ध्वाँसे चितुवा दिवसको अवसरमा झापामा भएको अन्वेषणमा दुर्लभ हिमालयन वुड आउलको जोडी भेटिएको छ, जसको वैज्ञानिक नाम Strix nivicolum हो।
What you should know
पाँचथर — इलाममा विश्वमै दुर्लभ मानिने ‘हिमालयन वुड आउल’ नामक चरा भेटिएका छन् । दुर्लभ प्रजातिमा पर्ने ती चराको जोडी जिल्लाको माईजोगमाई गाउँपालिका ६ थुम्केरानीमा भेटिएका हुन् ।
गत अगष्ट ४ देखि सुरु भएको ध्वाँसे चितुवा दिवसको सन्दर्भ पारेर गरिएको खोजमा ती चराको जोडी भेटिएको अन्वेषक तथा वाइल्ड लाइफ फोटो ग्राफर देवेन खरेलले जानकारी दिए ।
ध्वाँसे चितुवा दिवसको सन्दर्भ पारेर गरिएको अन्वेषणमा एक साता लामो चरा अवलोकन गर्ने क्रममा झापाका वाइल्ड लाइफ फोटोग्रफर देवेन खरेल र कोशी बर्ड सोसाइटीका पूर्व अध्यक्ष अनिश तिम्सिनाले सहझागी थिए ।
यी चराको वैज्ञानिक नाम Strix nivicolum हो । यीनको वैश्विक स्थिति Least Concern (IUCN), CITES Appendix II रहेको जानकारी अन्वेषक खरेलले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल मार्फत सार्वजनिक गरेका छन ।
यहाँ भेटिएका ती जोडी हिमालयन वुड आउल खरेलको क्यामेरामा कैद भएका छन् । यसअघि यस्ता चरा भारत, पाकिस्तानको पश्चिमी हिमाल हुँदै नेपाल, भुटान र पूर्वी तिब्बत, उत्तरपूर्वी म्यान्मार, चीन, कोरिया र ताइवानका केहि भागमा पाइन्थ्यो ।
ती चरा नेपालमा भने बिरलै मात्रै भेटिने गरेको अन्वेषकहरु बताउँछन् । यो प्रजातिका चरा समुद्री सतहबाट एक हजार मिटरदेखि तीन हजार छ सय मिटरको उचाईसम्म भेटिन्छन् । यी चरा लौठ सल्ला र गुराँसको वनमा बस्न रुचाउने पनि अन्वेषक खरेल बताउँछन् ।
यसपटक भेटिएको थुम्केरानी क्षेत्रको उचाई दुई हजार तीन सय ५० मिटरको रहेको उल्लेख छ । यस्ता उल्लुको कानको झुप्पा देखिँदैनन् भने टाउको गोलो हुन्छ । रङ खैरो र सेतो छरिएको अनुहार, शरीर खैरा, पेटमा पातलो खैरो धर्सा देखिन्छन् ।
बाहिरी रूपमा मलाहा हुचिलको झैं टाउको देखिए पनि रङ र आवाज फरक हुन्छ । यिनीहरु गहिरो गरी हू–हू आवाजमा पालैपालो कराउँछन् ।
साँझ र रातको समयमा सक्रिय रहने र आहारका रुपमा मुसा, भ्यागुता, साना चरा, रातका पुतली र ठूल्ठूला कीरा खाने गरेको पाइएको छ ।
यी चराले हिउँदको अन्त्यदेखि बसन्त ऋतु भित्रमा अण्डा पारेर बच्चा कोरल्छन् । यो प्रजातिका चरा स्वस्थ वनमा आश्रित रहन्छन् । वन विनाश हुँदै जाँदा विश्वबाटै यो चरा पनि लोप हुन लागेको बताइएको छ ।
वाइल्डलाइफ फोटोग्राफर खरेल र तिम्सिनाको जोडीले यस पटक बर्खे चरा खोज्ने क्रममा इलामको माईजोगमाई सहित जिल्लाको पूर्वी लेकाली क्षेत्रमा एक सय ३० प्रजातिका चरा फेला पारेको बताइएको छ ।
