लुम्बिनी — उनीहरू ह्यामर अर्थात् हथौडाले ठाकठुक ठाकठुक गर्दैछन् । जोडले हान्दैनन् । बिस्तारै एकै तरिकाले ह्यामरले हान्दै सोध्दै काम गरिरहेका छन् । तर, उनीहरू सिकर्मी भने होइनन् । उनीहरू ह्यामरले हान्दै दुखाइ ठिक पार्ने थेरापिस्ट चिकित्सक हुन् भन्दा सबै जिब्रो टोक्छन् । संसारमा उपचारका विधि अनेक छन् । त्यसैमध्येको एक हो हथौडाले हानेर उपचार गर्ने विधि– ह्यामर थेरापी ।

शारीरिक दुखाइ र नसाको समस्या निको गर्न मानिस हजारौं लाखौं रुपैयाँ खर्च गर्छन् । मानिसहरू टाढाटाढासम्म पुग्छन् । अनेकौं दुःखकष्ट सहन्छन् । दुखाइ निको नभएर निरास मानेर बस्छन् । हो, यस्तै निराशजनलाई बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीमा परम्परागत थाई हर्बल पद्धतिमा आधारित ह्यामरले हान्दै ५८ जना बिरामीको निःशुल्क उपचार गरी निको बनाइएको छ । १८ स्थानीयलाई ६ दिनसम्म सिकाएर प्रशिक्षक समेत तयार गरिएको छ ।

कोठामा लहरै बसेका छन् थाई थेरापी चिकित्सक । उनीहरू आल्हा र आधुनिक उपकरणको साटो हातमा ह्यामर र ससाना काठका विभिन्न साइजका टुक्रा लिएर ठोकठाक गरिरहेका छन् । मानिसका दुखाइको पीडा भएका विभिन्न अंगमा ह्यामरले बिस्तारै हान्दै उपचार गरिरहेको दृश्य त्यहाँ देखिन्छ । थाई परम्परामा आधारित प्राकृतिक हर्बल चिकित्सा उपचार पद्धतिबाट उपचार गरिएको हो । थाईहरू यसलाई ताअक सेन् सी फ्राई विधि भन्छन् ।

ढाड, कम्मर, घाँटी, घुँडा र हातखुट्टा दुख्ने, झमझमाउने तथा नशाका समस्या भएकालाई यो विधि निक्कै लाभदायक भएको चिकित्सक बताउँछन् । यो पद्धतिबाट उपचार गर्दा कुनै साइड इफेक्ट हुँदैन । हथौडाले सानो काठको टुक्रालाई हानेर समस्या भएको शरीरका विभिन्न भागमा प्रेसर दिइन्छ । हड्डीतिर नभई मासुको भागमा हथौडाले हानिन्छ । समस्याको अवस्था अनुसार बिस्तारैदेखि अलि जोडले पनि हानिन्छ ।

हातखुट्टा झमझमाउँदा र ब्याकपेन हुँदा हिँडडुल गर्न र उठ्न बस्न निकै गाह्रो भइरहेकामा यो उपचार पद्धतिबाट निकै सहज भएको भिक्षु महासंघका पूर्वअध्यक्ष भिक्षु मैत्री महास्थवीरले बताए । अर्बुद रोगको औषधि सेवनले थलिएको जीवनलाई ह्यामर थेरापीले लाभ दिएको उनले बताए ।

‘मैले अर्बुद रोग पनि जितेँ,’ उनले झने ‘अब हातखुट्टा झमझमाउने र ब्याकपेनको समस्याबाट पनि उन्मुक्ति पाएजस्तो लागेको छ ।’ घुँडा दुखेर उठ्न बस्न गाह्रो भइरहेकामा थाई प्रविधिको उपचार हथौडाले हानेर उपचार गर्ने प्रविधिले धेरै राम्रो भएको रूपन्देहीको लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिका महिलवारकी ५२ वर्षीया सीता पालले बताइन् । ‘अब हिँड्न अरुको सहारा चाहिँदैन,’ उनले भनिन्, ‘चुलौचौको पनि सहजै गर्न सक्ने भएकी छु । नयाँ खालको गजबको उपचार पद्धतिले नयाँ जीवनै पाएजस्तै भयो ।’ 

बिस्तारै हान्दै र विभिन्न किसिमका मसाज गर्दै थाई चिकित्सकले शरीरका विभिन्न अंगमा रक्त संचारको सहज प्रभाव गराउँछन् । विभिन्न किसिमका शारीरिक ब्यायाम सिकाउँछन् । यो उपचार पद्धतिबाट तत्काल लाभ हुन्छ । शारीरिक रूपमा स्फुर्ति भई दिगो रूपमा फाइदा हुने हुँदा थाइल्यान्डमा यो उपचार पद्धति लोकप्रिय रहेको चिकित्सक बताउँछन् । यहाँ पनि बिरामीले शीघ्र लाभ पाएर तत्काल आराम मिलेर खुसीको अनुभूति गरेको स्वर्णभूमि क्लिनिक फर थाई ट्रेडिसन मेडिसिनका डा. च्याइयान सिरिसातकुलले बताए ।

‘बुद्ध जन्मस्थलमा आएर बिरामीलाई सेवा गर्न पाउँदा गजबको करुणा, मैत्री र सेवाभाव पलाएको छ,’ उनले भने, ‘यसले आफूहरूमा राम्रो धार्मिक ऊर्जा र पुण्य संचय भएको छ ।’ कुनै पनि साइड इफेक्ट नभएको सस्तो र सरल यो उपचार पद्धति अहिले थाइल्याण्डमा थप लोकप्रिय हुँदै गएको उनले बताए । दिगो स्वास्थ्य लाभका लागि प्राकृतिक विधि अभियानअन्तर्गत उपचार गरिएको हो ।

‘ढाड दुख्ने समस्याले थलिएको थिएँ,’ लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिका खुनगाईकी सरस्वती कुर्मी भनिन्, ‘थेरापीले दुखाइ हराएको छ । पहिलेजस्तै अवस्थामा फर्किएकी छु । आफैंले पनि ब्यायाम गरेर उपचार गर्न सिकेँ ।’ बिरामी स्वयंलाई थेरापी गराई व्यायाम गर्न सिकाइएको डा. पाकामोन पेनपिसुटले बताइन् । यसो गर्दा बिरामीले घरमै बसेर पनि उपचार गर्न सहज हुन उनले सुनाइन् ।