विराटनगर — मोरङको धनपालथान गाउँपालिका–७ का गणेश खवास (थारु) अघिल्लो वर्ष भिजिट भिसामार्फत दक्षिण–पूर्वी एसियाली मुलुक कम्बोडिया पुगे। मानव तस्करको जालोमा फसेर पुगेका उनलाई ‘जुस र जुत्ता कारखानामा सजिलो काम’ दिलाइदिने भन्दै दलालले साढे ४ लाख रुपैयाँ असुलेको थियो । तर, कम्बोडिया पुगेपछि उनी छाँगाबाट खसेझैँ भए ।

कारण- त्यहाँ न त जुस कारखानाको काम थियो, न त जुत्ता फ्याक्ट्री नै । काम थियो त, समुद्री किनारमा बालुवा बोक्ने, ठूला–ठूला निर्माण कम्पनीमा फलाम उचाल्ने जस्ता कठोर शारीरिक श्रम ।

कम्बोडियामा केही समय त्यही काम गर्दै हैरान भएपछि उनले अर्को जुक्ति निकाल्दै दलालहरूसँग मिल्न थाले । आफैँ फसेको जालोमा गाउँका युवालाई पनि प्रलोभन देखाएर बोलाउने र सोहीवापत मोटो रकम असुल्ने योजना उनले बुनेँ । उनको योजना सफल पनि भयो । आफन्त मात्र होइन, गाउँका अन्य युवासमेत साढे ४–४ लाख बुझाएर कम्बोडिया पुगे ।

तर, उनीहरूले पनि त्यही पीडा भोगे। भनिएको काम थिएन, तलब आधा, अनि यातना दोब्बर । ३–४ महिना तड्पिएपछि घरबाट पैसा मगाएर फर्किन उनीहरू बाध्य भए । कम्बोडियाबाट फर्किएका युवाहरूले फसेको रकम फिर्ता माग्दै जिल्ला प्रशासन कार्यालय, मोरङमा उजुरी दिएका छन् ।

सोही आधारमा धनपालथान र कटहरीका ६ युवालाई कम्बोडिया पठाउन सहजीकरण गर्ने विश्व खवास र गणेशका छोरा अनिल खवास पक्राउ परेका छन् । प्रमुख जिल्ला अधिकारी युवराज कट्टेलले युवालाई विदेश पठाएर ठगी गर्ने जो–कसैलाई कडा कारबाही गरिने बताए ।

खवास समूहले ६ युवाबाट २७ लाख रुपैयाँ असुलेको खुलेको छ । कटहरी–७ का विजय खवास भन्छन्, ‘जुस कारखानामा ९० हजार तलब, सजिलो काम भनेर ढाँटियो । हामी त्यही मीठो प्रलोभनमा फस्यौँ, लाखौँ डुब्यौँ ।’

साउदी अरबबाट केही समयअघि फर्किएका विजयले कम्बोडियामा मनग्ये आम्दानी हुने सुनेर सयकडा तीनको ब्याजमा ५ लाख ऋण लिएर दलाललाई बुझाएका थिए । अहिले ऋणको ब्याज मात्रै एक लाख रुपैयाँ पुगेको छ ।

धनपालथान–५ का सन्जित खवासको दुःख पनि उस्तै छ । ‘जुस कारखानामा ९० हजार तलब भनियो, पुगेपछि गिटी–बालुवा बोक्न लगाइयो । तलब पनि भनिएकोको आधा,’ उनले भने । कम्बोडियामा रहेका गणेश विश्व खवासका सानुबुवा हुन् । आफ्नै मान्छे भएकाले ढुक्क भएर पैसा बुझाएका थिए । तर, त्यहाँ कठोर मजदुरी गर्नुपर्ने भएपछि महिना दिनमै फर्किए ।

‘फर्किन नै दिइएको थिएन,’ उनी भन्छन्, ‘नेपाल आएर उजुरी गर्दिनँ भन्ने कागजमा हस्ताक्षर गराएपछि मात्रै छोडे ।’ कटहरी–७ का आकाश झाँगर त गम्भीर मानसिक तनाव (डिप्रेसन) मा परे । अहिले पनि उनी एकोहोरिन्छन् । ‘यति धेरै यातना मैले कहिल्यै भोगेको थिइनँ,’ उनले सुनाए, ‘घरबाट टिकट पठाउन लगाएर बल्ल फर्किन पाएँ ।’