बुटवल — बुटवललाई पर्यटकीय हब बनाउने उद्देश्यसहित निर्माण भइरहेको बेलबास–बेथरी ‘नमूना’ सडक खण्डको काममा देखिएको अन्योल हटेको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय महत्व बोकेको बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीलाई पूर्व–पश्चिम राजमार्गसँग जोड्ने गरी लुम्बिनीको पर्यटनका लागि ‘लाइफलाइन’ मानिएको यो सडक बजेट अभावले ६ वर्षदेखि अलपत्र परेको थियो। 

संघीय सरकारले प्रदेशलाई बजेट बिना हस्तान्तरण गरेपछि निर्माणमै अन्योल भएको थियो । अहिले संघीय सरकारबाटै बजेट उपलब्ध गराउने गरी निर्माणको काम सुरु भएको हो । संघीय सरकारले प्रदेश मार्फत कार्यान्वयन गर्ने गरी चालु आर्थिक वर्षका लागि १८ करोड बजेट उपलब्ध गराएपछि सडक निर्माणको थप काम अघि बढ्ने भएको हो । 

बजेट र संघ, प्रदेशको समन्वय अभावमा २२ किलोमिटर लामो सडकको झण्डै ३ किलोमिटर सडक अलपत्र छ। आयोजनालाई पर्यटकीय सडकमा ‘बोटल नेक’ का रूपमा प्रचार गरिएको थियो । बेथरीदेखि बुटवलमध्ये अधिकांश सडक निर्माण भए पनि मोतीपुर क्षेत्रको अधुरो खण्ड निर्माणका लागि बजेट उपलब्ध भएको हो । 

बुटवलको बेलबासदेखि मायादेवी गाउँपालिकाको बेथरीसम्मको दानव नदीबाट निस्केको सिँचाइ नहरको दुई किनारमा रहेको यो सडक निर्माण भएका सिंगो लुम्बिनी प्रदेशकै नमुना पर्यटकीय सडक बन्ने छ । आयोजना तयार गर्दा नहरको दुई किनारमा दुई लेनका दुई सडक, बीचको नहरमा पानीको बहाव बढाएर डुंगा (बोटिङ) संचालन र सडकको किनारमा आर्कषक विद्युतीय बत्ती राखेर यसलाई ‘नाइट टुरिजम’ को गन्तव्य बनाउने लक्ष्य छ । 

सडकको बीच भागमा रहेको नहरलाई व्यवस्थित गरी दुवैतर्फ हरियाली (ग्रिनेरी बेल्ट), नहरको दुई किनारमा ७/७ मिटरको फराकिलो सडक, २ मिटरको साइकल लेन र १ दशलमव ८ मिटरको फुटपाथ निर्माण गर्ने योजना रहेको प्रदेश पूर्वाधार विकास मन्त्रालयले जनाएको छ ।  

२०७३ सालमा तयार भएको आयोजनाको लागत सुरु चरणमा १ अर्ब ६७ करोडको थियो । तर, अहिलेसम्म निर्माण सम्पन्न हुन नसकेको आयोजनाको लागतसमेत बढेर २ अर्ब बढी पुग्न थालेको छ । मोतीपुर क्षेत्र (बेतहानीदेखि नहरपुरसम्म)को करिब ३ किलोमिटर सडक खण्डको सडक निर्माणमा बजेट अभाव हुँदै आएको हो ।

निर्माणाधीन सडक अलपत्र छाड्दा खाल्डाखुल्डी र धुलोले स्थानीयलाईसमेत समस्या थपिएको थियो । बेलबास–बेथरी सडक आयोजनालाई तीनवटा प्याकेजमा विभाजन गरी ठेक्का लगाइएको थियो । जसमध्ये दक्षिणतर्फका १२ किलोमिटरका दुई वटा प्याकेज ३७ करोड ८२ लाख ७० हजार रुपैयाँको काम सकिएको छ।

तर, उत्तरतर्फको बुटवल–बेतानी खण्डको साढे ८ किलोमिटर सडक निर्माणका लागि ६० करोड ८८ लाख ६१ हजार रुपैयाँमा ठेक्का सम्झौता गरेको बज्रगुरु कान्छाराम जेभीको काम अझै पूरा हुन नसकेको हो । कम्पनीले ५ किलोमिटर खण्ड पूरा गरेको छ । तर, ३ किलोमिटर (मोतीपुर खण्ड) अलपत्र परेको हो । सम्झौता अनुसार २०७६ असारभित्रै सडक निर्माणको काम सम्पन्न हुनु पर्थ्यो । तर, ३ किलोमिटर सडक अझै अलपत्र छ।

सडक पूर्वाधार विकास कार्यालय रुपन्देहीका अनुसार समग्र सडकको हालसम्मको भौतिक प्रगति ६५ प्रतिशत मात्र छ । ६५ प्रतिशत काम सम्पन्न हुँदा निर्माण कम्पनीले १० करोड पेश्कीसहित हालसम्म ३५ करोड ३५ लाख रुपैयाँ भुक्तानी लगिसकेको छ ।