ताप्लेजुङ — फक्ताङलुङ गाउँपालिका–६ लेलेप घुन्साकी दाबासाङ्मु शेर्पाले गएको मङ्गलवार सामाजिक सुरक्षा भत्ता बापतको २४ हजार रुपैयाँ बुझिन् । गाउँपालिका अध्यक्ष राजन लिम्बू, वडाध्यक्ष पेम्बाटाँसी शेर्पा र कार्यपालिका सदस्य मिङमाडण्डु शेर्पाको हातबाट उनले गएको वैशाखदेखिको मासिक ४ हजार रुपैयाँका दरले भत्ता रकम नगदै लिएकी हुन् ।

समुद्री सतहबाट ३१ सय मिटर उचाइको बस्ती घुन्सामा रहेकी उनलाई सामाजिक सुरक्षा भत्ता बापतको रकम दिन जनप्रतिनिधिहरू दुई दिन लगाएर तापेथोक र लेलेपबाट गएका हुन् ।

यसअघि गएको वैशाखमा वडाध्यक्ष शेर्पा चैतसम्मको रकम दिएर गएका थिए । गत आर्थिक वर्षको वैशाखदेखि असार र यस वर्षको साउनदेखि असोजसम्मको गरी ६ महिनाको रकम गाउँमै पुगेर हातमा थमाइदिएका हुन् । यसपालि कञ्चनजंघा हिमालको पाङ्पेमा बेसक्याम्प हिँडेका जिल्ला प्रहरी प्रमुख वेदराज गौतम पनि भत्ता वितरणको साक्षी बन्न पुगेका छन् ।

दाबासाङ्मुको परिवारमा सामाजिक सुरक्षा भत्ता पाउने दुई जना छन् । दाबासाङ्मुले जेष्ठ नागरिक र छोरीले अपाङ्गता भत्ता पाइरहेकी छन् । फक्ताङलुङ–७ याङमाका ९६ वर्षीय सुम्जोक शेर्पालाई वडाध्यक्ष छेतेन शेर्पा लामाले सामाजिक सुरक्षा भत्ताको ४९ हजार रुपैयाँ गाउँमै पुगेर दिए ।

उनले पाउने एक वर्षको ४८ हजार र बैंकमा जम्मा भएको ब्याज रकम समेत गरी दिएका हुन् । गाउँपालिकाको केन्द्र तापेथोकबाट तीन दिन र वडा कार्यालय रहेको ओलाङ्चुङगोलााबाट एक दिन पैदल हिँडेर पुगिने याङ्मामा ११ परिवारको बसोबास छ । ४२ सय मिटर उचाइमा रहेको यो बस्तीभरि सामाजिक सुरक्षा भत्ता लिनेमध्ये गाउँमै रहेका उनी एक्लो हुन् ।

दसैं–तिहारजस्ता चाडबाडमा भत्ता नपाए जेष्ठ नागरिकको आँसु लाग्ला भनेर पालिका अध्यक्ष, उपाध्यक्षदेखि वडाध्यक्ष र अन्य जनप्रतिनिधि चनाखो हुन्छन् । चाडवाडका बेला भत्ता पाउने व्यक्ति र उनीहरूका परिवारले पनि बैंकदेखि स्थानीय जनप्रतिनिधिसम्मलाई घचघच्याइरहन्छन् । धेरैजसोले त्यही भत्ताको रकमबाट औषधमुलो र चाडवाड मनाउने गर्छन् ।

चाडवाडको मुखमा भत्ता नपाए वृद्ध–वृद्धाको ठुलो गुनासो हुने भएकाले जनप्रतिनिधिहरू त्यसअघि नै बैङ्कसँग समन्वय गरेर वडा–वडामा पुगेर भत्ता बाँड्ने पनि गर्छन् । तर, घुन्सा, फले, ग्याब्ला, याङ्मा, ओलाङ्चुङगोला, तोक्पेगोला जस्ता हिमाली तथा दूर दराजमा रहेका लाभग्राहीको व्यथा भने फरक छ ।

अरूले चौमासिक रूपमा भत्ता पाउँदा उनीहरू ६ महिनादेखि वर्ष दिनमा बल्ल पाउँछन् । त्यसका लागि नेता (जनप्रतिनिधि)हरू गाउँ आउने दिनको बाटो कुरेर बस्नुपर्ने घुन्साका डण्डु शेर्पा बताउँछन् । ढिलै भए पनि जनप्रतिनिधिले दिएको सेवाबाट आफूहरू खुसी रहेको डण्डुले सुनाए ।

लेलेपका वडाध्यक्ष पेम्बाटाँसीका अनुसार उनीहरूलाई सामाजिक सुरक्षा भत्ता दिन दुई वटा विधि अपनाइएको छ । सबै लाभग्राहीको खाता बैंकमा खोलिएको छ । भत्ता रकम चौमासिक रूपमा खातामा जम्मा हुन्छ । बैंकसम्म पुग्न सक्नेले तत्कालै निकाल्न पाउँछन् । त्यस्तो सम्भव नभएकाले आफ्नो चेकमा सही गरिदिनुपर्छ । लेख्न नसक्नेले ल्याप्चे लगाइदिनुपर्छ । वडाध्यक्षलाई आफ्नो रकम निकाल्ने अनुमति दिनुपर्छ ।

वडाले बैंकलाई चेकमा सही र ल्याप्चे लगाएकाहरूको रकम दिन अनुरोध पत्र लेख्छ । त्यसको आधारमा बैंकले पैसा दिन्छ । त्यसपछि जनप्रतिनिधि ६ महिनामा एक पटक घर–घरमा पुगेर भत्ता बाँडिदिन्छन् ।

‘एक त हामीले चुनावताका यस्तो प्रतिबद्धता पनि गरेका थियौँ,’ वडाध्यक्ष पेम्बाटाँसीले भने, ‘अर्को कुरा घुन्सा, फलेका धेरैजसो सामाजिक सुरक्षा पाउने अपाङ्गता भएका, हिँड्न नसक्ने छन् । उनीहरूलाई बोकाएर बैंक भएको तापेथोकसम्म बोकिएर आउजाउ गर्न भत्ताको पैसाले नै पुग्दैन । त्यसैले ६ महिनामा ल्याइदिने सहमति गरेका छौँ ।’

वडाध्यक्षले आफू जाने समय निश्चित भएपछि मात्रै बैंकमा गएर पैसा निकाल्ने गरेको बताए । फक्ताङलुङ–७ का छेतेन शेर्पा लामाले भने, ‘कसैलाई पैसा चाहियो भने आफैँ पनि सापटी दिन्छु । छरछिमेकमा सापटी चलाउने वातावरण पनि बनाइदिन्छु । भत्ताको पैसा आउँछ भनेर सापटी दिनेहरूको रकम फिर्ताको जिम्मा मैले नै लिएर भरअभरमा काम चलाउने गरेका छौँ ।’

सामाजिक सुरक्षा पाउने व्यक्ति र तिनका परिवारले यी दुई वडाका वडाध्यक्षलाई भने पहिल्यै विश्वास गरेर हस्ताक्षरसहितको चेक दिइसकेको गाउँपालिका अध्यक्ष लिम्बू बताउँछन् ।