्रकोप फैलिएपछि निकै चिन्तित छौं ।’ 

गेरुवा–१ का किसान हरिराम थारुले गबारो किराले बर्सेनि दु:ख दिने गरेको बताए । यस वर्ष बढी फैलिएपछि बिउ, मल र जोतेको खर्च नउठ्ने चिन्ता भएको उनले बताइन् । ‘गबारोले धानको वाला र जरानै काटिदिँदा बोट सुक्दै जाने गरेको छ,’ उनले भने, ‘किटनाशकले कामै गरेन । गबारो जातको किराको पुतली धानको टुप्पोमा फुल पार्दे जरा भित्र पसेर क्षति पुऱ्याउने गरेको छ ।’

राष्ट्रिय कृषि आधुनिकीकरण कार्यक्रम इकाई कार्यक्रमका कृषि अधिकृत युवराज विकले हरेक वर्ष एउटै खेतमा चैत धान लगाउँदा किरा फैलिने गरेको बताए । ‘त्यसका लागि एक/दुई वर्ष बिराएर चैते धान लगाउनु पर्छ,’ उनले भने, ‘समयमा किरा फैलिएको जानकारी भए विभिन्न खालका किटनाशकबाट नियन्त्रण गर्न सकिन्छ ।’