पाल्पा — नयाँ अवधारणा अनुसार पाल्पामा पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्य अनुरूप लुम्बिनी प्रदेश सरकारले २०७६ असारमा पाल्पाको तानसेन कैलाशनगर र तिनाउ नुवाकोटमा डबली (ओपन थिएटर) निर्माण सुरु गर्‍यो । तर समयमा निर्माण हुन सकेन ।

निर्माण सम्पन्न भएको तानसेन नगरपालिका–५, कैलाशनगर र तिनाउ गाउँपालिका–२, स्थित नुवाकोटमा सांस्कृतिक डबली वर्षौं अलपत्र बन्यो । गतवर्ष तानसेन कैलाशनगरको डबली तानसेन नगरपालिकालाई हस्तान्तरण भएको छ । दोभान नुवाकोटस्थित डबली अहिलेसम्म अलपत्र छ ।

ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय थलोका रुपमा चिनिएको नुवाकोटमा सांस्कृतिक डबली सञ्चालन गरेर पर्यटकहरूको आवागमन बढाउने लक्ष्य प्रदेश सरकारको थियो । त्यस अनुरूप ३ करोड ८५ लाख रुपैयाँमा डबली निर्माण भएको हो । तानसेनस्थित कैलाशनगरमा ६ करोड ८२ लाखमा निर्माण भएको डबली निर्माण भएको छ ।

तानसेनमा उद्घाटन र हस्तान्तरण भएको छ तर नियमित सञ्चालनमा आउन सकेको छैन । तिनाउको नुवाकोटस्थित डबली अहिलेसम्म प्रदेश सरकारले स्थानीय तहलाई हस्तान्तरण गरेको छैन । तिनाउको दोभान नुवाकोटस्थित डबली निर्माण सम्पन्न भएको पाँच वर्षसम्म बेवारिसे बन्न पुगेको निवर्तमान वडाध्यक्ष राजेश श्रेष्ठले बताए ।

‘डबली क्षेत्रमा घाँसैघाँस छ,’ उनले भने, ‘ढोका र गेट निकालेर राखिएको छ । सरसफाइ नहुँदा डबली कुरूप देखिएको छ ।’ निर्माण भएका भौतिक संरचनासमेत जीर्ण बन्दै गएको उनले बताए ।

लुम्बिनी प्रदेश सरकारको सोमबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले पाल्पाको तिनाउ गाउँपालिका नुवाकोटमा प्रदेश सरकारको लगानीमा निर्माण गरिएको नुवाकोट सांस्कृतिक डबली तिनाउ गाउँपालिकालाई हस्तान्तरण गर्ने निर्णय बैठकले गरेको छ । 

ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय थलोका रुपमा चिनिएको नुवाकोटमा सांस्कृतिक डबली सञ्चालन गरेर पर्यटकहरूको आवागमन बढाउने लक्ष्य रहे पनि ५ वर्षदेखि अलपत्र भएको स्थानीय बासिन्दा यमकुमारी पेमी मगरले बताइन् । उनका अनुसार स्थानीय बासिन्दाले लोसेपोसेका रुपमा ६० वर्षदेखि खेती गरेर खाएको जग्गा डबली बनाउन दिएका हुन् । 

‘यस्तो अवस्था आउला भन्ने सोचेका थिएनौं,’ उनले भनिन्, ‘नुवाकोट क्षेत्रमा जग्गा बिक्री गर्न विभिन्न योजना ल्याउने, प्रलोभनमा पार्ने गरियो । तर अहिले केही विकास हुन सकेन ।’ प्रदेश सरकारले तानसेन र तिनाउमा डबली सञ्चालन गर्न सकेन । 

स्थानीय तहलाई प्रदेश सरकारले नुवाकोटको डबली हस्तान्तरण गरेन भने तानसेनको हस्तान्तरण गरेर पनि कुनै उपलब्धि भएको छैन । ‘तानसेनको के छ थाहा भएन तर नुवाकोटको त हरिविजोग छ,’ नुवाकोटकी मीनाकुमारी पेमी मगरले भनिन, ‘सांस्कृतिक कार्यक्रम होला, पर्यटक आउलान् यहाँका स्थानीय उत्पादन बिक्री होला भन्ने थियो ।’ उनका अनुसार यसरी अलपत्र परेको देख्ना चित्त दुखेको बताइन् । 

लथालिङ्ग, भताभुङग अवस्था, सरसफाइको कमजोर अवस्थाका कारण डबली कुरूप देखिएको छ । निर्माण भएका भौतिक संरचना समेत जीर्ण बन्दै गएका छन् । 

डबली सञ्चालनमा आउँदा पाल्पाको दोभान नुवाकोटमा पर्यटकहरूको आगमन बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ । बुटवलबाट नुवाकोटसम्म केबलकार सञ्चालनमा आएको छ । 

पर्यटकहरूको संख्या नुवाकोटमा बढिरहेको छ । त्यहाँ निजी क्षेत्रबाट लगानी भइरहेको छ । स्थानीय होटल व्यवसायी रमेश न्यौपाने विकास हुन्छ भनेर २ करोड बढी लगानी गरेर होटल सञ्चालन गरे पनि अहिले पछुतो लागेको बताएका छन् ।